Paytaxtda Mənzil Tikinti Kooperativləri (MTK) tərəfindən tikilən çoxmənzilli, çoxmərtəbəli binalarda payçılara satılan mənzillərin ümumi sahəsini hesablayan zaman aydın olur ki, sahənin ölçüsü əslində müqavilədə göstəriləndən azdır.
Həmin mənzillərə Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətindən çıxarış alan zaman məlum olur ki, MTK-lar mənzillərin sahəsini süni şəkildə şişirdib, payçılara baha satıb və uzun müddət ərzində onlardan bu ölçüyə müvafiq olaraq kommunal haqları toplayıblar. Məsələn, yeni tikilidən mənzil alan vətəndaş 100 kvadratmetrin pulunu MTK-ya ödəyir. Çıxarış aldıqda isə sənəddə qanuni şəkildə 85 kvadratmetr qeyd olunur. 1 kvadratmetrin qiymətini ortalama 1000 manatdan götürsək, vətəndaş 15 min manat zərərə düşür.
Qeyd edək ki, bu problem illərdir yaşanır və vətəndaşlar məlum vəziyyətdən əziyyət çəkir. Maraqlıdır, qeyd edilən problem necə həll olunmalıdır?
Hüseyn Axundov: “Mənzilin sahəsinin artıq göstərilməsi birbaşa qanun pozuntusudur, payçıların hüquqları var ki…”
Hüquqşünas Hüseyn Axundov qeyd etdi ki, əksər MTK-lar ilkin müqavilə imzalayan zaman payçıları aldadır: “Müqaviləni istədikləri kimi tərtib edirlər. Vətəndaşlar da fərqinə varmadan həmin müqavilələləri imzalayırlar. Sonradan hər hansı narazılıq ortaya çıxanda MTK sahibləri deyir ki, bu müqaviləyə imza atmısan. Lakin vətəndaş qol çəkib deyə, bu o demək deyil ki, istədiyin şəkildə müqavilə tərtib edə bilərsən. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” qanunda istehlakçının aldadılması ilə bağlı xüsusi müddəa var. Burada payçılar həm də istehlakçı qismində çıxış edirlər”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, mənzilin sahəsinin artıq göstərilməsi birbaşa qanun pozuntusudur: “Payçıların hüquqları var ki, buna görə məhkəməyə müraciət etsinlər. Bununla bağlı ümumi qaydalar var. Mənzillərin yalnız yaşayışa yararlı hissəsi ümumi sahəyə aid edilə bilər. Eyvanlar isə qismən yaşayış sahəsidir. MTK-lar isə binaya aid yaşayış hissələrinin də pulunu payçılardan alır. Nəticədə çıxarış alan zaman vətəndaş 15 faizdən artıq sahəni itirmiş olur. Hansı ki, bu sahəyə görə, əlavə vəsait və uzun müddət artıq kommunal haqqı ödəyib. Onu da deyim ki, yeni tikili binalarda mənzillərin ölçülərinin şişirdilməsi ilə bağlı da bağlı çoxsaylı məhkəmə iddiaları var. Bəzi payçılar MTK-lara qalib gəlib, dəymiş zərəri geri almağa müvəffəq olublar. Bütün hallarda müqavilə şərtləri normativlərə uyğun yazılmalı, düzgün tərtib edilməlidir. Məhz belə olmadığına görə gələcəkdə bu kimi problemlər ortaya çıxır”.
Elnur Fərzəliyev: “Mənzilin sahəsinin yanlış hesablanması vətəndaşa haqsızlıqdır”
Əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev bildirdi ki, mənzilin sahəsinin yanlış hesablanması vətəndaşa qarşı haqsızlıqdır. Çox sayda vətəndaş artıq bununla bağlı məhkəmələrə müraciət edib, öz hüququnu məhkəmə vasitəsilə bərpa edə bilib. İstənilən halda vətəndaşa dəyən zərər ödənməlidir. Çox az sayda tikinti şirkətlərini çıxmaq şərtilə, əksər binalar satışı özünə sərf edən formada aparır: “Tikinti şirkətləri mənzil satmaqla məşğul olmamalıdırlar. Onların işi binanı tikib, təhvil vermək olmalıdır. Tikinti şirkətləri özəl sektordur. Tikinti şirkəti ancaq bina tikməlidir. Bu fəaliyyət normaldır, çünki ölkədə həm ev problemini həll edirlər, həm də köhnə binaları yeniləyirlər. Bu dövlətə bir dayaqdır. Amma satış mexanizmi onlardan alınmalıdır. İşi hansısa rəsmi dövlət qurumu aparmalıdır ki, həm satılan ümumi sahə, kvadratmetrlər düz olsun, həm də mənzilin bir neçə nəfərə satılması halları aradan qalxsın”.
Günel CƏLİLOVA
