"Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi azər­bay­can­çı­lı­ğın tər­kib his­sə­si olan mul­ti­kul­tu­ra­lizm ənə­nə­si­nin təb­li­ğat­çı­sı ki­mi...

Ço­xəsrlik Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti, ta­ri­xi, ədə­biy­ya­tı, zən­gin tə­bi­ə­ti hər za­man xa­ri­ci səy­yah­la­rın, coğ­ra­fi­ya­çı­la­rın diq­qə­ti­ni çə­kib. Onu da vur­ğu­la­yaq ki, bü­tün za­man­lar­da sər­həd­lə­ri­miz­dən kə­nar­da Azər­bay­ca­nı se­vən­lər, onun dostla­rı olub. Dostla­rı­mız bi­zim əda­lət­li möv­qe­yi­mi­zi dəs­tək­lə­yib. Dün­ya­da Azər­bay­can in­ci­lə­ri­nin təb­li­ği də dostla­rı­mı­zın xoş mü­na­si­bə­ti­lə bağ­lı­dır.   

Mə­lum­dur ki, Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ral ənə­nə­lə­rin qo­run­du­ğu bir döv­lət, məm­lə­kət ki­mi ta­nı­nır. To­le­rantlıq və mul­ti­kul­tu­ra­lizm ab-ha­va­sı­nın ge­niş ya­yıl­dı­ğı Azər­bay­can­da baş­qa xalqlar­la, din­lə­rin nü­ma­yən­də­lə­ri ilə əla­qə­lə­rin da­ha sıx ol­ma­sı üçün sil­si­lə təd­bir­lər ke­çi­ri­lir. Azər­bay­ca­nın xa­ri­ci öl­kə­lər­də­ki dostla­rı da bu işə cid­di dəs­tək nü­ma­yiş et­di­rir. "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" da bu məq­səd­lə ya­ra­dı­lıb.

Ba­kı Bey­nəl­xalq Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Mər­kə­zi­nin (BBMM) baş məs­lə­hət­çi­si Se­vinc Mür­vət­qı­zı­nın ver­di­yi mə­lu­ma­ta gö­rə, qu­rum­da bir sı­ra la­yi­hə­lər hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və la­yi­hə­lə­rin də əhə­miy­yə­ti di­gər bir la­yi­hə­yə tə­məl ro­lu­nu oy­na­ma­sı­dır.

S.Mür­vət­qı­zı qeyd edir ki, "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi də be­lə la­yi­hə­lər­dən­dir: "Bir­lik 2016-cı ilin ya­yın­da BBMM-in və Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Bi­lik Fon­du­nun bir­gə təş­ki­lat­çı­lı­ğı ilə ke­çi­ri­lən və 16 öl­kə­dən 50-dən çox tə­lə­bə­nin iş­ti­rak et­di­yi "Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Azər­bay­can­da hə­yat tər­zi ki­mi: mil­li və di­ni də­yər­lər" ad­lı III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bi la­yi­hə­si çər­çi­və­sin­də ya­ra­dı­lıb. III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bin­də iş­ti­rak edən Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­ti­nin ma­gistran­tı Sa­lo­me­ya Lu­ka­i­te və Yu­na­nıs­tan Afi­na Uni­ver­si­te­ti­nin tə­lə­bə­si Di­mit­ri­os Aspro­u­li­sin öz tə­şəb­büs­lə­ri ilə ya­rat­dıq­la­rı "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Əd­liy­yə Na­zir­li­yi No­ta­ri­at və Qey­diy­yat Baş İda­rə­si tə­rə­fin­dən qey­diy­ya­ta alı­nıb".

