Bu gün V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu çərçivəsində AzərTac Dövlət İnformasiya Agentliyinin təşkilatçılığı ilə “Jurnalistikanın informasiya dövrünə transformasiyası və onun sivilizasiyalararası dialoqun təmin edilməsində rolu” mövzusunda dəyirmi masada birinci panel keçirilib.
Trend-in məlumatına görə, paneldə dünyanın nüfuzlu media qurumlarının rəhbərləri, Azərbaycan dövlət qurumlarının mətbuat xidmətlərinin rəhbəri, yerli media qurumlarının rəhbərləri, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri və digər qonaqlar iştirak edib. Dəyirmi masanın moderatoru Rusiyanın TASS agentliyinin baş direktorunun birinci müavini Mixail Qusman olub.
M.Qusman bildirib ki, müasir jurnalistika və informasiya texnologiyaları barədə geniş müzakirələrin aparılmasına ehtiyac var. O bildirib ki, V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun bu cür müzakirələrə geniş imkanlar yaradır. M.Qusman forumun təşkilatçılığına görə Azərbaycana, Prezident İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirib.
Tədbirdə çıxış edən AzərTac-in baş direktoru Aslan Aslanov Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun nüfuzlu beynəlxalq platformaya çevrildiyini qeyd edib. O bildirib ki, bu gün müzakirə olunan mövzu dünya mediasını da dərindən düşündürür və narahat edir: “Bu baxımdan da sözügedən mövzu Azərbaycan üçün olduğu kimi, dünya mediası üçün də aktual əhəmiyyətə malikdir. Müasir jurnalistika yeni mərhələyə qədəm qoyub və dünya nizamında mütləq öz yerini tapmalıdır. Bunun üçün də gərgin müzakirələr gedir. Əminəm ki, bu gün Bakıda sözügedən mövzularda çox maraqlı və səmərəli müzakirələr olacaq”.
Dəyirmi masada çıxış edən UNESCO-nun baş direktorunun birinci müavini Enqida Qetaçyu bildirib ki, internetin, informasiya texnologiyalarının inkişafı həm cəmiyyətə, həm də mediaya mühüm təsir göstərib, söz azadlığı üçün münbit şərait yaradıb. O qeyd edib ki, bu gün dünyada obyektiv jurnalistikaya böyük eytiyac var. UNESCO rəsmisi bildirib ki, jurnalistika həssas dövürlərdə, o cümlədən böhran və münaqişələr zamanı cəmiyyətə düzgün informasiya çatdırmalıdır. Onun fikrincə, jurnalistika yalnız cəmiyyətə informasiya çatdırılması baxımından deyil, eyni zamanda cəmiyyətin inkişaf etdirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyətə malikdir. E.Qetaçyu bildirib ki, Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumu bu istiqamətdə, o cümlədən dünya qarşısında duran çağırışlarla bağlı müzakirələrin aparılması üçün çox gözəl platformadır. O, bu təşəbbüsün irəli sürülməsi və uğurla davam etdirilməsinə görə Azərbaycana təşəkkürünü bildirib.
Azərbaycan Diplomatik Akademiyasının Aparat rəhbəri Şəfəq Mehrəliyeva Azərbaycanda jurnalistikanın tarixi haqqında danışıb və bildirib ki, Azərbaycan milli mətbuatının əsası Həsən bəy Zərdabinin yaratdığı “Əkinçi” qəzeti ilə qoyulub. Ş.Mehrəliyeva həmin dövrdən Azərbaycan mətbuatının böyük inkişaf yolu keçdiyini bildirib. Bu gün jurnalistikanın vəzifələrinə toxunan Ş. Mehrəliyeva medianın məsuliyyətli olmasının zəruri olduğunu qeyd edib.
Tədbirdə çıxış edən İranın İRNA xəbər agentliyinin icraçı direktoru Məhəmməd Xodadi informasiya texnologiyalarının mediada rolu haqqında danışıb. O bildirib ki, informasiya texnologiyalarının inkişafı yeni informasiya qanyaqlarının meydana gəlməsinə şərait yaratdı. M.Xodadi bildirib ki, informasiya texnologiyalarının inkişafı sayəsində bu gün informasiya daha geniş auditoriyanı əhatə edir. O, medianın yeni reallıqlara uyğunlaşmasının vacibliyini qeyd edib.
