Rəsul Cahangirli: “Azərbaycanda evlərin bu qədər baha olması süni amillərlə bağlıdır”
Azərbaycanda vergilər və digər sosial ödənişlər çıxıldıqdan sonra vətəndaşın aldığı orta aylıq əməkhaqqı 458 dollar (779 manat), şəhərin kənar rayonlarında yerləşən mənzillərin bir kv. metrinin orta satış qiyməti isə 1 135 dollar (1930 manat) təşkil edir.
Şəhərin kənar rayonlarında yerləşən 60 kv. metrlik bir mənzilə sahib olmaq üçün Azərbaycan vətəndaşları heç bir xərcləmə etmədən orta aylıq əməkhaqqını 12,4 il toplamalıdır. Azərbaycan bu göstərici üzrə Avropa, keçmiş SSRİ və qonşu ölkələr arasında ən sonuncu sırada yer alır. Keçmiş SSRİ ölkələri arasında isə bu sahədə ən yaxşı vəziyyət Latviyada qeydə alınıb. Latviyada bir vətəndaş orta aylıq əməkhaqqını heç bir yerə xərcləmədən 6,7 il toplasa, şəhərin kənar rayonlarında 60 kv. metr mənzil ala bilər.
Qonşu ölkələr arasında isə ən yaxşı vəziyyət Türkiyədədir. Türkiyə həm də Avropada mənzil sahibi olmaq üçün ən əlverişli ölkə hesab olunur. Bu ölkədə orta aylıq əməkhaqqını toplayaraq 5,2 ilə 60 kv. metr mənzil sahibi olmaq mümkündür.
Bütün bunlar Azərbaycanda həm orta aylıq əməkhaqqının aşağı olmasını göstərir, həm də daşınmaz əmlakın qiymətlərinin anormal səviyyədə yüksək olduğunu ortaya qoyur.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən ekspert Rəsul Cahangirlinin fikrincə, daşınmaz əmlakın qiymətləri ilə bağlı Azərbaycanda heç bir iqtisadi və sosial əsasları olmayan qiymətlər mövcuddur: “Dünyanın heç bir yerində Azərbaycandakı qədər evlər baha deyil. Özü də heç bir iqtisadi əsası olmadan evləri bu qədər baha qiymətə təklif edirlər. Elə buna görə də vətəndaşların əksəriyyəti üçün mənzil almaq əlçatan deyil. Yalnız inkişaf etmiş ölkələrdə müxtəlif peşələr üzrə çalışan gənclər gəlib Bakıda ev ala bilər. Əmlak qiymətləri məsələsində dövlətin nəzarəti tamamilə itib. Türkiyədə mənzillərin qiyməti Azərbaycanla müqayisədə ən azından iki dəfə ucuzdur. Azərbaycanda evlərin bu qədər baha olması süni amillərlə bağlıdır. Bunun iqtisadi amillərlə əsaslı hansısa bağlılığı yoxdur. İstədikləri kimi evlərin qiymətini müəyyən edirlər. Binanın özülü qazılarkən mənzilin bir kvadrat metri 1800 manat olduğu halda nə dəyişir ki, bina ərsəyə gələndən sonra kvadratı 2500 manata təklif olunur? Bunun tənzimləyici norması, qanuna uyğunluğu olmalıdır. Hesab edirəm ki, mənzillərin qiymətinə nəzarət edən orqan olmalıdır. Bunun minimum və maksimum marjası olmalıdır. Yoxsa belə getsə bu gedişlə mənzil ala bilməyən ailələrin sayı daha da artacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