S.Mür­vət­qı­zı bil­di­rir ki, Bir­lik fə­a­liy­yə­tə baş­la­dı­ğı qı­sa müd­dət ər­zin­də ət­ra­fı­na on­lar­la gən­ci top­la­ya­raq sı­ra­la­rı­nı ge­niş­lən­di­rib. Onun ver­di­yi mə­lu­ma­ta gö­rə, Bir­li­yin üzvlü­yün­də in­di­yə­dək öl­kə­miz­də təş­kil olun­muş bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­təb­lə­ri­nin xa­ri­ci tə­lə­bə­lə­ri, elə­cə də 20 xa­ri­ci öl­kə­də­ki uni­ver­si­tet­də Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi fən­ni­nin təd­ris olun­du­ğu fa­kül­tə­lə­rin din­lə­yi­ci­lə­ri təm­sil olu­nur: "Bir­lik klu­bun üz­vü olan xa­ri­ci gənclə­rə Azər­bay­can­da təh­sil im­ka­nı ya­rat­ma­ğı, öl­kə­miz­lə bağ­lı apa­ra­caq­la­rı təd­qi­qat­lar­da on­la­ra yar­dım­çı ol­ma­ğı, Azər­bay­can di­li­nin və mə­də­niy­yə­ti­nin öy­rə­nil­mə­sin­də hər bir üz­və kö­mək et­mə­yi nə­zər­də tu­tur. Bir­li­yin in­ter­net say­tı (www.yo­ungfri­ends.az) da bey­nəl­xalq gənclər au­di­to­ri­ya­sı­nın diq­qə­ti­ni cəlb et­mək­də­dir.

Mə­lu­ma­ta gö­rə, Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın mil­lət­lə­ra­ra­sı, mul­ti­kul­tu­ra­lizm və di­ni mə­sə­lə­lər üz­rə döv­lət mü­şa­vi­ri, BBMM-in Hi­ma­yə­çi­lik Şu­ra­sı­nın səd­ri, aka­de­mik Ka­mal Ab­dul­la­yev Bir­li­yin fə­a­liy­yə­ti ilə bağ­lı bil­di­rib ki, Pre­zi­dent İl­ham Əli­ye­vin ar­zu­la­rın­dan bi­ri də Azər­bay­ca­nın gənc və­tən­daş­la­rı­nın xa­ric­də in­tel­lek­tu­al dostla­rı­nın sa­yı­nın artma­sı­dır: "Pre­zi­den­tin bu ar­zu­su­nun re­al­laş­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu"nun də­yər­li töh­fə­lər ve­rə­cə­yi­nə son də­rə­cə bö­yük ümid­lər bəs­lə­yi­rik".

Ba­kı Bey­nəl­xalq Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Mər­kə­zi sil­si­lə şək­lin­də Bir­li­yin üzvlə­ri­nin fə­a­liy­yə­ti ilə bağ­lı in­ter­vü və açıq­la­ma­la­rı ic­ti­ma­iy­yə­tə çat­dır­ma­ğı plan­laş­dı­rır. La­yi­hə çər­çi­və­sin­də ilk mü­sa­hib Bir­li­yin həm­tə­sis­çi­si Di­mit­ri­os Aspro­u­lis­dir.

S.Mür­vət­qı­zı qeyd edir ki, D.Aspro­u­lis bu la­yi­hə­nin məq­sə­di bü­tün dün­ya­da Azər­bay­can­da möv­cud olan mul­ti­kul­tu­ra­lizm ab-ha­va­sı­nı yay­maq­dır. D.Aspro­u­lis bu ba­rə­də de­yib: "III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bi­nin ekskur­si­ya­lar­la mü­ha­zi­rə­lə­rin ba­lanslaş­mış ahən­gi əsa­sın­da tər­tib olu­nan proq­ra­mı mə­nə mü­əy­yən möv­zu­lar­da bi­lik­lə­ri­mi ge­niş­lən­dir­mək­lə ya­na­şı, həm də yer­li hə­yat tər­zi ilə əya­ni ta­nış ol­maq im­ka­nı ver­di. Bir ara­da sülh için­də ya­şa­yan və əmək­daş­lıq edən, hər han­sı for­ma­da ra­di­ka­lizmdən uzaq olan fərqli di­ni və mil­li mən­su­biy­yə­tin da­şı­yı­cı­la­rı olan in­san­la­rı gör­mək çox ruh­lan­dı­rı­cı­dır. Bu, di­gər mul­ti­kul­tu­ral cə­miy­yət­lər üçün bir ör­nək ola bi­lər. Azər­bay­can­da qal­dı­ğı­mız müd­dət­də öl­kə­nin mü­a­sir gö­rü­nü­şü diq­qə­ti­mi­zi çək­di və üs­tə­lik, şa­hid ol­duq ki, yer­li sa­kin­lə­rin mul­ti­kul­tu­ra­lizm me­sa­jı­nın, to­le­rantlı­ğın, dostlu­ğun, əmək­daş­lı­ğın və in­ki­şa­fın təş­vi­qi is­tə­ni­lən bir cə­miy­yə­tin ri­fa­hı­nın tə­mə­li­dir.

