Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi İslam dininə aid ibadət yerlərində qadın dini ayinlərin icraçısı vəzifəsinin tutulması üçün keçirilmiş müsahibədə iştirak edən və uğur qazanaraq təyinat almış ilk qadın dini ayinlərin icraçıları ilə görüş keçirilib.
Bu barədə mətbuata Dövlət Komitəsindən məlumat verilib.
Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı qeyd edib ki, qadın dini ayinlərin icraçısı – imamın tapşırığına əsasən islam dininə aid ibadət yerlərində və ziyarətgahlarda dini ayinlərin, eyni zamanda dini mərasimlərin icrasını həyata keçirən şəxsdir.
M.Qurbanlı diqqətə çatdırıb ki, belə bir təyinatın həyata keçirilməsi Azərbaycanda ilk təcrübə hesab oluna bilər. Məscidlərdə orta və ali dini təhsili olan qadınların dini ayin icraçıları kimi fəaliyyət göstərmələri İslam dininin dəyərlərini olduğu kimi təbliğ etmək, dini ayinləri doğru icra etmək, insanları xurafat və cahillikdən uzaqlaşdırmaq baxımından çox böyük əhəmiyyətə malikdir.
Qeyd edək ki, görüşdə iştirak edən qadın dini ayin icraçıları Dövlət Komitəsi sədrinin müvafiq əmri ilə Bakı şəhəri Suraxanı rayonu, Yeni Suraxanı qəsəbəsi “Heydər”, “Xanım Fatimeyi-Zəhra”, Yasamal rayonu “İlahiyyat”, Sumqayıt şəhəri “Cümə”, Ceyranbatan yaşayış massivi “Ceyhun xanım və Hacı Əhməd”, Neftçala şəhəri “Sahibəz-Zaman”, Gəncə şəhəri, Bala Bağbanlar məhəlləsi “Fatimeyi-Zəhra”, Saatlı rayonu “Sımadakənd”, Şəki şəhəri “Mərkəzi Cümə”, İsmayıllı rayonu “Cümə” məscidlərinə təyin olunublar.
Qadınların bu vəzifələrə təyinatı nə fayda verəcək? Əhəmiyyəti nə olacaq?
“Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin bu təyinatlarını alqışlayıram”
Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) sədr müavini, ilahiyyatçı Tural İrfan “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Azərbaycan xalqında əsasən yas mərasimlərində qadın mollaların iştirakı ilə bağlı məsələ var. Bu bəzi rayonlarda olmasa da, Bakıda və əksər rayonlarda var ki, dini məclislərdə, xüsusən də yas mərasimlərində qadın mollalar iştirak edir. “İndiyə qədər bu məsələlər rəsmi təyinatla olmayıb. Yəni kim kimi tanıyır, kimin kiminlə əlaqəsi var, ona kömək edib və kişi mollaları kimi onlar da özbaşına fəaliyyət göstəriblər. Bu özbaşına fəaliyyət də bir sıra neqativlərin şahidi olduq. Mən özüm şahidi oldum ki, bir sıra qadın mollaları İran yönümlü hərəkatların üzvləri, onların təsiri altında olan, yaxud İranda təshil alan şəxslər olur. Bunlar yas məclislərini fürsət hesab edərək orada siyasi təbliğat aparırlar. Məsələn, İsrailə, Amerikaya lənət oxuyurlar, Azərbaycan dövlətinin əleyhinə danışırlar, narazılıqlar yaradırlar. Bunların şəxsən şahidi olmuşam. Bu, məsələnin bir tərəfi. İkincisi, həmin insanlar ağlaşma məclislərində İrana məxsus yersiz və lazım olmayan ayinlər “icad” edirlər. Hətta daha irəliyə gedərək yas mərasimlərini “aşura mərasimləri” şəklinə salırlar, bu da xurafatın yayılmasına səbəb olur. Bu da, şübhəsiz ki, Azərbaycanın əleyhinə olan xarici siyasətin nəticəsində xarici təsirlərlə formalaşır. Və qadınlardan bu işdə geniş istifadə olunurdu. Ölkədə qadınlardan ibarət böyük bir İranpərəst qrup var. İndi həbslər baş verir, İran agenturasına qarşı tədbirlər görülür. Amma bilmirəm ki, bunlar bilinirdisə niyə indiyə qədər bu həbslər həyata keçirilmirdi, bu adamlar həbs olunmurdu. Yox, bilinirdisə niyə onların İrana işləməsinə şərait yaradılırdı? Bu da təəccüblüdür. Amma qadınlardan da ibarət kifayət qədər agentura şəbəkəsi var. Bilmirəm onlar barədə nə tədbir görəcəklər. Təbii ki, bu, dövlətin hüquq–mühafizə orqanlarının işidir. O qadınlar da yas məramlərində, dini məclislərdə və məscidlərdə toplaşırlar. Şübhəsiz, onların öz vatsap qrupları, öz toplanış yerləri və onlara rəhbərlik edən var. Biz onların əməllərini ən çox şəhid yaslarında, matəmlərində, Şəhidlər Xiyabanında görmüşük. Biz onların təxribatlarını görmüşük. İranın təsiri altında olan mollalardan ibarət şəbəkənin aradan çıxarılması üçün məscidlərə qadın dini ayin icraçılarının təyin olunması çoxdan lazım idi. İndiyə qədər çoxdan məscidlərə qadın ayin icraçıları təyin edilməli idi. Bu gecikmiş məsələdir. Çünki bizim Bakı İslam Universitetini bitirən 4 minə yaxın məzunun hardasa 3-də 1-i qadınlardan ibarətdir. Onların da hamısı kişilərlə bərabər işsizdir. Çünki onların diplomlarını tanımamaqla, rədd etməklə irançıları məscidlərə doldurdular. Bakı İslam Universitetinin məzunlarının diplomlarını tanıyıb onlara vaxtında iş verilsəydi vəziyyət bu cür olmayacaqdı. Yəni irançılar gəlib boşluq tapıb yerləşə bilməyəcəkdilər”.
