Elçin Mirzəbəyli: “Bu həm Azərbaycan Prezidentinə, həm də onun yeritdiyi müstəqil siyasətə yüksək münasibətin göstəricisidir”
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan və Rusiya prezidentləri İlham Əliyevlə Vladimir Putin arasında telefon danışığı olub. Rusiya tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutan söhbət zamanı liderlər Qarabağ münaqişəsinin həlli yollarını müzakirə ediblər.
Dövlət başçıları ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin vasitəçiliyi ilə martın 29-da Vyanada Prezident İlham Əliyev və baş nazir Nikol Paşinyan arasında keçirilmiş ilk rəsmi görüşün nəticələri və Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə danışıqlar prosesini müzakirə ediblər. Prezidentlər ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində danışıqlar prosesinin fəallaşdırılmasının əhəmiyyətini vurğulayıblar. Söhbət zamanı Azərbaycan və Rusiya arasında əməkdaşlığın müxtəlif sahələrdə bundan sonra da müvəffəqiyyətlə inkişafına əminlik ifadə olunub.
Qeyd edək ki, bundan əvvəl Putinlə Paşinyan arasında da telefon danışığı olmuşdu. Ancaq Putinin iki dövlət başçısı ilə telefon əlaqəsi yaratmasına baxsaq görərik ki, ortada bir sıra fərqlər var. Məsələ ondadır ki, Paşinyan özü Putinə zəng edib. Özü də Vyana danışıqlarından dərhal sonra. Həmçinin, Paşinyanın belə davranışı Ermənistan baş nazirinin Rusiya Prezidentinə hesabat verməsi təəssüratını yaradıb və bu, yerli və xarici medianın diqqətindən yayınmayıb. Ümumilikdə, indiyə qədər baş tutmuş bütün danışıqlar öncəsi və sonrası Ermənistan rəhbərləri, bir qayda olaraq, Rusiyaya hesabat veriblər. İlk növbədə bu ənənə Ermənistanın müstəqil dövlət olmadığına və heç bir taleyüklü məsələdə müstəqil qərar vermədiyinə sübutdur. Vyana görüşündən dərhal sonra Paşinyanın Putinlə əlaqə yaratması Ermənistanın nə dərəcədə “müstəqil” olduğunu ortaya qoyur.
Ancaq Putinin Prezident İlham Əliyevlə telefon əlaqəsinə baxdıqda görürük ki, bu, sırf iki müstəqil dövlət başçısının dialoqudur. O mənada ki, əvvəla bu, danışıqlardan bir neçə gün sonra olub. Özü də Rusiyanın təşəbbüsü ilə. Digər tərəfdən, tərəflər Dağlıq Qarabağ məsələsini müzakirə etməklə yanaşı, eyni zamanda, iki ölkə arasında əməkdaşlığın müxtəlif sahələrdə bundan sonra da müvəffəqiyyətlə inkişafına əminliklərini ifadə ediblər.
Bu baxımdan, Putinin Azərbaycan və Ermənistan dövlət başçıları ilə telefon əlaqəsinin aşkar görünən fərqini ekspertlər necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elçin Mirzəbəylinin sözlərinə görə, fərq açıq-aşkar ortadadır: “Məsələ ondadır ki, Paşinyan öz təşəbbüsü ilə Putinlə telefon əlaqəsi yaradıb. Özü də Vyana danışıqlarından dərhal sonra. Bu da Ermənistan mediasında Paşinyanın Qarabağ danışıqları barədə Rusiya Prezidentinə hesabat verməsi kimi təqdim olundu. Yəni görünən o idi ki, Paşinyanın telefon zəngi həqiqətən də hesabat xarakterli idi. Bunu danmaq doğru olmaz. Ancaq Prezident İlham Əliyevə edilən telefon zəngi isə Rusiya Prezidentinin təşəbbüsü ilə olub. Bu təşəbbüsün də əsasında təkcə danışıqlar prosesində Azərbaycanın mövqeyini öyrənmək deyildi. Eyni zamanda, Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin bərabərhüquqlu əsaslarla inkişafı məsələsi dayanırdı. O baxımdan, Putinin telefon əlaqəsi ilə bağlı fərq ortadadır və bunu görmək çətin deyil. Necə deyərlər, mənzərə göz qabağındadır. Azərbaycanın müstəqil siyasəti, qürurlu davranışı, regionun açar dövləti olaraq regionda geosiyasi çəkisi göz qabağındadır. Bu da dünyanın ən güclü dövlətləri tərəfindən nəzərə alınır. Təbii ki, burada Prezident İlham Əliyevin şəxsi keyfiyyətləri, liderlik qabiliyyəti, iradəsi, qətiyyəti və intellektual potensialı ön sıradadır. Bu baxımdan, Azərbaycana göstərilən hörmət ortadadır. Bu həm ölkə başçısına, həm də onun yeritdiyi müstəqil siyasətə yüksək münasibətin göstəricisidir. Eyni zamanda bu, Azərbaycan dövlətinin gücünə, potensialına, imkanlarına və öz öhdəliklərinə sadiq qalmasına göstərilən münasibətdir”.
Vidadi ORDAHALLI