Bəllidir ki, Vaşinqton görüşü ərəfəsində Qarabağdakı qanunsuz hərbi birləşmələr tərəfindən baş verən insident məqsədyönlü şəkildə törədilmiş təxribat idi. Məqsəd sülh müqaviləsi istiqamətində ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlara kölgə salmaq və bu təmaslar öncəsi neqativ ab-hava yaratmaqla proseslərə əngəl olmağa hesablanmışdı.
Azərbaycan əsgərinin yaralanmasına cavab olaraq “Qisas” əməliyyatı nəticəsində qanunsuz hərbi birləşmələrin 5 üzvü məhv edildi. Bu adekvat cavab tədbirləri bir daha nəyi subut etmiş oldu?
Hərbi-siyasi ekspert Emin Həsənli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu münaqişə başlayandan aparılan bütün danışıqları Ermənistan və onun havadarları pozub: “Münaqişənin ilkin illərində SSRİ zamanında aparılan danışıqlar, MDB zamanında aparılan danışıqlar, Yeltsin və Nazarbayev bölgəyə gələndə helikopterin vurulması ilə bağlı danışıqlar daxil olmaqla, nə zaman danışıqlar gedibsə, hamısı pozulub. Sonra Petrosyanın hakimiyyətdən uzaqlaşdırılması zamanı aparılan danışıqlar, Köçəryan zamanında, Paşinyan, Sarkisyanın zamanında aparılan bütün danışıqlar öz həllini tapmayıb. 2020-ci ildə Azərbaycan özü BMT qətnamələrini yerinə yetirdi. 10 noyabr bəyanatı imzalandı. Bu bəyanatın şərtlərinə hələ də nə rus sülh məramlıları, nə də ermənilər tərəfindən əməl edilmir. Qarabağda 10 mindən artıq erməni silahlı birləşməsi var. Hər il Ermənistan deyir ki, bu il sülh müqaviləsi imzalayacaq, Paşinyan açıq çağırışlar edir. Bir tərəfdən isə təxribatlar törədir. Son dönəmlərdə də fərqli çıxışlar edir. Əvəllər bu təxribatların Azərbaycan tərəfindən törədildiyini deyirdisə, indi isə deyir ki, bunu Ermənistanda 5-ci kolonun üzvləri olan erməni generalları edir. Onlar Ermənistan hakimiyyətinə deyil, Rusiyaya tabedir. Ancaq həmin şəxslərin adını çəkmir, həmin şəxsləri vəzifədən uzaqlaşdırmır. Ermənistanda dəfələrlə müdafiə nazirinin baş qərargah rəisi, müavinləri dəyişib. Əgər onda elə bir məlumat varsa, ictimaiyyətə açıqlasın. Azərbaycan tərəfinə, beynəlxalq aləmə bildirsin və həmin generallar həbs olunub, məhkəməyə verilsin. Əgər gücü çatmırsa, onu da açıq etiraf etsin. Yəni bütün bunlar qeyri - səmimidir. Ermənistan bu danışıqları uzadır ki, hansısa bir möcüzə baş versin. O möcüzə də baş verməyəcək. Hər dəfə də bu danışıqlar pozulub təxribat baş verəndə, Azərbaycan dövləti onların cavabını verir. Ancaq bu uzun müddət çəkə bilməz. Azərbaycan Qarabağda sülhə məcbur etmə əməliyyatı keçirdəcək. Gec - tez Ermənistanla qeyri - müəyyən sərhəddə Qazaxdan Naxçıvana kimi bufer zona yaradacaq. Qardaş Türkiyə də Suriya ərazisində bunu etmişdi. Türkiyə də terrorçulardan çox əziyyət çəkirdi və məcbur olub Suriyada bufer zona yaratdı. Ona görə də, bu proseslər belə davam edə bilməz. Rusiyada aparılan danışıqlar Ermənistan diasporunun, Amerikanın təsiri ilə baş tutmur. Amerikada baş verən danışıqlar isə Rusiyanın təsiri ilə baş tutmur. Bütün bunlar da Ermənistana təsir edir. Ermənistan müstəqil dövlət deyil. Hər zaman diaspordan, Amerikadan, Avropadan və konkret olaraq Rusiyadan asılı olub. Ona görə də bu qüvvələrin də beynəlxalq aləmdə bir - birinə zidd münasibətləri var. Onlar da bu münaqişələrin həllinə imkan vermirlər. Necə ki, BMT-nin qətnamələrini Azərbaycan dövləti yerinə yetirdi, Ermənistanı da sülh müqaviləsi bağlamağa Azərbaycan dövləti razılaşdıracaq. 10 noyabr bəndinə əsasən necə ki, Laçın, Kəlbəcər, Ağdamı boşaltdılar, elə də məcbur olub sülh müqaviləsi imzalayacaqlar. Azərbaycan xalqında da birmənalı bir fikir formalaşıb ki, bu münaqişənin həll edilməsi hərb yolundan keçir. Ermənistan sülh yoluna əməl etmir. Aparılan saysız danışıqlar bu prosesləri yaxından izləyən siyasi şərhçilər, politoloqlar, hərbi ekspertlər, jurnalistlər, ATƏT-in həmsədrləri tərəfindən izlənilməkdə davam etsə də, heç bir dəyişiklik olmur. Bu belə davam edə bilməz. Amerika ayrı, Avropa ayrı, Rusiya ayrı danışıqlar aparır. Bu işi birbaşa Azərbaycan dövləti özü həll edəcək. Tək yolu budur”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
