Azərbaycan Fransanın Ermənistanı silahlandırmaq qərarının regional sülhün bərqərar olması üçün göstərilən beynəlxalq səylərə xidmət etmədiyini bildirir. Fransanın Ermənistana verdiyi silahların 30 il əvvəl olduğu kimi Azərbaycan torpaqlarını işğal etməyə deyil, yalnız müdafiə məqsədləri üçün istifadə olunacağına necə təminat verə bilərsiniz?
Bu sualı “Anadolu” agentliyinin müxbiri Fransa silahlı qüvvələr naziri Sebastian Lökornüyə onun erməni həmkarı Suren Papikyan ilə görüşündən sonra keçirilmiş mətbuat konfransında ünvanlayıb.
Lökornü suala cavabında deyib ki, ölkəsinin Ermənistana verəcəyi silahlar müdafiə xarakterli olacaq və yalnız hərbi təcavüz zamanı mülki əhalini müdafiə etmək məqsədilə istifadə olunacaq. Yerli jurnalistlərin Ermənistana silahların çatdırılma tarixi ilə bağlı suallarına cavab verən nazir bildirib ki, hüquqi prosedurlar, eləcə də istehsal vaxt tələb edir. Buna görə də dəqiq tarix bilinmir. Mətbuat konfransında diqqətçəkən məqam isə erməni nazirə sual verilməsinin qadağan edilməsi ilə bağlı olub. Mətbuat konfransından əvvəl erməni nazirə sual verilməyəcəyi bildirilib. Konfrans zamanı fransız deputat erməni nazirə sual vermək istəyərkən, Lökornü deputata göz vuraraq, erməni həmkarı ilə fikir mübadiləsi aparmaq üçün deputatların kifayət qədər vaxtlarının olacağını deyib. Qeyd edək ki, Fransanın silahlı qüvvələr naziri Sebastyan Lökornü və on un erməni həmkarı Suren Papikyan Ermənistana hava hücumundan müdafiə sistemlərinin satışı da daxil olmaqla, bir sıra silahların tədarükü ilə bağlı müqavilələr imzalayıblar. Buna əsasən, Fransa İrəvanı GM 200 RLS, “Mistral” qısa mənzilli raketləri ilə təmin edəcək, həmçinin Ermənistanın hava hücumundan müdafiə sistemindəki zəiflikləri aşkar etməyə kömək edəcək. Lökornü qeyd edib ki, Ermənistan özünü və əhalisini qoruya bilməlidir. Fransanın silahlı qüvvələr naziri Ermənistanın müdafiə qabiliyyətinin artırılmasına necə kömək edəcəklərini erməni dilində izah edib: “Bu məqsədlə Paris tezliklə öz zabitlərindən birini İrəvana göndərəcək, o, Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə məsləhətlər verəcək, dağ şəraitində döyüş vərdişlərini təkmilləşdirmək üçün zabit və kiçik zabitlərin təhsil müəssisələri ilə işləyəcək. Biz eyni hərbi-siyasi ittifaqların bir hissəsi olmasaq da, Ermənistanla müdafiə əlaqələrimizi saxlayırıq. Onlar bir sadə prinsipə əsaslanır: özünü qorumağı bacarmalısan”. Lökornü qeyd edir ki, Lökornü radar stansiyaları Fransa silahlı qüvvələri və onun hüdudlarından kənarda geniş şəkildə istifadə olunur: “Biz bu yaxınlarda dəstək paketinin bir hissəsi olaraq bu radarları Ukraynaya satdıq. Bu radarların tamamilə dəqiq yerləşdirmə və analiz imkanları var”. Radar sistemini istehsal edən Fransanın “Thales” şirkəti onu döyüş meydanında oyunu dəyişən, havada və yerdəki hədəfləri, o cümlədən pilotsuz təyyarələr və raket sistemlərini aşkar edə bilən silah kimi təsvir edir. “Thales” nümayəndəsi bildirib: “Bu, çoxfunksiyalı radardır. O, hava hücumundan müdafiəni həyata keçirir və 250 kilometrdən çox radiusda bütün uçan obyektləri aşkar edir. Ancaq bu hamısı deyil. O, bunu son dərəcə dəqiqliklə edir. Radar göydən yerə raket sistemlərini aşkar edə bilir. Üçüncü əsas üstünlük odur ki, o, hərbçiləri raket və artilleriya hücumları barədə xəbərdar edir”.
