Qırğızıstan prezidenti Almazbek Atambayev Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana Qırğızıstana etdiyi kömək və dəstəklərə görə minnətdar olduğunu deyib. Ancaq buna baxmayaraq Atambayev, Fətullah Güləni tanımadığını və məktəblərini də bağlamayacağını söyləyib.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, Bişkekdə mətbuat konfransında danışan Atambayev, ölkədəki “Sebat” məktəblərini (Gülənin buradakı məktəbləri) Türkiyə və Qırğızıstanda çevrilişə cəhd edən bir siyasi təşkilatla qarışdırmağın axmaqlıq olduğunu deyib: "Mən Güləni tanımıram. Lakin “Sebat” məktəblərini, Türkiyə və Qırğızıstanda çevrilişə cəhd edən bir siyasi təşkilatla qarışdırmaq axmaqlıq olardı. Biz Sebat”ın nələr etdiyindən xəbərdarıq. Amma təbii ki, yenə də mən təşkilatın nizamnaməsinin dəyişdirilməsilə bağlı təlimat verdim. Ayrıca bu məktəblərin əsas qurucularından birinin Təhsil Nazirliyi olması barəsində razılaşdıq. Nazirlik proyekti dayandıra biləcək səlahiyyətə sahibdir. Nəzarəti artıracağıq. Lakin məktəbin adını da dəyişib “Sapat”qoyacağıq, bu da keyfiyyət anlamına gəlir".
Atambayevin bu qədər arxayın danışmasına baxmayaraq, təşkilatın Qırğızıstanda siyasi dairələrdə sürətlə və narahatlıq yaradacaq dərəcədə yayıldığına dair xəbərlər səngimir. “Azadlıq radiosu” yazır ki, Türkiyədən gəlmiş "Hizmət" hərəkatı ildən-ilə dini qrupdan siyasi qüvvəyə çevrilməkdədir. Hərakat 2000-ci illərədək "mötədil islam" və "dini dialoq" layihələrində əsas rol oynayırdı. Ancaq indi özünə yetərincə maddi və kadr kapitalı topladığından, ölkənin siyasi həyatında nüfuzunu gücləndirməyə başlayıb. Hərəkat bu illər boyunca kapitalını artırmaq üçün öz sıralarına uğurlu sahibkarları, tanınmış, nüfuzlu şəxsləri cəlb edə bilib. Bu gün hərəkatın əsas kapitalı yaratdığı onlarca məktəbdə təhsil alan kadrlardır.
"Hizmət" məktəblərinin müəllimləri bu tədris ocaqlarında dini fənlərin keçilmədiyini deyirlər. Belə fənlər, həqiqətən də, mövcud deyil. Ancaq Fətullah Gülənin dini görüşlərinə əsaslanan fikirlər yalnız xüsusi istedadlı və ağıllı şagirdlərə tədris edilir. Adi şagirdlərə isə onlara, sadəcə, imkanlı valideynlərinə çıxış üçün lazımdır. "Hizmət" hərəkatı şagirdlərinin dini mühitdə, müftilikdə və mədrəsələrdə çalışmasına can atmır. Əsas məqsəd iqtisadi və siyasi sahələrdə fəaliyyət göstərəcək bu gənclərə ideoloji motivasiya verməkdir.
Keyfiyyətli dünyəvi təhsil alan və hərəkatın dəstəyinə arxalanan gənclər hərakata müəyyən maddi kapital gətirir. İş adamları birliklər və təşkilatlar yaradır, beynəlxalq ticarətin fəal iştirakçılarına çevrilirlər.
İqtisadi potensial və maddi kapitalı artırmaq hərəkatın iki əsas istiqamətindən biridir. Ancaq hərəkat üzvləri təkcə təşkilatın təhsil müəssisələrinin məzunlarından ibarət deyil. Hərəkat təkcə ayrı-ayrı şəxslərə yox, hətta qurumlara da biznes və siyasətdə geniş imkanlar təklif edir. Beləliklə, camaat onlarla əməkdaşlığa hazır olanlar üçün bir növ ictimai lift, tramplin rolunu oynayır. Qırğız gənclərinin isə belə dəstəyə ehtiyacı var.
Maddi resurslar siyasi arenada təsir imkanlarını da nəzərdə tutur. "Hizmət"in siyasi fəaliyyəti 2010-cu il hadisələrindən sonra daha aydın görünməyə başladı. 2012-ci ildə bu hərəkata aid olduğu deyilən siyasi partiya yaradıldı. Elə həmin il partiyanın iki üzvü Oş şəhər keneşinə seçildi (“keneş” deyərkən, “şura”, “məclis” anlamı nəzərdə tutulur – red.). Ötən il onların bir çoxu artıq müxtəlif partiyalardan ölkə parlamentinə seçilib. Hazırda parlamentdəki "Hizmət" tərəfdarlarının dəqiq sayı məlum deyil. Ehtimallara görə onlar 10-20 nəfər civarındadır. Növbəti seçkilərdə “hizmət”çilər namizədliklərini müxtəlif partiyalardan vermək niyyətindədirlər. Türkiyədə uğursuz çevriliş cəhdindən sonra "Hizmət" Qırğızıstanda açıq fəaliyyət göstərməkdən çəkinir.
Camaat üzvlərinin başqa partiyalarda təmsil olunmasından həmin partiyalar da yararlanır. Onların camaatın maddi dəstəyinə ehtiyacları var. Beləliklə, tərəflər bir-birindən qarşılıqlı yararlanırlar.
Müşahidəçilər deyirlər ki, "Hizmət"in növbəti addımı - ölkənin dövlət qurumlarında təsirlərini gücləndirməkdir. Hərəkatın güc strukturlarında təmsil edilən üzvləri isə gerçək siyasi baxışlarını daha çox gizlətməli olacaq, bütövlükdə dünyəvi, vətənpərvər dövlət məmuru obrazı yaratmağa çalışacaqlar. Onlara rəğbət bəsləyən adi vətəndaşlar hərəkata dəstək verdiklərini gizlətmirlər. Ancaq hərəkatın əsl üzvləri camaatla əlaqələrini açıb-ağartmamağa çalışırlar.
Sentyabrdan bəri "Hizmət"ə aid ictimai və xeyriyyə təşkilatlarının fəallaşması gözə çarpır. Türkiyədəki hadisələrdən sonra cəmaata aid KİV-lər siyasi mövzuları işıqlandırmağa davam edir, ölkənin müxalif qüvvələri ilə siyasi ittifaqa zəmin hazırlayır. Camaat üzvləri qələbə şansı olan bütün partiyalarda təmsil olunmağa çalışırlar.
"Hizmət"in Qırğızıstanda şəriəti bərqərar etməsinə dair fikirlər bəlkə də xəyaldır. Ancaq belə böyük maddi, maliyyə və siyasi resursları olan bir hərəkatın geosiyasi məqsədlərdə istifadə edilməyəcəyini düşünmək sadəlövhlük olar.
TAHİR