Dəyirmi masada çıxış edən Malaziya “Qlobalist” jurnalının təsisçisi Yusof Haşim, Efiopiyanın Fana teleşirkətinin baş icraçı direktoru Vuldu Baraki, Yaponiyanın “World İnvestors” internet televiziyasının prodüseri Kazuyasu İşida mövzu barədə fikirlərini bölüşüblər. Nobel laureatçısı Azərbaycan tolerantlığından ruhlandı
Azərbaycan tolerantlığı və multikulturalizmə qarşı münasibəti ilə ruhlandırır. Bunu ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Vole Şoyinka V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunda deyib. O bildirib: "Yaşadığım Afrikada dini dözümlülüklə bağlı böyük problemlər var. Azərbaycanda olarkən müxtəlif millətlərin və dinlərin nümayəndələrinin bir arada yaşamasına, ünsiyyət saxlamasına və bir-birinə hörmət etməsinə mat qalıram. Azərbaycanda belə tolerantlıq, multikulturalizmə qarşı belə münasibət məni ruhlandırır. İstərdim ki, dünyanın bir çox ölkələri ölkənizdən nümunə götürsünlər". Forumda qaçqınlar məsələsi də müzakirə olundu
BMT baş katibinin Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiyada humanitar tərəfdaşlıq məsələləri üzrə köməkçisi Rəşid Xaliqov isə deyib ki, hazırda dünyada ikinci dünya müharibəsindən sonra ən böyük qaçqın sayı müşahidə olunur.
Onun sözlərinə görə, onların sayı artmaqda davam edir, milyonlarla insan hər il yaxşı həyat şəraiti axtarışında sərhədləri keçir.
R.Xaliqov həmçinin xatırladıb ki, ötən həftə Nyu-Yorkda qaçqınlar üzrə yeni bəyannamə qəbul edilib və iştirakçı ölkələrin onun müddəalarının yerinə yetirilməsi üzrə öhdəlikləri var. Azərbaycana qarşı erməni təcavüzü də unudulmadı
Ötən əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində Azərbaycan erməni təcavüzü nəticəsində bir milyona yaxın qaçqın və məcburi köçkünləri qəbul etməyə məcbur oldu. Bunu Baş nazirin müavini, Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Əli Həsənov Forumun sessiyasında deyib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan hökuməti qaçqın və məcburi köçkünlərin zəruri həyat şəraitinin təmin edilməsi, onların cəmiyyətə inteqrasiyası üçün bütün mümkün tədbirləri görür.
Ə.Həsənov qeyd edib ki, onlar üçün yaşayış kompleksləri, məktəblər, uşaq bağçaları, xəstəxanalar tikilir: "Azərbaycanın qaçqınlar barəsində milli qanunvericiliyi beynəlxalq qanunvericiliyə uyğundur".
Sessiya zamanı Azərbaycana qarşı erməni təcavüzü barədə sənədli film nümayiş etdirilib. Elmira Süleymanova ermənilərin sərhəd təxribatını gündəmə gətirdi
Elmira Süleymanova isə deyib ki, Ermənistan tərəfi atəşkəs rejimini pozmağa davam edir ki, bu da təmas xətti yaxınlığında yaşayan Azərbaycan vətəndaşlarının bəzi hüquqlardan istifadəsini məhdudlaşdırır.
O bildirib: "Ermənistan torpaqlarımızı işğal etdikdən sonra, yəni təqribən 25 il əvvəl qaçqınlarla problemimiz başladı. Azərbaycanda qaçqınlar digər vətəndaşlar kimi eyni hüquq və imkanlara malikdirlər".
E.Süleymanova qeyd edib ki, Azərbaycan enerji resurslarının satışından gəlirlər əldə etməyə başlayandan sonra qaçqın düşərgələrinin sakinləri məskunlaşdırıldı, insanlara yeni mənzil verildi. "Vyetnam sindromu", "əfqan sindromu" olduğu kimi, "Xocalı sindromu" da var"
"Azərbaycanda hazırda 2 milyondan çox ailə var. Hər il 75 mindən çox ailə qurulur. Bu ailələrdən bəzilərinə ünvanlı sosial yardım, çoxuşaqlı ailələrə isə müavinət verilir". Bunu Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Hicran Hüseynova Forum çərçivəsində “İnsanların kütləvi yerdəyişməsi şəraitində insan kapitalının qorunmasının önəmi davamlı inkişafın əsası kimi” mövzusunda keçirilən dəyirmi masada deyib.
Dünyada müharibə və münaqişələrin davam etdiyini qeyd edən komitə sədri bunların qarşısını almaq üçün mexanizmlərin mövcud olmadığını bildirib: "Müharibələrin qurbanı olan insanlar ciddi psixoloji təsirlərə məruz qalırlar. Bu təsirlərin davamı kimi xəstə uşaqlar dünyaya gəlir, ailələrdə gərginlik yaşanır. Dünyada "Vyetnam sindromu", "əfqan sindromu" mövcuddur. Xocalıda törədilən genosid isə "Xocalı sindromu" yaradıb". V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun Bəyannaməsində nələr yazıldı...
