Əli Orucov: "Ancaq Trampın prezidentliyi dövründə bəzi istisnalar da ola bilər"
Amerika KİV-ləri 20 yanvar 2017-ci ildən - Trampın inauqurasiyasından sonra ABŞ-ı nə gözlədiyinə dair proqnozlar verməkdə davam edir. İddia edilir ki, yeni prezident eyni vaxtda iki "imperiyanı" - həm Amerikanı, həm də yerli və beynəlxalq şirkətlərinin konqlomeratını idarə edəcək.
"Vaşinqton Post" bildirir ki, Tramp dünyanın 18 ölkəsində 113 beynəlxalq şirkətə sahibdir. Onlardan beşi, nəşrin iddiasına görə, Azərbaycandadır. Bundan başqa, Trampın Hindistanda 16, BƏƏ-də 13, Kanadada 12, Çində 9, İndoneziyada, Panamada və Səudiyyə Ərəbistanında 8, Şotlandiyada 7, Braziliyada, İrlandiyada, İsraildə və Qətərdə 4, CAR, Türkiyə, Uruqvayda 2 və Bermudda 1 obyekti var. Vurğulanır ki, Trampın başqa xarici layihələri reallaşma mərhələsindədir.
ABŞ-da güman edirlər ki, Tramp onun və partnyorlarının biznesinə imkan yaradacaq qanunları irəli çəkəcək. Beynəlxalq səviyyədə isə bir çox ölkələrin hökumətləri ABŞ hökumətindən alacağı xidmətlərin və ya mənfəətin əvəzi olaraq Amerika prezidentinin biznes maraqlarına kömək edə bilər. Nəşr xatırladır ki, keçmiş prezident Corc Buşun və sabiq vitse-prezident Dik Çeyninin dövründə istifadə olunan bu dəst-xətdən amerikalılar böyük fayda əldə edib.
Trampa məxsus bir neçə şirkətin Azərbaycanda olması amili iki ölkə münasibətlərinin daha da dərinləşməsinə necə təsir göstərə bilər? Yəni bu, ABŞ-ın Azərbaycanla daha da yaxınlaşmasına təsir edə bilərmi? Məsələyə münasibət bildirən AMİP Siyasi Şurasının üzvü Əli Orucovun sözlərinə görə, bunu birmənalı şəkildə proqnozlaşdırmaq mümkün deyil: "Bu siyasətdir. Siyasətdə mümkün olmayan yoxdur. Birləşmiş Ştatların dövlət maraqları hər şeydən öndə gəlir. Zatən, müstəqillikdən üzü bəri ABŞ-da bir neçə dəfə hakimiyyət dəyişikliyi olub və bu, Azərbaycanla olan münasibətlərə hər hansı ciddi mənfi təsir göstərməyib. ABŞ-da Demokratlar Partiyasının 8 illik hakimiyyəti (1993-2000) dövründə "Əsrin kontraktı" neft sazişi imzalandı, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərinin çəkilişinə dair qərar qəbul olundu. Enerji layihələrinin reallaşmasına Birləşmiş Ştatlar ciddi siyasi və iqtisadi dəstək verdi. Ondan sonra Respublikaçılar Partiyasının namizədi Corc Buş 2001-ci ilin yanvarında prezident kürsüsünə oturduqdan sonra analoji dəstək davam etdirildi. Hətta 2002-ci ildə bədnam "907-ci Düzəliş" donduruldu. Deməyim odur ki, ABŞ-da kimin hakimiyyətə gəlməsi bu məsələlərdə prinsipial rol oynamır. Əsas məsələ ABŞ-ın dövlət maraqlarıdır. Belə ki, biz neçə illərdir siyasətin bunun üstündə qurulduğunu görürük. O baxımdan məsələyə bu prizmadan yanaşmaq daha məntiqli görünür. Ancaq Trampın prezidentliyi dövründə bəzi istisnalar da ola bilər. Bu da yaxın gələcəkdə məlum olacaq".
Vidadi ORDAHALLI