Qeyd edək ki, Paris Kiyevə iki belə sistem satıb. Lakin onlar döyüş meydanında özünü doğrultmayıb. Postsovet ölkələri arasında Moldova da GM 200 alıb. Bu Fransız radarları Hollandiya və Norveçlə də xidmətdədir. Açıq mənbələrə görə, bir sistemin təxmini dəyəri 14 milyon avrodur. “Mistral” raketləri isə hava hücumundan müdafiə üçün nəzərdə tutulub. Ermənistanın nə qədər belə sistem aldığı hələ rəsmi olaraq açıqlanmayıb. Bu raketlər 8 kilometrə qədər məsafədəki hədəfləri vura bilir. “ Mistral” raketlərinin biri təxminən 500 min avroya başa gəlir. Ermənistanın VOMA terror təşkilatının başçısı Vova Vartanovun sözlərinə görə, Fransa silahları yüksək texnologiyalarla təchiz edilib: “Fransa silahlarının uyğunlaşdırılması problemli olacaq. Bizdə fransız silahları üçün böyük mütəxəssis qrupları olmalıdır, əks halda bahalı cihaz sadəcə tozlanacaq”. Xəzər Strateji Araşdırmalar İnstitutunun baş direktoru, rus hərbi ekspert İqor Korotçenko qeyd edir ki, Fransa Ermənistanı yanlış yola sürükləyir: “Fransa Ermənistana hansı silahları vermək niyyətindədir? Həm Paris, həm də İrəvan qeyd edirlər ki, bunlar yalnız müdafiə silahlarıdır. Hələlik tam təfərrüat açıqlanmayıb. Aydındır ki, hava hücumundan müdafiə sistemləri olacaq. Əslində, yalnız şərti olaraq hava hücumundan müdafiə sistemlərinin müdafiə silahları olduğunu güman etmək olar. Məsələn, İrəvan silahlı təxribat törətmək qərarına gəlsə, o zaman bunu müdafiə silahı adlandırmaq çətindir. Ancaq sual yaranır: Ermənistan Fransa silahlarını əlində olan sovet sistemləri ilə necə birləşdirəcək? Həmçinin, silahların tədarükü həm də ölkəyə xarici hərbi mütəxəssislərin gəlməsini nəzərdə tutur ki, onlar tədarük olunan hərbi texnikanın əməliyyat və döyüş istifadəsi üçün yerindəcə erməni hərbi qulluqçularına təlim keçməlidirlər”. Korotçenko qeyd edib ki, silahlardan sonra Ermənistanda Fransa hərbi komponenti peyda olacaq ki, bu da ilkin olaraq 100 nəfərə qədər hərbi məsləhətçi və mütəxəssis şəklində ola bilər: “Gələcəkdə hazırlanmış qarşılıqlı fəaliyyət variantları əsasında lazımi şərait yaranan kimi Fransanın İrəvanda tammiqyaslı hərbi mövcudluğu yaradıla bilər. Bunun birdən-birə və eyni vaxtda elan edilməsi mümkündür. Bundan əlavə, KTMT çərçivəsində birgə hava hücumundan müdafiə sistemi mövcuddur. Ermənistanın NATO üzvü olan dövlətlə hərbi sahədə əməkdaşlığı müttəfiqlik əlaqələrinin kəsilməsi və Ermənistanın KTMT-nin bütün sazişlərindən çıxmasını nəzərdə tutur. Gec-tez bu baş verəcək. Ermənistanın NATO silah standartlarına keçəcəyini anlamaq vacibdir. Və bu əsas məqamdır. Bu o deməkdir ki, respublika Rusiya silahlarının istifadəsinə əsaslanan əvvəlki bütün hərbi sistemdən imtina edəcək”. Fransanın məşhur “Le Mond” nəşri də yazır ki, hərbi yardım təkcə birgə təlimlərlə kifayətlənmir, eyni zamanda Fransa Ermənistana müxtəlif texnikalar, o cümlədən zenit-raket kompleksləri satır. Qeyd olunub ki, söhbət Ukraynaya göstərilən silah tədarükündən deyil, məbləği bir neçə yüz milyon avroya çata biləcək müqavilələrdən gedir. Nəşrin yazdığına görə, İrəvanın bu məbləği necə ödəyəcəyi hələ ki, məlum deyil.
Samirə SƏFƏROVA
