Məlum olduğu kimi, keçən 16 noyabr 2022-ci il tarixində Prezident İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında" Sərəncam imzaladı. Bu sərəncamla işğaldan azad edilmiş ərazilərə böyük qayıdış Azərbaycanın 2030-cu ilədək beş Milli Prioritetindən biri kimi müəyyən olunmuşdur.
Bu Milli Prioritetlərə əsaslanan “Azərbaycan Respublikasının 2022–2026-cı illərdə sosial-iqtisadi inkişaf Strategiyası” yeni inkişaf mərhələsindəki hədəflərə çatmağa xidmət edən mühüm sənəddir.
Ağalıya Qayıdış... davam edən köçlər
Azad edilmiş ərazilərimizə il köç Zəngilan rayonu Ağalı kənd sakinlərinin qismətinə düşdü. Onlar ilk "Böyük köç"ün, qayıdışın bayraqdarı oldular. Keçən ilin iyul ayında baş tutan Böyük Qayıdış çərçivəsində Zəngilan rayonunda “ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında yenidən salınmış Ağalı kəndinə sakinlərin köçürülməsinə başlanıldı. İşğala qədər bu inzibati ərazi 3 kəndi birləşdirib.
Həmin dövrdə Birinci Ağalıda 40 ailə (154 nəfər), İkinci Ağalıda 60 ailə (245 nəfər), Üçüncü Ağalıda isə 161 ailə (675 nəfər) yaşayıb. Hazırda bu kəndlərdən olan ailələrin ümumi sayı 352-dir (1504 nəfər). Yeni Ağalı kəndinə birinci mərhələdə 41 ailə köçürülüb. İlkin mərhələdə isə köçürülən ailələr əsasən müvəqqəti məskunlaşma yerlərində ən ağır şəraitdə yaşayanlar arasından seçilib və bu zaman köçürülmə üçün təqdim edilən yaşayış sahələrinin həcmi nəzərə alınıb. Köçürülənlər arasında Birinci, İkinci və Üçüncü Ağalı kəndlərinin hər birinin sakinləri var.
Qeyd olunur ki, evlərin bölgüsü məcburi köçkünlərə yeni yaşayış sahələrinin verilməsinin hazırda qüvvədə olan qaydaları əsasında, şəffaflıq və ədalətlilik prinsipləri əsasında püşkatma ilə aparılıb.
Ağalıya köçürülən ilk sakinlər arasında təqaüdçü, tələbə, evdar qadınlar olmaqla yanaşı, mühəndis, satıcı-kassir, gözətçi, bağban, aqronom, müəllim, həkim, kiçik sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər və s. xidmət, səhiyyə və təhsil sahələri üzrə ixtisaslaşmış kadrlar var.
Bu gün artıq Ağalı kəndi inkişaf etmiş, bütün dünyanın diqqətində olan kənddir və hər yerdən bura qonaqlar, rəsmi və ictimai şəxslər gəlirlər. Ağalı inkişaf etmiş bir kənd kimi bir nümunədir.
Laçına böyük qayıdış...
"Daha 15 ailə - 53 nəfər Laçın rayonuna köç etdi". Günümüzdə yayılan xəbərdən hər kəs sevinc hissi keçirir. Artıq Laçın şəhərinə böyük qayıdışın üçüncü mərhələsi həyata keçirildi və 15 ailə - 53 nəfər bu mərhələdə doğma yurduna qovuşdu.
Azərbaycanın suveren ərazisi olan Laçın uzun illər düşmən tapdağında qalsa da, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra bir dənə də olsun güllə atılmadan diplomatik yolla geri qaytarıldı. Bu gün isə biz laçınlıların "Böyük Qayıdış" hərəkatının şahidiyik.
Laçına ilk köç karvanı mayın 27-də Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunda məcburi köçkünlər üçün salınmış “Qobu park 3” yaşayış kompleksindən yola salınmışdır. Mayın 27-də Laçına başlanan böyük köçün birinci mərhələdə Laçın şəhərinə 20 ailə, yəni 97 nəfər köçürüldü. İyunun 14-də Laçına növbəti, ikinci köç baş tutdu. Bu dəfə 22 ailə, yəni 72 nəfər doğma ata-baba yurduna qovuşdu. Məcburi köçkün adı ilə vidalaşan laçınlılar illərdir həsrətini çəkdikləri evlərinə, ocaqlarına qovuşublar. Onlar dövlət tərəfindən müvəqqəti olaraq yaşamaq üçün təmin edildikləri evlərlə vidalaşıb yurd yerlərinə üz tutdular. Gecələr yuxularından gündüzlər xəyallarından çıxmayan o yerlərə getdilər. Dövlətdən yerdən - göyə qədər razı olduqlarını deyir laçınlılar. Bilirlər ki, hər zaman dövlətin diqqətini, qayğısını hiss ediblər, amma ürəklərindəki Laçın həsrəti, nisgili qoymayıb ki, üzləri gülsün,indi isə üzləri gülür. Onlar Laçın torpağına ayaq basanda dünyanın ən xoşbəxti olublar.
Ekspertlər hesab edirlər ki, hazırda məcburi köçkünlərin könüllü, təhlükəsiz və ləyaqətlə doğma yurda qayıdışı dövlət siyasətinin mühüm prioritetidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi istqiamətində görülən işlər getdikcə sürətlənir, Böyük Qayıdış proqramı icra olunur.
Daha da gözəlləşən və abadlaşan Mətbuatdan oxuyuruq ki, Laçın şəhərinə köçən sakinləri hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunduqlarına görə Prezident, müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevə, Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya, torpaqlarımızı işğaldan qurtaran rəşadətli Azərbaycan Ordusuna, qəhrəman əsgər və zabitlərimizə minnətdarlıqlarını ifadə ediblər.
Ekspertlər vurğulayır ki, qısa zaman kəsiyində Zəngilan rayonunda “Ağıllı kənd” layihələrinin uğurla icrası, camaatın geri qayıdışı, ardınca Laçına köçün təmin edilməsi, habelə, bu istiqamətdə görülən digər işlər, Füzuli, Laçın, Zəngilan rayonlarında yeni aeroportların tikilməsi, Kəlbəcər, Laçın və başqa rayonların infrastrukturun yenidən qurulması bir daha təsdiqləyir ki, regionun lider dövləti olan Azərbaycan işğaldan azad etdiyi torpaqlarda qısa zaman ərzində böyük hikmətlər yaradacaq.
“Böyük qayıdış” Dövlət Proqramına əsasən, azad ərazilərimizin sakinləri rayon-rayon, kənd-kənd mərhələli şəkildə öz evlərinə, ocaqlarına dönəcəklər. Bu gün azad ərazilərdə keçmiş məcburi köçkünlərin geri qayıdışı üçün hər tərəfli işlər görülür ki, onlar öz doğma yurdlarında problemsiz yaşasınlar. Qeyd etdiyimiz kimi, biz bunun ilk nümunələrini Ağalıya və Laçına köç zamanı daha aydın hiss etdik... Gerçəklik budur ki, torpaqlarımız düşmən tapdağından azad ediləndən sonra bu ərazilərdə qısa zaman ərzində çox böyük işlər görülüb və son bir ildə xeyli sayda vətəndaşımız geri qayıdıb. Azərbaycan dövləti “Böyük Qayıdış” proqramını uğurla icra edir və vətəndaşlarımız azad və abad şəhərlərinə, kəndlərinə əbədiyyən qayıdır...
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
