Fuad İbrahimov: “Bu, Azərbaycan iqtisadiyyatının enerji resurslarından nə qədər asılı olduğunu ortaya qoyur”
Dövlət Gömrük Komitəsinin açıqladığı məlumata görə, 2025-ci ildə Azərbaycanın idxalı və ixracı təxminən bərabərləşib. Ümumi ticarət dövriyyəsi 49.4 milyard dollar olub. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 3.8 faiz çoxdur. Amma artım ixracın yox, idxalın hesabınadır. Belə ki, dövr üzrə ixracın həcmi 5.7 faiz azalaraq 25.04 mlrd. dollara düşüb. İdxal isə 15.8 faiz artaraq 24.4 mlrd. dollara yüksəlib.
Üstəlik, müsbət saldo cəmi 663 milyon dollar təşkil edib. Halbuki, bir il əvvəl bu rəqəm 5.5 milyard dollar idi, 8.3 dəfə azalma var. Azərbaycanın ixracının 85 faizini neft-qaz təşkil edir. İdxalın 3 milyard dollara qədərini ərzaq məhsulları, 2.4 milyardını avtomobil təşkil edib.
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov hesab edir ki, bütün bunlar Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün arzuolunan istiqamət deyil: “Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, bu, birbaşa enerji resurslarının qiymətinin 2025-ci ildə 2024-cü ilə nisbətdə azalması ilə şərtləndirilir. Bu, Azərbaycan iqtisadiyyatının enerji resurslarından nə qədər asılı olduğunu ortaya qoyur. Enerji resurslarının qiyməti ucuzlaşdıqca, hasilat azaldıqca, bu, ölkə iqtisadiyyatında mənfi təsirlərini daha çox göstərir. Görünən odur ki, ölkədə iqtisadi artım baş vermir. Ona görə də Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun dinamikası sürətli şəkildə artırılmalıdır. Həqiqi real şərait yaradılmalıdır ki, Azərbaycanda qeyri-neft sektoru inkişaf etsin. Vergi və gömrük qanunları təkmilləşdirilməlidir. Xarici sərmayənin cəlbi istiqamətində kompleks addımlar atılmalıdır. Azərbaycana dost ölkə olan Özbəkistanda son illər bu istiqamətdə çox ciddi uğurlar əldə edilib. Biz bu barədə ciddi düşünməliyik. Hökumət bu istiqamətdə işləməlidir. Əks təqdirdə iqtisadi azalma daha da artacaq. Fakt odur ki, ixracdan əldə etdiyimiz vəsaitlər daha az, idxala xərclədiyimiz vəsaitlər isə daha çoxdur. Bu, həqiqətən də iqtisadiyyatımız üçün yaxşı bir şey vəd etmir. İdxalın bu qədər artmasının da səbəbləri var. Məsələ ondadır ki, işğaldan azad edilən ərazilərdə misli görünməmiş böyük layihələr həyata keçirilir. Əgər işğal amili, bir belə dağıntılar olmasaydı, o zaman həmin vəsaitlər silahların alınmasına, bərpa prosesinə yox, ölkənin digər məsələlərinin həllinə yönəldiləcəkdi. Ancaq nə yazıq ki, mənfur bir millətlə qonşu olduq və bütün bunlar başımıza gəldi. Ona görə də bu rəqəmlərdə işğalçı Ermənistanın da payı var. Bütün bunlara baxmayaraq, ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı İqtisadiyyat Nazirliyi əməli işlər görməlidir. Sözdə yox, əməldə və biz bunu rəqəmlərdə görməliyik. Əfsuslar olsun ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin açıqladığı rəqəmlər, nikbin olmağa əsas vermir”.
Vidadi ORDAHALLI