Sonda V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun nəticəsi olaraq Bəyannamə qəbul olunub. Bəyannamənin mətnində deyilir:
“V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumununda iştirak etmək üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində toplaşan siyasət, elm və mədəniyyət xadimləri, beynəlxalq təşkilatların, vətəndaş cəmiyyətinin və kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Minillik Bəyannaməsini, BMT Baş Assambleyasının 2030-cü ilədək davamlı inkişafa dair 2015-ci il 25 sentyabr tarixli Qətnaməsini və iqlim dəyişikliklərinə dair 2015-ci il 12 dekabr Paris Razılaşmasını rəhbər tutaraq:
Minillik Bəyannaməsində hədəflənmiş məqsədlərə nail olunmasında müəyyən irəliləyişlər əldə edildiyini vurğulayaraq çox sayda humanitar problemlərin, xüsusilə təhsil və səhiyyə məsələlərinin həllinin mümkünlüyü, informasiya kommunikasiya texnologiyalarının yayılması, "rəqəmsal fərqlər"in aradan qaldırılması, biliyə əsaslanan cəmiyyətin formalaşdırılması sahələrində qazanılan əhəmiyyətli nailiyyətləri yüksək dəyərləndirərək;
davamlı inkişaf sahəsində 2030-cu ilə qədər nəzərdə tutulmuş yeni miqyaslı və ambisiyalı ümumi gündəliyə sadiqliyimizi bəyan edərək və insan kapitalının qorunması və artırılmasının əhəmiyyətini vurğulayaraq;
insan ləyaqətinin, hüququn aliliyi, ədalət, bərabərlik, irqi, etnik və mədəni müxtəlifliyə hörmət prinsiplərinin başlıca əhəmiyyət daşıdığını etiraf edərək və insan kapitalının artırılmasının minilliyin məqsədlərinin gerçəkləşdirilməsində əsas şərt olduğunu hesab edərək;
hamını davamlı inkişaf sahəsində bəyan edilmiş 17 məqsədə nail olmaq üçün qüvvələri səfərbər etməyə və bəşəriyyət qarşısında qoyulan 169 məsələnin həllində qərarlılıq nümayiş etdirməyə çağıraraq;
sülh olmadan davamlı inkişafı və davamlı inkişaf olmadan sülhü qeyri-mümkün hesab edərək və bütün ölkələri, xalqları dünyadakı mövcud münaqişələrin təxirə salınmadan və ədalətli həllinə çağıraq;
davamlı inkişafı təşkil edən iqtisadi, sosial və ekoloji komponentlərin həyata keçirilməsinin tarazlı təmin olunmasının zəruriliyi ilə razılaşaraq;
bir çox ölkələrin davamlı inkişaf yolunda qısamüddətli və uzunmüddətli müxtəlif proqramların tərtib olunmasını tələb edən böyük problemlərin hələ də mövcüdluğunu dərk edərək, kəskinkəşən münaqişələri, zorakı ekstremizmi, terrorçuluğu və bunlarla əlaqədar humanitar böhranları və insanların məcburi yerdəyişmələrimi qətiyyətlə pisləyərək;
mədəniyyətlərarası, konfessiyalararası və sivilizasiyalararası səmərəli dialoqa nail olmaq istiqamətində qazanılan nailiyyətlərə baxmayaraq, dünyada hələ də ksenofobiya, irqi ayrı-seçkilik, dözümsüzlük və multikulturalizm siyasətinin nailiyyətləri və imkanlarının alınması hallarının olduğunu qeyd edərək;
gender bərabərliyi siyasətinə və həssas təbəqədən olan insanların hüquqlarının təminatına sadiqliyimizi bəyan edərək;
yalnız humanitar etikanı əsas prinsiplərinin nəzərə alınmasının və bütün intellektual, mədəni və sosial potensialın səfərbər edilməsinin ekoloji sivilizasiya hüququnda təsdiqinin mümkünlüyünə diqqət yetirərək;
humanitar əməkdaşlığın inkişafında kütləvi informasiya vasitələrinin və informasiya texnologiyalarının böyük əhəmiyyətini nəzərə alaraq;
yaşadığımız planetin və onun təbii ehtiyatlarının etibarlı qorunması, iqlim amilləri və bioloji müxtəlifliyin mühafizə zərurətini nəzərə almaqla inkişafın və texnologiyalardan istifadənin təminatı üçün qüvvələrin səfərbər olmasını arzu edərək;
qloballaşma şəraitində elmi ictimaiyyətin XXI əsrin çağırışlarına adekvat cavab axtarışları, elmlərin konvergensiyası və innovativ texnologiyaların, eləcə də biotexnologiyaların çox sayda fəlsəfi və etik problemlər meydana gətirdiyini xatırladaraq;
