Aytəkin Kamranqızı: "Belə mövzuların səsləndirilməsi etik baxımdan düzgün deyil"
Radio sözünün mənası şüalandırmaq olsa da, işi insanları maarifləndirmək, məlumatlandırmaq, əyləndirməkdən ibarətdir. Bu gün radio məkanında bir neçə adda radiokanal fəaliyyət göstərir. Həmin radiolarda mütəmadi olaraq dinləyiciləri əyləndirmək məqsədilə müxtəlif mövzuda verilişlər səsləndirilir. Müzakirəyə çıxarılan mövzulardan bəzisi dinləyicilərin narazılığına səbəb olur. Belə ki, bu günlərdə radiokanalların birində aparıcı belə bir mövzunu müzakirəyə çıxarıb: ailədə qardaş bacının geyiminə və ya onun harasa getməyinə müdaxilə edə bilərmi?
Qəzetimizin bir sıra oxucuları bildirir ki, ailə-məişət mövzusu ilə bağlı məqamların ictimai müzakirəyə çıxarılması düzgün deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan milli-mənəvi dəyərlərə bağlı olan ölkədir. Tarixən ailə üzvləri yaxınlarının tək geyiminə deyil, eləcə də onların davranış tərzinə münasibət bildirib. Radioda bu mövzunun müzakirəsi zamanı qardaşın belə məsələlərə qarışmasının düzgün olmadığı fikri irəli sürülüb. Elə bu fikir də dinləyicilərin narazılığına səbəb olub.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən media sahəsi üzrə ekspert Azər Həsrət "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycan xalqının özünəməxsus mənəvi dəyərləri var: "Keçmişimizdən qalan qaydalar artıq bir ənənədir. Radio və televiziya məkanında istənilən mövzu müzakirə oluna bilər, sadəcə ənənələri çıxmaq şərtilə. Cəmiyyətin həmin mövzuları necə müzakirə edəcəyi nəzərə alınmalıdır. Qardaşın bacının geyiminə müdaxilə etməsi müzakirə olunası mövzudur. Belə mövzuların hansı kontekstdə və səviyyədə müzakirə olunmağı nəzərə alınmalıdır. Zorakılığın, şiddətin, ailədaxili basqının tərəfdarı deyilik. Ailədə də demokratiya olmalıdır, o cümlədən geyim məsələsində də. Sadəcə bu tip mövzuların cəmiyyət içərisində müzakirəyə çıxarılması bəlli çərçivədə aparılmalıdır. Əks təqdirdə narazılıq yaranacaq".
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, radio proqramlarında müzakirəyə çıxarılan mövzularda milli-mənəvi dəyərlər nəzərə alınmalıdır: "Bəzən elə mövzular müzakirə olunur ki, dinləyici həmin kanala qulaq asdığına görə peşman olur. Ümumiyyətlə, ailədaxili mövzuların ictimai müzakirəyə çıxarılması düzgün deyil. Qardaşın bacının geyiminə qarışması və ya kişinin yoldaşının bişirdiyi təama müdaxilə etməsi kimi mövzular radioda səsləndirilməməlidir. Belə mövzuların səsləndirilməsi etik baxımdan düzgün deyil".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, azlıq təşkil edən maarifləndirici verilişlərdə isə müzakirəyə çıxarılan mövzu tam açılmır, problemdən çıxış yolu yalnız məsləhət xarakterli fikirlərdən ibarət olur, balans pozulur, bununla da veriliş nəticəsiz və yarımçıq bitir: "Bu da, istər-istəməz, sonda nələrin olacağını səbrsizliklə gözləyən dinləyicidə xəyal qırıqlığı yaradır. Televiziyaların və radioların dilində xeyli qəlizlik və uzunçuluq var. Əslində isə televiziyanın və radionun dili, qəzet, jurnal dilindən fərqli olaraq, lakonik, çatımlı olmalıdır. Yazılı jurnalistikada məlumatı, xəbəri anlamayan oxucu onu təkrar oxuya bilər. Bu hal televiziyada və radioda mümkün deyil. Bu səbəbdən də lakoniklik, aydın üslub televiziya və radionun əməl etməli olduğu başlıca prinsipdir".
Günel CƏLİLOVA
