Məlum olduğu kimi, “Vaqner” muzdlularının rəhbəri Yevgeni Priqojinin iyunun 24-də Rusiyada silahlı qiyama cəhd göstərib. Daha sonra Priqojin qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün "Vaqner"in geri çəkiləcəyini bildirib.
Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun vasitəçiliyi ilə Priqojinlə Putin arasında razılaşma əldə olundu. Priqojinə qarşı açılmış cinayət işinə xitam verildi və onun dəstəsi Belarusda məskunlaşdı.
Bu arada Priqojin qruplaşmanın Afrika və Belarusa gedəcəyini açıqlayıb. Priqojin açıqlamasında sıralarına yeni kadrların qəbulunu dayandıracağını da bildirib. O qeyd edib ki, Belarusa dəvətlə gəlib və bundan sonra Rusiyanın maraqlarını qorumağa davam edəcəklər. Polşanın Baş naziri Mateuş Moravetski isə “Vaqner” özəl hərbi şirkəti ilə bağlı açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, “Vaqner” hərbi qruplaşmasının 100-dən çox muzdlu döyüşçüsü Polşa ilə sərhədə doğru irəliləməyə başlayıb. Nazir onların Suvalki dəhlizinə - Polşa-Litva sərhədinin 100 kilometr uzunluğu olan strateji hissəsinə yaxınlaşdığını vurğulayıb.
Bütün bu deyilənlərin fonunda maraqlıdır, Priqojinin dəstəsinin başında hansı planlar yatır? Polşaya hücum, ya Lukaşenkonun hakimiyyətini qorumaq?
“Məqsəd Lukaşenko hakimiyyətinin qorunması və Belarusda hakimiyyət dəyişikliyinin qarşısını almaqdır”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən hərbi ekspert Ramil Məmmədli hesab edir ki, əsas məqsəd Belarusu qorumaqdır: “Düzdür, “Vaqner” özəl şirkət olsa da Rusiya hakimiyyətinin planlarını həyata keçirir. Rusiyanın rəsmi formada edə bilmədiyini qeyri-rəsmi formada “Vaqner” həyata keçirir. “Vaqner”in Afrikada proksi müharibələri, Suriyada əməliyyatlarda iştirakı və s. Harda qiymətli yataqlar, neft ehtiyatları varsa, “Vaqner” ordadır. Ancaq 2018-ci ilin fevralında ABŞ Suriyada “Vaqner”ə güclü zərbə endirdi. Rusiya etiraf etməsə də, Suriyanın şimal-çərqində neft yataqlarını ələ keçirməyə cəhd edən bu dəstə ABŞ-ın güclü hava zərbəsinə məruz qaldı. Bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, “Vaqner” ciddi döyüş təcrübəsinə malik olsa da, Ukraynada çox böyük itkilərə məruz qalıb. Xüsusən də Baxmutun alınması bu qruplaşmaya baha başa gəlib. “Vaqner”in Belarusa yerləşdirilməsinin müxtəlif səbəbləri var. Məqsəd Lukaşenko hakimiyyətinin qorunması və Belarusda hakimiyyət dəyişikliyinin qarşısını almaqdır. Çünki 2020-ci ildə Belarusda keçirilən seçkilərlə əlaqədar baş verənlər Rusiyanı çox qorxutdu. Kütləvi nümayişlər və prezidentliyə namizəd müxalifət lideri Svetlana Tixanovskayaya verilən dəstək onları qorxutdu. Məhz onda da “Vaqner” qrupu Belarusa göndərildi. Rusiyanın NATO-ya qarşı proksi müharibədə “Vaqner”dən istifadə etmək istəyi var, amma bu, o qədər də asan olmayacaq. Birincisi, Polşa NATO ölkəsidir. İkincisi, son illlər Polşanın qorunmasına diqqət artıb. Həm alyans çərçivəsində, həm də Polşa hökumətinin özü buna xüsusi önəm verir. Ona görə də “Vaqner”in timsalında Polşaya yönəlik təxribat cəhdlərinin uğurlu alınacağını düşünmürəm”.
Vidadi ORDAHALLI
