Gələn ilin yanvar ayından ABŞ prezidenti kimi fəaliyyətə başlayacaq Donald Trampın həmin vaxta qədər bu postu tutmasının əngəllənməsi istiqamətində okeanın o tayında fəaliyyətin genişləndiyi müşahidə olunur.
Bu xüsusda Seçicilər Kollegiyasında Trampa daha az səs verilməsi üçün də çalışanlar var. Məhz belə bir vaxtda bəlli olub ki, ABŞ-da Seçicilər Kollegiyasının altı nümayəndəsi Donald Tramp üçün səs vermək niyyətində deyil. "Daily News" nəşri yazır ki, Trampın seçdiyi həmin şəxslər artıq mövqelərini dəyişib və demokrat Hillari Klintonun xeyrinə öz seçimlərini dəyişdirəcəklər. "Daily News" yazır ki, bu qərar seçkilərin yekun nəticəsinə təsir etməyəcək, çünki Tramp rəqibi Klinton üzərində əhəmiyyətli üstünlük əldə edib. Miçiqan ştatında səslərin hesablanmasından sonra seçkilərin yekun nəticəsi məlum olub. Son nəticələrə görə, Tramp 306, Klinton isə 232 nümayəndənin səsini qazanıb. Amma Seçicilər Kollegiyasının daha çox sayda nümayəndəsi mövqeyini dəyişərsə, bu, Tramp üçün ciddi problem ola bilər. Xatırladaq ki, dekabrın 19-da Seçicilər Kollegiyası prezidentliyə namizədə səs verməlidir. İndi həmin vaxta qədər Seçicilər Kollegiyasında yer alanların mövqe dəyişikliyi, qeyd olunduğu kimi, Tramp üçün ciddi problem yarada bilər. Nəzərə almaq lazımdır ki, Seçicilər Kollegiyasında bəzən nümayəndələr mənsub olduğu partiyanın deyil, rəqib partiyanın namizədinə də səs verə bilir. Bu da o deməkdir ki, ABŞ-da seçkilərdə ölkə miqyasında xalqın daha az səsini toplayan namizəd Seçicilər Kollegiyasının daha çox səsini ala və prezident seçilə bilər. Məsələn, 1836-cı ildə Virciniyanı təmsil edən 23 nümayəndə son anda qərarını dəyişərək seçkilər zamanı məğlub olan namizədə səs verib. İndi də bəlli olur ki, Seçicilər Kollegiyasının altı nümayəndəsi, əvvəlkindən fərqli olaraq, Donald Tramp üçün səs vermək niyyətində deyil.
Buna paralel olaraq isə 2 milyondan çox amerikalı Seçicilər Kollegiyasını Hillari Klintona səs verməyə çağıran petisiyaya imza atıb. Petisiyada noyabrın 8-dəki seçkiləri udan Donald Trampın prezidentliyə yaramadığı bildirilir. Petisiyada deyilir: "Biz Seçicilər Kollegiyasındakı seçiciləri, öz ştatlarında seçkinin nəticələrini bir tərəfə qoyub, Hillari Klintona səs verməyə çağırırıq. Tramp prezidentliyə yaramır. Aqressiv davranışı, yalan bəyanatları, seksual təcavüzləri və təcrübəsinin heç olmaması onu respublika üçün təhlükəli edir". Petisiyanı imzalayanlar öz çağırışlarını həm də onunla əsaslandırır ki, Klinton ölkə üzrə seçicilərin Trampla müqayisədə daha çox səsini alıb. "Xalq səsverməsini Klinton udub və prezident olmalıdır".
Bununla yanaşı, ABŞ-da bir qrup professor və aktivist Demokratlar Partiyasından prezidentliyə namizəd, sabiq dövlət katibi Hillari Klintona müraciət ünvanlayıb. Donald Trampın qələbəsini həzm edə bilməyən Demokratlar səslərin yenidən sayılması üçün çağırış edirlər. Onların fikrincə, seçkilərdə böyük saxtakarlığa yol verilib. Aktivistlər Rusiya hakerlərinin seçkilərə müdaxilə etdiyini iddia edir. Onların fikrincə, Miçiqan, Pensilvaniya və Viskonsin ştatlarında elektron yolla verilən səslər hakerlər tərəfindən Trampın xeyrinə dəyişdirilib. Bu səbəbdən Klintona sözügedən 3 ştatda səslərin yenidən hesablanması üçün hərəkətə keçmək tövsiyə olunub.
Xatırladaq ki, seçkilərdən əvvəl, xanım Klinton başda olmaqla, Demokratlar Partiyasının bir neçə üzvü Rusiyanı kiber hücumda günahlandırmışdı. Bir daha xatırladaq ki, ABŞ qanunlarına görə, prezident birbaşa seçki ilə seçilmir. Hər ştatda seçkinin nəticəsi ayrıca hesablanır. Ölkə üzrə 538 nəfərlik Seçicilər Kollegiyasında hər ştatın öz əhalisinin sayına mütənasib seçicisi var. Ştatda seçkini kim udubsa, Seçicilər Kollegiyasında həmin ştatdan olan seçicilər də eyni namizədə səs verməlidir. Bu fonda isə ABŞ-da gündəmə gələn məsələlərdən biri də seçki sisteminin dəyişməsidir. Artıq Kaliforniya ştatının senatoru Barbara Bokser ABŞ Senatına Seçicilər Kollegiyasının ləğvi və prezidentin birbaşa seçilməsinə keçid haqqında qanun layihəsi təqdim edib. Təşəbbüs müəllifinin sözlərinə görə, hazırkı sistem köhnəlib və qeyri-demokratikdir. Bokser əlavə edib: "Biz dünyada yeganə ölkəyik ki, prezident seçkilərində çoxsaylı səs qazanaraq məğlub olmaq mümkündür". Bütün bunlar həm də ABŞ-da seçki sisteminin çox vaxt ciddi mübahisə predmetinə çevrilməsinə gətirib çıxarır.
Nahid SALAYEV