diskussiyalar və geniş fikir mübadilələri çərçivəsində qlobal humanitar problemlərin multikulturalizmin müxtəlif modelləri: nəzəriyyədən humanist təcrübəyə doğru; insanların kütləvi yerdəyişməsi şəraitində insan kapitalının qorunmasının önəmli davamlı inkişafının əsası kimi; jurnalistikanın informasiya dövrünə transformasiyası və onun sivilizasiyalararası dialoqun təmin edilməsində rolu; davamlı inkişaf və ekoloji sivilizasiya; molekulyar biologiya, biofizika, biotexnologiya və müasir tibb sahəsində kadr hazırlığı məsələləri: innovativ və etik problemlər; texnologiyaların konvergensiyası və gələcəyə dair proqnozlar: XXI əsrin çağırışları kimi aspektləri nəzərdən keçirərək:
V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun işinin son dərəcə səmərəli olduğunu və heç şübhəsiz, beynəlxalq humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsinə və bundan sonrakı inkişafına layiqli töhfə verdiyini bəyan edirik;
yalnız insan kapitalına yatırılan sərmayələrin müasir dövrün çağırışlarına effektli cavabın, eləcə də həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş idarəçilik, istehsal, elm və informasiya kommunikasiya texnologiyalarının təkmilləşdirilməsinin əsas şərt olduğunu hesab edirik;
Azərbaycan Respublikasının təşəbbüsü ilə yaradılan Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin multikulturalizmin nəzəriyyəsi və təcrübəsinin inkişafına mühüm töhfə verdiyini qeyd edirik;
Azərbaycanda bütövlükdə insan kapitalının qorunması və artırılması işində, eləcə də əhalinin effektli istifadəsində yüksək nəticələr əldə olunduğunu ifadə edirik;
insan kapitalının, həmçinin fənlərarası ən yeni bilik və bacarıqların inteqrasiyası, fasiləsiz təhsil proqramları, eləcə də bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi yolu ilə davamlı inkişafın vacib humanitar tərkib hissəsi olduğunu etiraf edirik;
Sivilizasiyalararası, mədəniyyətlərarası və konfessasiyalararası səmərəli dialoqun təşkili məqsədlərinə nail olunmasında informasiya texnologiyalarının və kütləvi informasiya vasitələrinin artan rolunu vuğulayırıq;
ekoloji sivilizasiya haqında təsəvvürlərin formalaşdırılması zərurətinə, istehlak və istehsalın səmərəli modellərinin tətbiqini dəstəkləyən müxtəlif hərəkatların təşviqinə, təbii sərvətlərə qayğıkeş münasibət və iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı lazımi tədbirlər görülməsini vacibliyinə xüsusi diqqət yetiririk;
elmi ictimaiyyətin ən müxtəlif nümayəndələri, o cümlədən təbiət və humanitar elm sahələrinə mənsub alimlər arasında hərtərəfli fikir mübadiləsinin zəruriliyini dərk edirik və XXI əsrin çağırışlarına uyğun adekvat cavabların təmin olunmasında onların müasir və ənənəvi texnologiyalarının konvergensiyası istiqamətindəki səylərini yüksək qiymətləndiririk;
humanitar əməkdaşlıq sahəsində ixtisaslaşan müxtəlif beynəlxalq və milli qurumları tolerantlığın və qarşılıqlı hörmət mühitinin formalaşmasına, müasir qlobal və lokal çağırışların həllinə istiqamətlənmiş forum, konfrans və "dəyirmi masa"ları mütəmadi şəkildə keçirməyə çağırırıq;
bu kimi forumların iki ildən bir keçirilməsinin zəruriliyinə əminliyimizi ifadə edirik və Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə və hökumətinə, Heydər Əliyev Fonduna, V Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumunun bütün iştirakçılarına səmərəli fikir mübadiləsi və problemlərə ümumi baxışın formalaşması üçün yaradılan şəraitə görə dərin təşəkkürümüzü bildiririk;
bu Bəyannamənin qəbul edilməsinin və onun humanitar sahədə əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədilə istifadə olunmasını vacib sayırıq”.