T.İrfan bildirdi ki, bundan sonra bu halın qarşısını almaq lazımdır. O hesab edir ki, savadlı, bilikli qadınların məscidlərdə dini ayin icraçıları kimi təyin edilməsi çox müsbət haldır. “Qadınların bu işə cəlb edilməsi yaxşı haldır, çünki həm dini ayinlərin icra edilməsi, həm yas məraimləri, həm aşura məclisləri, orucluq, iftar yığıncaqları zamanı onların iştirakına ehtiyac duyulur. Bilirsiz ki, dini mərasimlər, cümə namazları və sair zamanı məsciddə qadınlar da iştrak edir və pərdənin o biri üzündə olurlar, təbii, onları idarə etmək üçün qadın din xadiminin olması mütləqdir. Yəni burada müəyyən maarifləndirmə işləri aparan qadın lazımdır. Tutaq ki, bir qrup qadın məscidə gəlib Quran oxumağı öyrənmək istəyir, onlara Quranı öyrətmək üçün qadın din xadimi lazımdır.
Bizdə ilahiyyat sahəsini, mədrəsələri bitirmiş kifayət qədər kadrlar, İslam Universitetini bitirmiş məzunlar var ki, işsiz qalıblar. Bu qadınlar da kifayət qədər savadlı şəxslərdir. Ona görə də, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin bu təyinatlarını alqışlayıram. Düzdür, bu qərar gecikib, amma niyə, nə üçün gecikib, buna şərh verməyək, bu başqa məsələdir. Amma indi onların bu işləri görməsi çox vacibdir. Xarici təsirlər altında olan, yad ideologiyanı gətirib yayan qadın şəbəkələrinin dini səhnədən, məscidlərdən və digər yerlərdən uzaqlaşdırılması üçün Dövlət Komitəsinin qadınları vəzifələrə təyin etməsi müsbətdir. Onları dini ayinlərin icrasıçı kimi məscidlərə Dövlət Komitəsi təyin edir. Bu çox müsbət haldır və doğru addımdır. Həmin qadınlara uğurlar arzulayıram. İnanıram ki, bu işin davamı gələcək. Bölgələrimizdəki məscidlərdə də vakant yerlər üzrə işləmək istəyənlər işləsinlər. Burada hər hansı pis bir şey yoxdur. Bu həm də gender bərabərliyi baxımından düzgündür. Düzgün deyil ki, dini ayinləri təkcə kişilər icra etsin, yox, qadınlar da etməlidir. Sadəcə, şəriətdə qadınlarla bağlı bəzi məhdudiyyətlər var. Məsələn, qadın ölü dəfn etməyə başçılıq edə bilməz, cənazənin qabağına düşüb kişilərə meyit namazı qıldıra, qəbrə meyit qoya, Aşura məclislərinə başçılıq edib çıxışlar edə bilməz. Bu məhdudiyyətlər də qadının bacarıqsızlığına görə deyil, sadəcə nəcib varlıq olduqları üçün o cür ağır məsələlərdə yükün altına verməmək məqsədi daşıyır. Amma kişi rəhbərə yardımçı kimi, onun işinin müəyyən mənada icraçısı kimi xanımlar da o ola bilər, buna dinimizdə, şəriətimizdə icazə də verilir, hətta tövsiyə də olunur. Peyğəmbərin həyat yoldaşı Xədicə xanım ki, Peyğəmbərin işlərində onun rolu olub. Peyğəmbərin qızı, Həzrəti Əlinin həyat yoldaşı Fatmeyi Zəhranın da, Həzrəti Əlinin qızı Zeynəb xanımın da, həmçinin Peyğəmbərin həyat yoldaşı Aişə xanımın da bu işlərdə rolu olub. Dini məsələlərə öndərlik edən şəxslər kimi bunların adları tarixdə var. Ona görə qadınların da din tarixində, dini həyatda, dini gedişatda mütləq rolu olmalıdır, bu çox vacibdir” - deyə T.İrfan qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
