Ermənistan hakimiyyətinə qarşı ictimai tənqid və qınaqlardan sonra Moskva artıq əməli addımlara keçib. Rusiya Dövlət Dumasının sədri Vyaçeslav Volodin bildirib ki, Ermənistanın sürücülük vəsiqələrinin Rusiyada tanınması ilə bağlı qanun layihəsinin müzakirəsinin qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınması qərara alınıb.
O qeyd edib ki, indiki halda bu, Rusiyanın maraqlarına uyğun gəlmir: “Respublika deputatlarının, rəhbərliyin və hökumətin rus dilinin statusunun möhkəmləndirilməsi üçün heç bir addım atmamasına baxmayaraq, Ermənistana əlavə üstünlüklərin verilməsini təklif edən qanun layihəsinə baxılmasını təxirə salmağı düzgün hesab etdik. Biz Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstanla bağlı belə qərarlar verdik, çünki rus dili konstitusiyaya uyğun olaraq onlarda təsbit olunub”. Volodin vurğulayıb ki, Rusiya Ermənistandan da bunu gözləyir.
Bundan əvvəl, Rusiyanın təbliğat maşınının flaqmanlarından biri olan “Birinci Kanal” “Varis Tuttinin kuklaları” layihəsi çərçivəsində Ermənistanın baş nazirini tənqid edən “Nikol Paşinyan: bəlaların xəbərçisi” adlı veriliş yayımlayıb. Demək olar ki, bir saat davam edən proqramda xüsusi olaraq vurğulanır ki, Rusiyadan Ermənistana hər il təxminən 30 milyard rubl köçürülür, Moskvanın Ermənistan ərazisində dörd hərbi bazası və ən azı 4 min sərhədçisi var. Bunlar fonunda Ermənistan hakimiyyətinin siyasətindən narazılıq ifadə olunur. “Birinci Kanal”da yayılan və “Youtube” kanalına yerləşdirilən verilişdə əvvəlcə Paşinyanın siyasi karyerasına “işıq” tutulur. Paşinyanı sərt tənqid edən verilişin hazırlanmasının səbəbi həm də onun Brüsseldə, Avropa Parlamentində çıxışı, ayaq üstə alqışlanması və orada Qərbmeyilli, Rusiyaya qarşı kursu elan etməsidir və bunu verilişin müəllifləri gizlətməyiblər. “Anqlo-saksların marionetkası” adlandırılan Paşinyanın “cinayətə görə” həbs edildiyi də xatırladılır: 2008-ci il seçkilərində Serj Sarkisyanın qalib gəldiyi, buna baxmayaraq, Nikolun xalqı spekulyasiya edərək aksiyalar keçirdiyi yada salınır və 11 nəfərin qətlə yetirilməsi, yüzlərlə insanın yaralanmasına səbəb olan 2008-ci il 1 mart qırğını Paşinyanın üzərinə atılır. 2018-ci ilin aprelindəki “məxməri inqilab” zamanı Paşinyanın hətta atasının ona inanmadığı, “daha ağıllı şəxslərin baş nazirliyə namizəd olmasını” istədiyi kadrlar da yayılır. Qısa avtobioqrafik süjetdən sonra isə Roma Statutunun ratifikasiya edildiyi xatırladılaraq, studiya müzakirələrinə başlanılır. Müzakirələrdə Ermənistan sərhədlərinin rus sərhədçiləri tərəfindən müdafiə olunduğu xatırladılır, Paşinyanın ünvanına ağır ifadələr işlədilir: onun dəli olduğu, Qərbin Saakaşvili, Paşinyan kimi “psixi pozğunluğu olan insanlardan” faydalandığı bildirilir. Bunlar fonunda Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Sergey Kopırkin Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb. Ermənistan XİN-in yaydığı məlumatda bildirilib ki, səfirin çağırılmasına səbəb Rusiyanın “Birinci Kanal”ında yayımlanan veriliş zamanı Nikol Paşinyan və digər erməni rəsmilərlə bağlı xoşagəlməz ifadələrin səsləndirilməsidir: “Proqram zamanı Ermənistanın yüksək rütbəli rəsmilərinə qarşı təhqiramiz və tamamilə qəbuledilməz bəyanatlar səsləndirilib. Səfirə müvafiq etiraz notası verilib”. Rusiya tərəfinin Qərbin agenti kimi təqdim etdiyi hüquq müdafiəçisi Artur Sakunts qeyd edir ki, Moskva artıq İrəvanı hədələyir: “Bu daha sonra, məsələn, qaz tədarükünün dayandırılması ola bilər və ya ikitərəfli ticarət münasibətlərində digər sanksiyalar ola bilər. Biz bilirik ki, Rusiyadan da kifayət qədər böyük həcmdə mallar və zəruri məhsullar gətirilir. Bunlar Rusiyanın yerli agentləri tərəfindən sabitliyi pozmaq cəhdləri, hətta çevriliş də ola bilər. Mən hətta müdaxilədən, Rusiya silahlı qüvvələrinin Rusiya hərbi bazası şəklində birbaşa müdaxiləsindən danışmıram. Hər şey mümkündür, çünki biz hər şeydən əvvəl hər şeyi görmüşük. Rusiya tərəfi son illərdə Gürcüstana münasibətdə olduğu kimi, Ukraynaya münasibətdə də gözlənilməz addımlar atıb”.
Ekspertlər qeyd edir ki, Moskva ilə İrəvan arasındakı fərqlərdən biri də Zəngəzur dəhlizi adlanan yerdir. Elə Rusiyanın “Birinci Kanal”ı Ermənistan, Azərbaycan və Rusiya baş nazirlərinin müavinlərinin görüşlərində iştirak etdiyini iddia edən şəxsin bu xüsusda maraqlı fikirlərini yayıb. O, Rusiya tərəfinin Azərbaycanı Naxçıvana birləşdirən yolu şəxsən tikib nəzarətə götürmək məqsədi və istəyi olduğunu gizlətmədən bəyan edib: “Zəngəzur dəhlizi adlanan bu 45 kilometri Rusiya inşa etməli idi. Biz başa düşmürük ki, Ermənistan niyə buna qarşıdır”. Eyni zamanda verilişdə qonaq qismində İrəvan Ağsaqqallar Şurasının üzvü, “Ana Ermənistan” blokunun lideri Andranik Tevanyan da iştirak edib. “Azatutyun” radiosunun bu proqrama necə düşdüyünü və verilişin nədən ibarət olacağını bildiyini soruşduqda, Tevanyan belə cavab verib: “Məni Rusiyanın “Birinci Kanal”ı qonaq qismində dəvət etmişdi, onlar dedilər: “Bilmək istəyirik ki, sizin Ermənistan, Ermənistanın siyasi hakimiyyəti ilə bağlı fikirləriniz nədir” və mən də razılaşdım”. Bu arada hakim “Vətəndaş müqaviləsi” partiyasının deputatı Qurgen Arsenyan Rusiya tərəfinin son ictimai addımlarında heç bir təhlükə görmür, o əmindir ki, məlum proqramdan sonra baş nazir Paşinyanın reytinqi artıb: “Gəlin belə deyək: biz bir dram xərcləmədən ölkə liderinin reytinqini bir neçə faiz qaldırdıq. Studiyada əyləşən komanda Ermənistanda baş nazir Nikol Paşinyanın reytinqini qaldırıb”. Hələlik isə görünən budur ki, Rusiya-Ermənistan münasibətləri gərginləşən xətt üzrə inkişaf edir. Bunun daha təhlükəli mərhələyə keçməsi də tamamilə gözləniləndir.
Nahid SALAYEV