III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bin­də Azər­bay­can haq­qın­da ekspo­nen­si­al sü­rə­ti ilə öy­rən­mə­yi­miz və bu ef­fek­tiv mul­ti­kul­tu­ra­lizm mo­de­li ilə ta­nış ol­ma­ğı­mız üçün konstruk­tiv şə­ra­it ya­ra­dıl­mış­dı. Mə­sə­lən, xa­ric­də "Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi" fən­ni­ni təd­ris edən mü­əl­lim­lə­rin təq­di­ma­tın­da mü­ha­zi­rə­ni çox bə­yən­dim, çün­ki hə­min mü­ha­zi­rə Azər­bay­ca­nın keç­miş və mü­a­sir mul­ti­kul­tu­ral və­ziy­yə­ti­nin ma­raq­lı ic­ma­lı­nı əha­tə edir­di".

D.Aspro­u­lis, həm­çi­nin, vur­ğu­la­yıb ki, yay mək­tə­bi çər­çi­və­sin­də mo­lo­kan­lar­la, udin­lər­lə, dağ yə­hu­di­lə­ri ilə gö­rüş­lər, on­la­rın ya­şam tər­zi ilə əya­ni ta­nış­lıq, xa­ri­ci və yer­li tə­lə­bə­lə­rin xü­su­si təş­kil olun­muş mə­də­niy­yət ax­şam­la­rın­da öz öl­kə­lə­ri­ni təq­di­mat­la­rı və dil bar­ye­ri­nə bax­ma­ya­raq, in­san­la­rın mu­si­qi, rəqs və hət­ta mil­li mət­bəx­lə­ri va­si­tə­si­lə sə­mi­mi ün­siy­yə­ti çox xoş və unu­dul­maz olub: "Bu doğ­ru­dan da çox bö­yük bir təc­rü­bə idi və mən onu hər kə­sə töv­si­yə edi­rəm. Yay mək­tə­bi ər­zin­də Azər­bay­ca­nı araş­dır­maq və xey­li say­da ma­raq­lı in­san­la ta­nış ol­maq für­sə­ti ya­ra­dıl­dı­ğı­na gö­rə baş­da Azər­bay­can Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­və, döv­lət mü­şa­vi­ri Ka­mal Ab­dul­la­ye­və və di­gər təş­ki­lat­çı­la­ra də­rin min­nət­dar­lı­ğı­mı bil­di­ri­rəm.

Gə­lə­cək­də Azər­bay­ca­nın mul­ti­kul­tu­ra­lizm mo­de­li və bu öl­kə da­xi­lin­də müx­tə­lif et­nik mə­də­niy­yət­lə­rin təm­si­li yol­la­rı, həm­çi­nin, Azər­bay­ca­nın qon­şu öl­kə­lər­lə ya­na­şı, həm də Av­ro­pa İt­ti­fa­qı, di­gər bey­nəl­xalq tə­rəf­daş­lar və təş­ki­lat­lar­la qur­du­ğu bey­nəl­xalq mü­na­si­bət­lər haq­qın­da bi­lik­lə­ri­mi ge­niş­lən­dir­mək ar­zu­sun­da­yam.

Uni­ver­si­tet­də ar­tıq tə­lə­bə dostla­rım və pro­fes­sor­la­ra Azər­bay­can haq­qın­da bəhs et­mi­şəm. Yay mək­tə­bin­dən son­ra doğ­ma kən­dim­də ikən yer­li­lə­rə sə­fər tə­əs­sü­rat­la­rı­mı da­nı­şan­da on­lar Azər­bay­ca­nın bu cür mü­a­sir, to­le­rant və mul­ti­kul­tu­ral öl­kə ol­du­ğu­nu heç tə­səv­vür­lə­ri­nə gə­ti­rə bil­mir­di­lər və bə­zi­lə­ri hət­ta bun­dan son­ra Azər­bay­ca­na sə­ya­hət et­mə­yi dü­şün­dük­lə­ri­ni bil­di­rib".

