“Qərb təsisatları krediti necə gəldi vermirlər”
Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan seçki kampaniyası çərçivəsində populizm şüarları altında inanılmaz vədlər verir. O, İrəvanda çıxışı zamanı bəyan edib ki, guya bundan sonra heç kəs Ermənistanda iş adamlarından qeyri-rəsmi ödənişlər almağa cəsarət etməz.
Paşinyan İrəvanda seçki kampaniyası çərçivəsində keçirilən mitinq zamanı Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryanın və bütün oliqarxların oğurlanmış pulları insanlara qaytarmasını tələb edib. Xüsusən o, Ermənistanın sabiq prezidenti Serj Sarkisyanın qardaşı Aleksandr Sarkisyana büdcəyə 30 milyon dollar məbləğində vəsaiti qaytarmaqla bağlı vaxt verib. Paşinyan deyib ki, keçmiş prezident S.Sarkisyanın qardaşı 30 milyon dolları dövlət büdcəsinə qaytarmağa hazırdır. Bununla yanaşı, o, xaricdə yaşayan ermənilərə müraciət edib: “Xaricdə çalışan həmvətənlərə müraciət edirəm. Ölkəyə qayıdaraq təkcə evlərin tikintisinə vəsait qoymasınlar. Həm də müəssisələrin yaradılmasına sərmayə qoysunlar. Mən əminəm ki, Ermənistanda heç kim bir iş adamı ilə "paya daxil olmağa" cəsarət edə bilməz”.
Paşinyan iddia edir ki, növbəti beş ildə Ermənistanda iqtisadi inqilab yarada bilər: “Əminik ki, zəngin olmağınızla yanaşı, işləyə bilərsiniz. Və əsas işimiz vətəndaşların səmərəli işi üçün şərait yaratmaqdır. 7 ay əvvəl Ermənistanda siyasi bir inqilab meydana gətirdiyimiz kimi, önümüzdəki beş il ərzində biz birlikdə iqtisadi bir inqilab yaratmalıyıq”.
Göründüyü kimi, Paşinyan parlament seçkilərində əsaslı qələbə qazanmaqdan ötrü inanılmaz vədlər verir. Bütün bu deyilənlərin fonunda, yaxın 5 ildə Ermənistanda iqtisadi inqilabın olacağı ilə bağlı vədlər nə dərəcədə realdır?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun sözlərinə görə, yaxın 5 ildə Ermənistanda iqtisadi inqilabın baş verməsi mümkün deyil: “Çünki daxili resurslar nəzərə alınarsa, qısa zaman ərzində Ermənistan iqtisadiyyatının sürətli sıçrayışlarla inkişafına təkan verə biləcək amilləri görmürəm. Məsələn, kənd təsərrüfatı kontekstində götürsək, Ermənistan ərazisinin 90 faizi əkinə yararlı ərazi deyil. Ona görə də Ermənistan kənd təsərrüfatına istinad edib ölkədə dünya bazarına çıxarıla biləcək aqrar məhsulu istehsal etmək iqtidarında deyil. Çünki torpaqları buna imkan vermir. Əslində, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğalı da məhz bu amildən irəli gəlib. Digər tərəfdən, Ermənistan Rusiyadan təkcə hərbi deyil, həm də iqtisadi-siyasi, maliyyə asılılığında olan bir dövlətdir. Ona görə də bir vaxtlar Jirinovski Ermənistanı açıq-aşkar Rusiyanın forpostu adlandırmışdı. O çox vaxt Kremlin Ermənistanla bağlı siyasətinin reallıqlarını dilə gətirir. Ən nəhayət, Paşinyan seçicilərinə verdiyi iqtisadi vədləri yerinə yetirmək üçün Qərbdən ciddi maliyyə dəstəyinə malik olmalıdır. Yəni, ilk növbədə, Qərbin maliyyə institutları, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Ermənistana kredit dəstəyi verməlidirlər. Qərb təsisatları da krediti necə gəldi vermirlər. Bundan ötrü gərək Qərb institutları Ermənistan hakimiyyətindən müəyyən mənada təminatlar alsınlar. O mənada ki, Paşinyan tədricən ölkəni Rusiyanın təsirindən çıxarmalıdır. Digər amil bölgənin təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Yəni Ermənistanın İrana yaxınlığı faktoru ABŞ və NATO-nun diqqətindən yayınmır. Bu məsələdə Paşinyandan çox ciddi təminatlar istəyəcəklər. İranla münasibətlərin indiki kontekstində Paşinyanın qısa zamanda hansısa addımlar atacağı real deyil. Çünki hazırda Ermənistanın quru yolla dünyaya çıxışı bir Gürcüstanla mümkündür, bir də İranla. Təcavüzkar siyasət apardığı üçün Azərbaycan və Türkiyə ilə belə bir əlaqə yoxdur. Ermənistan buna görə iqtisadi blokadadadır. Qərbdən Ermənistana güclü maliyyə yardımı olarsa, onlar iqtisadiyyatlarını yenidən qura bilərlər. Bu da o zaman ola bilər ki, Ermənistan sırf qərbyönümlü siyasət yeritsin. Bütün bunlar qısa zamanda ola bilərmi? Təbii ki, yox. Ona görə ki, Rusiya buna imkan verməz. Gürcüstan kimi dövləti belə Qərb NATO-ya daxil etməyə hazır deyil. Baxmayaraq ki, müəyyən danışıqlar gedir”.
Vidadi ORDAHALLI
