Mart ayının 18-də Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin və "Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağının birgə təşkilatçılığı ilə "Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağında Dədə Şəmşirin xatirəsinə həsr olunmuş anım tədbiri keçirilib. Bu barədə "Bakı-Xəbər”ə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin katibi Musa Nəbioğlu məlumat verib. M. Nəbioğlunun bildirdiyinə görə, tədbirdə Aşıqlar Birliyinin sədri, professor Məhərrəm Qasımlı, Dədə Şəmşirin oğlu Qənbər Qurbanov, AMEA-nın müxbir üzvü, Folklor İnstitutunun direktoru Muxtar İmanov, professorlar Şirindil Alışanov, Şahlar Əsgərov, Kamran Əliyev, filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, şair Adil Cəmil və Aşıq Şəmşir yaradıcılığının araşdırılması ilə məşğul olan alimlər, Aşıqlar Birliyinin üzvləri və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.
Tədbir iştirakçıları ilk önçə Dədə Şəmşirin 1957-ci ildə lenta alınmış saz havalarını dinləyiblər.
Aşıqlar Birliyinin sədri, professor M.Qasımlı dövlətimizin aşıq sənətinə göstərdiyi diqqət və qayğıdan danışdı. Bildirdi ki, bu sıradan Aşıq Şəmşirin də yaradıcılığı dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Məhz Ümummilli lider Heydər Əliyev Dədə Şəmşirin sənətinə yüksək qiymət verərək 2003-cü ildə Əməkdar incəsənət xadimi, "Şərəf nişanı” ordenli Aşıq Şəmşirin anadan olmasının 110 illiyinin ölkə miqyasında qeyd edilməsi ilə bağlı sərəncam imzalayıb. Həmçinin, sərəncama əsasən, Göygöl rayonundakı yeddiillik musiqi məktəbinə Aşıq Şəmşirin adı verilərək büstü ucaldılıb. Aşıq Şəmşirin barmaqlarının saz çalan yüzlərlə aşığın barmaqlarından seçildiyini söyləyib. Qeyd olunub ki, musiqişünas Əminə Eldarova Dədə Şəmşirin irsinin qorunması və təbliği sahəsində ən böyük işi görərək ustad sənətkarın ifasında 1957-ci ildə 75 aşıq havasını lentə köçürüb. Bu saz havaları yaxın gələcəkdə saz-söz adamlarına təqdim ediləcək.
"Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İctimai Birliyinin UNESCO-da akkreditasiyadan kecməsi aşıq sənətinin uğuru kimi dəyərləndirilib. "Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağının UNESCO-da məsləhətçi statusu qazanması UNESCO ilə dünyada mədəni irsin qorunması istiqamətində sıx əməkdaşlıq etməsinə əsas verəcək.
Dədə Şəmşirin oğlu Qənbər Qurbanov qeyd edib ki, bu gün dünyanın mədəniyyət inciləri sırasında dayanan və Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə UNESCO tərəfindən qorunan aşıq sənətinə dövlətimizin yüksək qayğısı və diqqəti var. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO və İSESKO-nun xoşməramlı səfiri, millət vəkili Mehriban xanım Əliyevanın səyləri nəticəsində bu günə qədər Azərbaycanın muğam ifaçılıq sənəti, aşıq sənəti, tar ifaçılıq sənəti və digər mədəniyyət nümunələri UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irs üzrə reprezentativ siyahısına daxil edilib. "Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İctimai Birliyinin UNESCO-da akkreditasiyadan keçməsi bizə imkan verəcək ki, işğal altında olan ərazilərimizdə dağıdılmış mədəni irs və abidələrimiz haqqında məlumatları dünya ictimaiyyətinə çatdıraq, Azərbaycanın haqlı mövqeyini UNESCO tərəfindən təşkil edilən beynəlxalq forumlarda müdafiə edək və Azərbaycan mədəniyyətini dünyada layiqincə təmsil edək.
AMEA-nın müxbir üzvü, Folklor İnstitutunun direktoru Muxtar İmanov qeyd etdi ki, Azərbaycan ədəbiyyatının qaynağında zəngin və dərin məzmunlu Azərbaycan folkloru durmaqdadır. Azərbaycan dünyanın ən zəngin folklor sərvətlərinə malik ölkələrdən biridir. Bugünkü konfransın da əsas qayəsi Azərbaycan xalqının folklorda yaşayan tarixinə və tarixi şəxsiyyətlərinə yeni meyarlar müstəvisində baxmaqdır. Folklorun ayrılmaz bir qolu olan aşıq sənətinin qüdrətli nümayəndəsi Dədə Şəmşirin qeyri-adi səsi və çalğısı saz-söz sərrafı olan Kəlbəcər, Göyçə və Qarabağ ellərində yüksək dəyərləndirilmiş, ustad sənətkarın orijinal ifaçılığı və şairliyi heç kəslə müqayisə edilməmişdir.
Filologiya elimləri üzrə fəlsəfə doktoru Adil Cəmil qeyd edib ki, Aşıq Şəmşir 1893-cü ildə Kəlbəcərin Dəmirçidam kəndində görkəmli el sənətkarı, şair Qurbanın ailəsində dünyaya gəlib. Söz – sənət tariximizdə Ağdabanlı Qurban adı ilə qalan bu ustad aşıq və tanınmış el şairi aşıq Ələsgərin müasiri olmuş, onların yaxın ünsiyyətindən, dostluq əlaqələrindən bir sıra deyişmələri yadigar qalmışdır. Aşıq Ələsgər və Ağdabanlı Qurban dövründə Kəlbəcər-Göyçə ədəbi mühitinin eyni ənənələr üzərində formalaşması, saz və söz sənətinin coğrafi hüdudsuzluğu ərazi etibarı ilə yaxın olan bu qonşu ellərin mənən də yaxın olmasına təbii şərait yaratmışdır. Belə bir mühitdə daxili dünyasını tapan Dədə Şəmşir verilmiş ilahi vəhyini bu ustadların və uluların təsiri ilə cilalamış, çox keçmədən el yığıncaqlarında müstəqil məclislər aparan istedadlı saz şairinə çevrilmiş və dədəlik mərtəbəsinə qədər ucalmışdır. Əslində, Miskin Abdal nəslinin davamçısı olan Dədə Şəmşir aşıq-ozan sənətinin yeni havalar və havacatlar, qoşqular və düzgülər üzərində inkişafına məxsusi töhfələrini verərkən ədəbi-hüquqi varislik haqqını itirməmişdir.
Professor Şahlar Əsgərov bildirib ki, Dədə Şəmşir qələmə aldığı qoşma, gəraylı, təcnis, divani, bayatı, rübai, qəzəl və müxəmməslərlə Kəlbəcər ədəbi mühitini, eləcə də yazılı və şifahi poeziyamızın ən önəmli cəhətlərini ustalıqla mənimsəyən söz sənətkarı kimi öz məktəbini yaratmışdı. Bu məktəb təkcə aşıq sənətinə deyil, ümumən saz-söz sənətinə təsir göstərməklə Bəhmən Vətənoğlu, Sücaət kimi şairlərin yetişməsinə münbit zəmin yaradıb.
Tədbirdə iştirak edən digər ziyalılar da Dədə Şəmşir haqqında öz təəssüratlarını bölüşüblər.
Iradə Sarıyeva
Sonda aşıqlardan Əməkdar Mədəniyyət İşçisi Ədalət Dəlidağlı və İlham Aslanbəylinin ifasında Dədə Şəmşirə həsr olunmuş mahnılar oxunub.
İradə SARIYEVA