S.Mür­vət­qı­zı­nın mə­lu­ma­tı­na gö­rə, D.Aspro­u­lis söh­bə­tin­də bil­di­rib ki, "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu"nun Sa­lo­me­ya Lu­ka­i­te ilə ya­na­şı, ilk sədrlə­rin­dən bi­ri se­çil­di­yi üçün qü­rur du­yur: "Klu­bun bü­tün iş­ti­rak­çı­la­rı­nın tək­lif­lə­ri­ni ko­or­di­na­si­ya edib xa­ri­ci tə­lə­bə­lər ara­sın­da müx­tə­lif təd­bir­lər va­si­tə­si­lə təb­li­ğat apar­ma­ğı dü­şü­nü­rük. İna­nı­ram ki, biz dün­ya­da "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı" şə­bə­kə­si­ni ya­ra­da bi­lə­rik. Hə­min şə­bə­kə va­si­tə­si­lə bir tə­rəf­dən Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­ni bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yə­tə çat­dı­rar, di­gər tə­rəf­dən təc­rü­bə­mi­zi, Azər­bay­can­da hə­yat tər­zi olan mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi, mil­lət­lə­ra­ra­sı əmək­daş­lı­ğı və dostlu­ğu bö­lü­şə bi­lə­rik".

"Azər­bay­ca­nın dostla­rı­nın sı­ra­sın­da ol­ma­ğım­dan qü­rur his­si ke­çi­ri­rəm" - bu fik­ri isə "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin www.yo­ungfri­ends.az say­tı­na Bir­li­yin üz­vü İmas Xo­u­rin Ni­sa Fu­ci­a­ti öl­kə­miz haq­qın­da tə­əs­sü­rat­la­rı­nı, Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi mo­de­li ilə bağ­lı qə­na­ə­ti­ni bö­lü­şər­kən bil­di­rib. Bu ba­rə­də sö­zü­ge­dən say­ta is­ti­na­dən mə­lu­mat ve­rən Ba­kı Bey­nəl­xalq Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Mər­kə­zi­nin baş məs­lə­hət­çi­si Se­vinc Mür­vət­qı­zı İmas Xo­u­rin Ni­sa Fu­ci­a­ti­nin fi­kir­lə­ri­ni bi­zə çat­dı­rır. İmas Xo­u­rin Ni­sa Fu­ci­a­ti qeyd edib ki, son bir ne­çə il ər­zin­də Azər­bay­ca­na də­fə­lər­lə sə­fər edib: "İn­ter­net va­si­tə­si­lə öl­kə­niz haq­qın­da ilk mə­lu­mat­la­rı öy­rən­di­yim­də Azər­bay­ca­nın "Od­lar öl­kə­si" ki­mi təq­dim edil­mə­si xü­su­si­lə diq­qə­ti­mi çək­miş­di. Bir də öy­rən­miş­dim ki, Azər­bay­can da İn­do­ne­zi­ya ki­mi çox­mil­lət­li və fərqli di­ni kon­fes­si­ya­la­rın qar­daş­ca­sı­na bir ara­da ya­şa­dı­ğı öl­kə­dir. Bu is­ti­qa­mət mə­ni xü­su­si­lə ma­raq­lan­dır­mış­dı. Ön­cə­ki sə­fər­lə­rim qı­sa sür­dü­yün­dən, bu mə­lu­mat­la­rın düz­gün­lü­yü­nü yox­la­maq şan­sım ol­ma­mış­dı. Ba­kı Bey­nəl­xalq Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Mər­kə­zi­nin ke­çir­di­yi yay mək­tə­bin­də iş­ti­rak et­mək für­sə­ti ya­ra­nan­da çox se­vin­dim. Bu öl­kə­də qal­dı­ğım 10 gün ər­zin­də in­ter­net­də öy­rən­di­yim mə­lu­mat­lar­dan da­ha ço­xu­nu öz göz­lə­rim­lə gör­düm. Bu müd­dət ər­zin­də Azər­bay­can ba­rə­də, bu öl­kə­nin mul­ti­kul­tu­ral də­yər­lə­ri, to­le­rantlıq ənə­nə­lə­ri haq­qın­da bir ömür unut­ma­ya­ca­ğım müs­bət zən­gin tə­əs­sü­rat­la­ra ma­lik ol­dum.

