Ermənistan Qarabağa üçüncü yolun çəkilişinə hazırlaşır. Bu haqda Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan müsahibəsində deyib. Qriqoryanın bildirdiyinə görə, hökumət 2020-ci ildə Dağlıq Qarabağı Ermənistanla birləşdirən üçüncü yolun çəkilişini planlaşdırır. Bu yol Ermənistanın Qafan şəhərini işğal altındakı Hadrut rayonuna (Xocavənd) birləşdirəcək, uzunluğu 150 kilometr olacaq. Təhlükəsizlik Şurasının katibi onu da bildirib ki, hökumət yolun çəkilişi haqda qərarı artıq qəbul edib və müvafiq maliyyə tapıb. Hərçənd, Ərazi İnkişaf və İnfrastruktur Nazirliyi bildirir ki, layihə hələ işlənib hazırlanma mərhələsindədir, əlavə detalllar barədə açıqlama verə bilməzlər.
Ermənistanı işğal altındakı Qarabağla birləşdirən üçüncü yolun çəkilişi ideyası düşmən ölkədə neçə vaxtdır müzakirə olunurdu. Lakin bu ideya Nikol Paşinyanın hakimiyyətə gəlişindən sonra reallaşma mərhələsinə daxil olub. İlin əvvəllərində Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri Artur Vanetsyan işğal altındakı Füzuli rayonunun ərazisinə gələrək "Arazboyu ərazilərin məskunlaşdırılması” planı haqda danışmışdı. Vanetsyan bildirmişdi ki, onun hazırda dayandığı ərazilərin qaytarılmasından söhbət belə gedə bilməz, əksinə, həmin əraziləri məskunlaşdırmaq planı hazırlanır. Bu baxımdan Qafanı Xocavəndlə birləşdirəcək üçüncü yolun çəkilməsi Ermənistanın Dağlıq Qarabağ ətrafındakı işğal edilmiş rayonları məskunlaşdırmaq planlarına xidmət edir. Son dövrlərə qədər Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yeganə yol Gorus-Laçın-Xankəndi yolu idi. Lakin bir neçə il əvvəl Ermənistan Qarabağa ikinci yolu çəkdi, bu yol qədim Göyçə mahalını işğal altındakı Kəlbəcər rayonu ilə birləşdirir. İndi isə üçüncü yol planı açıqlanır. Ən maraqlısı isə budur ki, Araz çayı boyunca nəzərdə tutulan bu məskunlaşma planına uyğun olaraq yol çəkilişinə həmin ərazilərlə həmsərhəd olan İran etirazını bildirmir. İranının buna reaksiyası olmalıdırmı?
Siyasi elmlər doktoru Hatəm Cabbarlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, mövcud şəraitdə Ermənistanın bu addımlarını sadəcə hərbi və təhlükəsizlik məsələləri ilə izah etmək mümkündür: “Çünki Ermənistan Qubadlı üzərindən salınacaq yola 150 milyondan çox pul xərcləməyi nəzərdə tutur. Ermənistanın bu layihə ilə turizm infrastrukturunu yaxşılaşdırmaq niyyətini güdməsi ən axırıncı ehtimallardan biridir. Layihənin Araz çayı boyunca həyata keçməsi və çayın o tərəfində İranın olması da diqqəti cəlb edir. Bu layhənin gercəkləşməsinə İranın münasibətinin necə olacağı ilə bağlı mövqeyə hələlik rast gəlinmir. Amma İranın səsiz qalması məsələyə münasibətinə bir işarədir. Dağlıq Qarabağ probleminin baş qaldırdığı 1988-ci ildən indiyə qədər olan dönəmə nəzər yetirdikdə, İranın Dağlıq Qarabağ probleminin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həll edilməsinə dair ciddi siyasi iradə nümayiş etdirdiyinin şahidi olmuruq. Bura Şuşanın işğalı ərəfəsindəki vasitəçilik təşəbbüsünü və bəzi siyasi gedişlərini göstərmək olar. İranın bu qanunsuz layihənin həyata keçirilməsinə səssiz qalması birbaşa Ermənistan hökumətinə olan siyasi dəstəkdir. Diplomatiyada səssiz qalmağın özü də bir razılıq əlaməti sayılır. Ermənistan 150 km-lik yolu inşa etməklə işğal altında olan ərazilərə gedən yolların sayını çoxaltmaq istəyir. Bu da sırf təhlükəsizlik və hərbi niyyətlərə bağlı olan məsələdir. Azərbaycan buna, təbii ki, etiraz edir. Amma rəsmi dairələr İranın da məsələyə münasibət bildirməsini tələb etməlidir. Bu həm də Ermənistanın sülh prosesinə sadiq olmadığına dair ən bariz nümunə sayıla bilər. Vasitəçilərin susqunluğu da maraqlı görünür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
