Azərbaycanda tikinti şirkətləri tərəfindən xüsusilə yol kənarlarında, habelə piyadaların gediş-gəlişi üçün nəzərdə tutulmuş yerlərdə inşa edilən bir sıra çoxmərtəbəli binalarda bir çox hallarda təhlükəsizlik qaydalarına riayət edilmir. Bu, Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyevanın 2022-ci il üzrə illik məruzəsində əksini tapıb.
Sənəddə qeyd olunub ki, istismarına qanunla müəyyən edilmiş qaydada icazə verilməyən, lakin əksər hissəsi artıq məskunlaşmış bir çox çoxmərtəbəli yaşayış binalarında sakinlər elektrik enerjisi, içməli su və təbii qaz təchizatında, habelə lift və digər kommunal xidmətlər sahəsində ciddi problemlərlə üzləşməkdədirlər.
Maraqlıdır, istismara qəbul edilməmiş mənzillərin satışı necə qadağan oluna bilər?
“Tikinti kooperativində müqavilə ilə satılan mənzillərin satışını qadağan etmək vətəndaşların mülkiyyət hüququnun pozulmasına səbəb olacaq”
Daşınmaz əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, istənilən çoxmənzilli yaşayış binası inşa olunan zaman aidiyyəti qurumlardan icazə sənədləri alınır. Əraziyə görə icazə verilirsə tikinti işi başlanır. Mənzil alan vətəndaşlar daha çox tikilməkdə olan binalardan mənzil almağa üstünlük verir: “Məlumdur ki, tikilməkdə olan binalarda mənzillərin satış qiyməti hazır binalarla müqayisədə nisbətən ucuzdur. Bu gün çox sayda yaşayış binası var ki, vətəndaşlara təhvil verilsə də, çıxarış verilməyib. Zamanla çoxmərtəbəli yaşayış binalarında bir mənzilin bir neçə nəfərə satılmasının şahidi olduq. Bu cür problemlə üzləşən çoxlu sayda vətəndaşımız var”.
Ekspert hesab edir ki, tikinti şirkətlərinə dəstək olmaq lazımdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, tikinti şirkətlərinin işlək vəziyyətdə olması gəlirin artmasına səbəb olur.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, tikinti kooperativində müqavilə ilə satılan mənzillərin satışını qadağan etmək vətəndaşların mülkiyyət hüququnun pozulmasına səbəb olacaq: “Vətəndaş həmin mənzildə yaşayırsa, qaz, su, işıq sayğacından istifadə edirsə, üstəlik qeydiyyata da düşə bilirsə, həmin şəxsin mülkiyyət hüququ formalaşır. Müqaviləli mənzillərin satışını dayandırmaq çıxış yolu deyil. Bu hal əmlak bazarına ciddi zərbə vurar. Daşınmaz əmlak bazarına ciddi güzəşt olunmalıdır”.
E.Fərzəliyevin fikrincə, çoxmənzilli yaşayış binalarında mənzillərin satışı proseduru hansısa dövlət qurumuna həvalə edilməli və ya bu işi həyata keçirəcək yeni bir agentlik yaradılmalıdır.
Əmlak məsələləri üzrə ekspert hesab edir ki, yaşayış binalarının istismara qəbul edilməməsinin müxtəlif səbəbləri var: “İlk olaraq bildirim ki, tikinti şirkətinin vergi borcu varsa binaya çıxarış verilmir. Həmçinin, tikinti işlərinin təqdim olunan layihəyə uyğun şəkildə aparılmaması aşkar olunarsa həmin binaya çıxarış verilmir. Istənilən halda, bu kimi problemlərin o binalardan mənzil alan vətəndaşlara heç bir aidiyyəti yoxdur. Problemi MTK rəhbəri həll etməlidir, sakinlər pulunu verib mənzilini alıb, onlara heç bir təsir olmamalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
