Elşən Həsənov: “Avropada seçkilərdə türk və rus diasporu oxşar yanaşma sərgiləyərək...”
Almaniya kansleri Angela Merkel yeni Nazirlər Kabinetinin dekabrın 25-də qeyd olunan katoliklərin Milad bayramına qədər formalaşdırılacağını deyib. Jurnalistlər, həmçinin, kanslerdən yeni hökuməti təmsil edə biləcəyinə nə dərəcədə əmin olması ilə maraqlanıblar. “Mən ümumiyyətlə həmişə əminəm. Bundan əlavə, mənim uzun illərdir bir şüarım var: güc sülhün arxasında gizlənir”, - deyə o bildirib.
Sentyabrın 24-də Almaniyada parlament seçkiləri keçirilib. Nəticələrə görə, kansler Angela Merkelin rəhbərlik etdiyi Xristian-Demokrat İttifaqı/Xristian-Sosial İttifaqı partiya alyansı 32,5 % səs çoxluğu ilə qalib gəlib. Martin Şultsun rəhbərlik etdiyi Sosial Demokrat Partiyası seçkilərdə 20 faiz səs toplayıb. Həmçinin siyahıda 13,5 % səslə üçüncü yerdə qərarlaşan "Almaniya üçün Alternativ" sağçı partiyası ilk dəfə olaraq Bundestaqa daxil olmaq üzrədir.
Parlamentə ümumilikdə 6 partiya keçir. Qeyd edək ki, Merkelin bu göstəricisi onun üçün zəif nəticə kimi dəyərləndirilir. Çünki ötən seçkilərlə müqayisədə xeyil az səs toplayıb. Merkelin belə az səs toplaması onun Türkiyə ilə münasibətləri korlaması faktoru ilə izah edilə bilərmi?
Ekspert Elşən Həsənovun sözlərinə görə, əslində, sırf Almaniyada AFP-nin parlamentə düşə bilməsində 3 milyon rus və 4 milyon turk diasporunun rolu danılmazdır: “Rusiya və Turkiyə miqrant mövzusunda eyni strategiya ilə gedirlər. Sırf Almaniya üçün millətçilərin İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ilk dəfə parlamentə düşməsində Angela Merkelin və onun liberal miqrant siyasətinin ölkədaxili fəsadlarından başqa, kənar faktorlar da rol oynayıb. Bilirik ki, Almaniya Avropa ölkələri içərisində ən çox miqrant qəbul edən, onlara oturum və vətəndaşlıq haqqı tanıyan , qaçqınlara ildə milyardlarla vəsait ayıran ölkədir. Bir çox Avropa ölkələrində müxalifət və cəmiyyətlər hökumətləri miqrant qəbulundan sırf iqtisadi səbəblərdən imtina etməyə məcbur etsələr də, Merkelin liberal miqrant siyasəti ölkə iqtisadiyyatında heç bir geriləmə ilə müşayiət olunmayıb, əksinə, iqtisadi göstəricilərə görə, 2017-ci ildə işsizlik son 27 ilin ən minimum həddində olub.
Bilirik ki, Almaniyada zamanında bu ölkəyə məhz miqrant kimi təşrif buyurmuş çoxmilyonlu türk və rus əsilli alman vətəndaşları və onların hər ikisinin alman cəmiyyətində aktiv diasporları mövcuddur. Nə qədər təəccüblü olsa da, bu seçkidə hər iki diaspor miqrantların əleyhinə ən sərt konsepsiya sərgiləmiş millətçi partiyanı dəstəklədi.
Parlamentə düşmüş millətçi “Almaniya üçün Alternativ” partiyası ölkədə Rusiyapərəst mövqeyi ilə tanınsa da, Türkiyə ilə münasibətdə kəskin radikal yanaşma sərgiləməkdədir. Bu partiyanın seçki platforması digərlərininkindən Turkiyəyə qarşı sərtliyi ilə kəskin seçilirdi. Buna rəğmən, Türkiyədə hökumət yetkililəri Almanıyadakı türk diasporuna seçkilərdə məhz bu partiyaya və onun radikal millətçi liderinə səs verməyi məsləhət görmüşlər.
Ümumiyyətlə isə, artıq neçənci dəfədir Avropada seçkilərdə türk və rus diasporunun oxşar yanaşma sərgiləyərək, eyni qüvvələri dəstəkləməsinin şahidi oluruq. Bu baxımdan da türk faktoru Merkelin keçən seçkilərlə müqayisədə az səs toplamasında böyük rol oynayıb”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
