İlqar Hüseynli: “Fikrimcə, burda normativ olaraq minimum istehlak səbətinin dəyəri götürüləcək”
Qanunvericilikdəki minimum əmək haqqı anlayışı təkmilləşdirilib. Bu, Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi Əmək Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi barədə Qanunda öz əksini tapıb.
Daha əvvəl minimum əmək haqqı qanunvericiliklə ixtisassız əməyə və xidmətə görə aylıq əməkhaqqının ən aşağı səviyyəsini müəyyən edən sosial normativ hesab edilirdi. Qanuna əsasən, minimum əmək haqqı ölkədə iqtisadi inkişafın tələbləri, məhsuldarlıq, aylıq orta əməkhaqqı, pul vahidinin alıcılıq qabiliyyəti, sosial müavinətlərin məbləği, əsas sosial demoqrafik qruplar üzrə yaşayış minimumu səviyyəsi, məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi və saxlanılması nəzərə alınmaqla işçilərin və onların ailələrinin tələbatına uyğun ixtisassız əməyə və xidmətə görə aylıq əmək haqqının ən aşağı səviyyəsini müəyyən edən sosial normativ hesab ediləcək.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, qanuna edilən dəyişiklikdə minimum əmək haqqı anlayışının məzmununda hansı dəyişikliyin edildiyi aydın deyil. Yenilikdə qeyd edilir ki, ixtisassız əməyə və xidmətə görə aylıq əmək haqqının minimum sosial səviyyəsi nəzərdə tutulub. Əvvəlki qanunda belə idi. Bəs yeni qanunda bu, necədir? Yəni bunun o mahiyyətindəki fərq nədən ibarətdir? Əslində əvvəlki ilə müqayisədə minimum əmək haqqının mahiyyətində nə kimi dəyişiklik baş verdi?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən ekspert İlqar Hüseynli baki-xeber.com-a açıqlamasında bildirdi ki, burda əsasən Beynəlxalq Əmək Təşkilatının konvensiyalarına uyğunlaşdırma prosesi və minimum əmək haqqı ifadəsi ifadə olaraq qalır: “Yəni Əmək Məcəlləsinə daxil edilib, amma burda daha çox yön verilib əmək haqqı ödənişlərinin hesablama qaydalarına. Saatlıq iş rejimi, distant işin qanuniləşdirilməsi prosesi dəyişiklikdə daha çox yer alıb. Daha sonra məzuniyyət vaxtı maaşların hesablanması məsələsi öz əksini tapıb. Digər tərəfdən həm də minimum istehlak səbəti və yaşayış minimumu deyilən bir şey var. Hər il bunu parlament yeniləyir. İstənilən zaman bu, əmək haqların hesablanması zamanı həmin istehlak səbəti və minimum yaşayış üçün nəzərdə tutulan, hesablanan məbləğlərin orta bir ailə üçün hesablanaraq minimum əmək haqqı səviyyəsində saxlanılması problemin həllinə gətirib çıxara bilər. Fikrimcə, burda normativ olaraq minimum istehlak səbətinin dəyəri götürüləcək. Əsas odur ki, dəyişikliklərin mahiyyəti sosial yönümlü olmalıdır, insanların maddi və təminat imkanlarının yaxşılaşdırılmasına xidmət etməlidir. Biz bunu təcrübədə görəcəyik. Gələcək aylarda yeni qanunun praktik tətbiqi necə baş verəcək, hansı dəyişikliklərə gətirib çıxaracaq və s. biz görəcəyik. Əgər saatlıqdırsa bu zaman təbii ki, dünya standartlarına uyğun saat normativi götürülməlidir. Yoxsa bunu 2-3 manat etməklə vətəndaşların sosial durumunu ağırlaşdırmış olarıq”.
Vidadi ORDAHALLI
