Qabil Hüseynli: "Bu daha çox siyasi xarakter daşıyan addım sayıla bilər"
ABŞ Senatında İrana qarşı sanksiyaların daha 10 il müddətinə uzadılması barədə qərarın təsdiqlənməsindən sonra İran əks addımlar atmağa hazırlaşır. Parlamentdə 145 millət vəkilinin imzası ilə ABŞ istehsalı olan məhsulların idxalının qadağan olunması haqqında qanun layihəsi hazırlanıb.
Parlamentin "Ümid" fraksiyasının sədr müavini Məhəmmədrza Tabeş deyib ki, layihə parlament komissiyalarında müzakirə olunaraq təkmilləşdiriləcək: "Gözlənir ki, parlament nümayəndələri layihənin qəbuluna səs verəcək".
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Bəhram Qasimi də ABŞ Senatında İrana qarşı sanksiyaların daha 10 il müddətinə uzadılmasına münasibət bildirib: "ABŞ Senatı və Nümayəndələr Palatasında İrana qarşı sanksiyaların müddətinin uzadılması barədə qərar Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planına, Amerikanın beynəlxalq hüquq çərçivəsində digər ölkələrin daxili və beynəlxalq məsələlərinə müdaxilə etməyəcəyinə dair üzərinə götürdüyü öhdəliklərə ziddir".
B.Qasimi deyib ki, ABŞ hökuməti beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməyə borcludur: "Amerikanın daxilində siyasi dəyişikliklər və iki qurumun arasındakı çəkişmələr bu ölkənin beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirməkdən boyun qaçırmasına əsas ola bilməz. ABŞ prezidenti Hərtərəfli Birgə Fəaliyyət Planı əsasında qəbul edib ki, bütün səlahiyyətlərindən istifadə edərək bu plana zidd bütün qərarların icrasının qarşısını alacaq. İran beynəlxalq razılıqlara əməl edir, lakin ehtimal olunan hər situasiya üçün lazımi tədbirləri nəzərdə saxlayıb. Hər bir şəraitdə İran xalqının hüquqlarını tədbirli, güclü və daha təsiredici vasitələrlə qorumağa lazımi hazırlığımız var".
İranın ABŞ-a yönəlik tətbiq etdiyi əks sanksiyaların rəsmi Vaşinqtona hansısa formada təsiri olacaqmı?
Politoloq Qabil Hüseynli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Trampın prezident seçilməsindən sonra ABŞ-dan İrana qarşı gedişatların edilməsi təsadüfi sayıla bilməz: "Yəqin ki, yeni administrasiya bu yöndə hərəkət edəcək. Diplomatiyada belə adekvat addımların atılması təbiidir. İran parlamentinin cavab xarakterli qanun layihəsi hazırlaması təbiidir. İran rəsmiləri bu qənaətdədir ki, ABŞ prezidenti sanksiyaları uzadarsa, icraçı effekti olmayacaq, lakin dünya ictimaiyyətinin nəzərində öz öhdəliklərinin əksinə hərəkət etdiyi üçün ABŞ hökuməti etibarsız görünəcək. Sanksiyalar barədə qanun layihəsi 1996-cı ildə qəbul olunub və nüvə silahının qarşısının alınması üçün İranın enerji sənayesinə qarşı yönəlib. Qanunun müddəti 2016-cı ilin dekabrında başa çatır. İranla sazişə baxmayaraq, Konqres və prezident İranın müqaviləni pozacağı təqdirdə sanksiyaları geri qaytarmaq üçün qanunun qüvvədə qalmasını istəyir.
İran və "altılıq" ölkələri 2015-ci ilin 14 iyulunda İran atomu barədə tarixi razılıq əldə edib. Sazişə əsasən, yeni fəaliyyət planının yerinə yetirələcəyi təqdirdə BMT TŞ, ABŞ və Avropa Birliyinin İrana qarşı iqtisadi və maliyyə sanksiyaları götürüləcək.
MAQATE nümayəndələri bəyan etdilər ki, İran öhdəliyini yerinə yetirir və ağır su ehtiyatının səviyyəsi saziş şərtlərini qane edir. Yəni hətta ABŞ-ın sanksiyaları təsdiqləyəcəyi halda, bunun İrana təsiri böyük olmayacaq. Çünki Avropa ölkələri İranla əməkdaşlıqda maraqlıdır. İranın ABŞ mallarına qoymaq istədiyi qadağanın da həmin ölkəyə katostrofik təsiri mümkünsüzdür. Çünki ABŞ-la İran arasında elə də böyük ticarət dövriyyəsi yoxdur. Bu daha çox siyasi xarakter daşıyan addım sayıla bilər".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