Qə­dim Qə­bə­lə­nin ta­ri­xi mə­kan­la­rı, gö­zəl tə­bi­ə­ti, mü­a­sir is­ti­ra­hət mər­kəz­lə­ri, bu­ra­da müx­tə­lif xalqla­rın bir ara­da dinc ya­şa­ma­sı mə­ni hey­ran et­di. Qə­bə­lə­nin Nic qə­sə­bə­sin­də qə­dim xalqlar­dan olan udi­lər­lə ta­nış ol­duq. Ora­da mü­səl­man­lar­la xris­ti­an­la­rın to­le­rantlıq şə­ra­i­tin­də ya­şa­dı­ğı­nı öy­rən­dik. On­la­rın bir kənddə əsrlər­dir meh­ri­ban şə­ra­it­də bir­gə ya­şa­ma­sı dün­ya­ya nü­mu­nə­dir. Qə­sə­bə­də­ki Al­ban xris­ti­an kil­sə­si­nin döv­lət tə­rə­fin­dən tə­mi­ri və mü­ha­fi­zə­si təq­di­rə­la­yiq­dir. Ey­ni za­man­da, biz Nic qə­sə­bə­sin­də udi­lə­rin toy mə­ra­si­min­də də iş­ti­rak et­dik, yer­li adət-ənə­nə ilə ta­nış ol­duq. Bu da mə­nim üçün çox ma­raq­lı idi. 2016-cı ilin Azər­bay­can­da "Mul­ti­kul­tu­ra­lizm ili" elan olun­ma­sı­nı çox təq­di­rə­la­yiq he­sab edi­rəm. İn­do­ne­zi­ya­da da mul­ti­kul­tu­ral də­yər­lər möv­cud­dur. Hər iki öl­kə­nin bu sa­hə­də ox­şar cə­hət­lə­ri çox­dur. Bu öl­kə­yə də­fə­lər­lə gə­li­şim­dən son­ra Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi mo­de­li, sö­zün yax­şı mə­na­sın­da, mə­ni hey­rət­lən­dir­di. Çün­ki Azər­bay­can­da mul­ti­kul­tu­ra­lizm tək­cə yü­zil­lər ər­zin­də top­lan­mış bir­gə­ya­şa­ma təc­rü­bə­si de­yil, həm də öl­kə rəh­bər­li­yi­nin diq­qət­də sax­la­dı­ğı döv­lət si­ya­sə­ti­nin apa­rı­cı si­ya­si xət­lə­rin­dən bi­ri­dir. Dün­ya­da si­ya­si gər­gin­li­yin artdı­ğı, ter­ror və mü­ha­ri­bə­lə­rin tüğ­yan et­di­yi bir vaxtda Azər­bay­can Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin mul­ti­kul­tu­ra­lizm si­ya­sə­ti­ni pri­o­ri­tet ki­mi mü­əy­yən­ləş­dir­mə­si­ni güc­lü si­ya­si ira­də­nin və hu­ma­niz­min tə­cəs­sü­mü ki­mi qiy­mət­lən­di­ri­rəm".

"Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin üz­vü İmas Xo­u­rin Ni­sa Fu­ci­a­ti www.yo­ungfri­ends.az say­tı­na   ver­di­yi mü­sa­hi­bə­də qeyd edir ki, bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bi müd­də­tin­də bü­tün mü­ha­zi­rə­lər xo­şu­na gə­lib. "Am­ma ən çox "Azər­bay­can­da mil­li müx­tə­lif­lik" və "Ter­ror mul­ti­kul­tu­ra­liz­mə qar­şı" möv­zu­sun­da mü­ha­zi­rə­lər yad­da­şım­da də­rin iz bu­ra­xıb. Ekskur­si­ya­la­rı­mız da unu­dul­maz idi. Qu­ba­da­kı dağ yə­hu­di­lə­ri ic­ma­sı­na və Şə­ki­də Al­ban kil­sə­si­nə sə­fə­ri­miz mə­ni mü­tə­əs­sir et­di.

İn­do­ne­zi­ya­ya qa­yıt­dıq­dan son­ra bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bi haq­qın­da fi­kir­lə­ri­mi dostla­rım­la, ta­nış­la­rım­la, mü­əl­lim həm­kar­la­rım­la pay­laş­dım. Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi­ni in­cə­lik­lə­ri­nə qə­dər öy­rən­di­yi­mi he­sab edi­rəm, İn­do­ne­zi­ya­da məm­nu­niy­yət­lə Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi­ni təd­ris et­mək is­tər­dim, özü­mü bu­na ha­zır bi­li­rəm" - de­yə o bil­di­rib.

İra­də SA­RI­YE­VA

Ya­zı Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi­lə çap olu­nur.