Rusiyanın Ukraynaya təcavüzündə əsas rol oynayan və son zamanlar Kremllə tez-tez toqquşan rus muzdlu qruplaşması “Vaqner” Moskvaya qarşı üsyan qaldırıb. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin yaxın adamı kimi də tanınan “Vaqner” lideri Yevgeni Priqojin Rusiya ordusunun "Vaqner" düşərgəsinə raket hücumu həyata keçirdiyini və çoxlu əsgərini öldürdüyünü iddia edib.
Bundan sonra Priqojin rus ordusuna cavab vermək üçün hərəkətə keçdiklərini açıqlayıb və xüsusilə iki nəfəri hədəfə alıb. Rusiya müdafiə naziri Sergey Şoyqu və Rusiya Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimovu günahlandıran Priqojin onların Qızıl Meydanda asılmasını tələb edərək, qarşılarına çıxanları məhv edəcəklərini bildirib.
Rusiya müdafiə nazirinin müavini Yunus-Bek Yevkurov və Baş Qərargah rəisinin müavini Vladimir Alekseyevlə görüşərək tələblərini çatdıran Priqojin “Biz bura gəlmişik. Rostovda nəzarəti bərpa etdik. Biz burada Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimov və Şoyqunu (Rusiya müdafiə naziri) istəyirik. Gəlməsələr, Rostov şəhərini mühasirəyə alıb, Moskvaya yola düşəcəyik”.
Kadrlarda Yevkurovun Priqojindən döyüşçülərini geri çəkməsini xahiş etdiyi, lakin Priqojinin bu təklifdən imtina etdiyi görünür.
Priqojin ölkənin cənubundakı Rostov şəhərində “bütün hərbi obyektləri” ələ keçirdiklərini bildirib. Moskvadan təxminən 500 km (310 mil) cənubda yerləşən Voronej şəhərində də hərbi obyektlərə nəzarətin onlarda olduğunu deyib.
Telegram-da video yayımlayan Priqojin Rusiya ordusuna qarşı üsyan etdiyini açıq şəkildə ifadə edib. Onun çağırışından sonra "Vaqner" və rus ordusu üz-üzə gəlib. Sayının 60 min olduğu bildirilən "Vaqner" qrupunun Rostov və bir çox şəhərdə əsgərləri küçələrə çıxardığı bildirilir.
"Vaqner" lideri Priqojinin “Rostovu mühasirəyə alıb Moskvaya keçəcəyik” bəyanatından sonra rus ordusu Voronej şəhərini bağlayıb. Rusiya Müdafiə Nazirliyi Rostov sakinlərini evlərini tərk etməməyə, "Vaqner" döyüşçülərini təslim olmağa çağırıb.
Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyi də bildirib ki, muzdlu "Vaqner" üzvləri Moskvaya hücum etməyi hədəfləyiblər. Nazirliyin bildirdiyinə görə, artıq "Vaqner" silahlıları şimala doğru hərəkət etməyə başlayıblar. BBC də “Vaqner” hərbi karvanının Voronejlə Moskvanı Lipetsk vilayəti üzərindən birləşdirən M4 şossesi ilə hərəkət etdiyini bildirib.
Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri Voronejdən Moskvaya doğru irəliləyən "Vaqner"in hərbi karvanına zərbələr endirməyə başlayıb. “Vaqner”in isə Rusiya ordusuna məxsus təyyarə və helikopteri vurduğu iddia edilir. Sosial mediada orduya məxsus İl-22 hərbi təyyarəsinin “Vaqner” tərəfindən vurulmasının görüntüləri yayılıb.
Paytaxt Moskva və digər bir neçə şəhərdə terrorla mübarizə çərçivəsində təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Şəhərlərdə kütləvi tədbirlər təxirə salınıb, şəhərdəki mühüm obyektlər gücləndirilmiş mühafizəyə götürülüb. Rusiyanın simvolu olan Kreml Sarayının yaxınlığındakı muzeylərin də boşaldıldığı bildirilir. Boşaldılan yerlər arasında Tretyakov Qalereyası, Puşkin Muzeyi də var.
Məlumata görə, Moskvanın cənubuna Rusiya təhlükəsizlik qüvvələrinin yerləşdirilməsinə başlanıb. Bununla bağlı yayılmış kadrlarda ağır silahlarla təchiz edilmiş Rusiya təhlükəsizlik qüvvələrinin Moskvanı Rusiyanın cənubu ilə birləşdirən magistral yolun yaxınlığında mövqe tutduğu görünür.
Lipetsk vilayətinin qubernatoru da xalqı evdə qalmağa və səyahət etməməyə çağırıb. Lipetskdə yerli hakimiyyət bütün avtobus reyslərinin növbəti bildirişə qədər ləğv edildiyini açıqlayıb. Voronej Rostovdan sonra “Vaqner” qoşunlarının mühüm əraziləri tutduğu bildirilən ikinci şəhərdir.
Bu arada, Rusiyada Rostov, Voronejə girən və Kremlə doğru yürüşə başlayan "Vaqner" muzdluları ilə bağlı qorxunc xəbər yayılıb. İddialara görə, “Vaqner” nüvə silahlarının saxlandığı hərbi anbarları ələ keçirib. İddialarla bağlı hələlik heç bir rəsmi açıqlama yoxdur.
Rusiya prezidenti Vladimir Putin isə ölkədə çevriliş cəhdinə çox sərt reaksiya verib. Putin bununla bağlı ictimaiyyətə müraciət edib: “Gecə bütün cəbhələrdə ordu hissələrinin komandirləri ilə görüşdüm, ordumuz qəhrəmancasına döyüşür. Mən Rusiya xalqına, onun əsgərlərinə, təhlükəsizlik qüvvələrinə, yalan və hədələrlə silahlı üsyan yoluna sürüklənənlərə səslənirəm. Rusiya öz gələcəyi üçün ciddi mübarizə aparır. Qərbin bütün hərbi və informasiya vasitələrindən Rusiyaya qarşı istifadə olunur. Konstitusiya quruluşunu, vətəndaşların həyatını və azadlığını qorumaq üçün hər şeyi edəcəyəm. Vətəndaşlarına qarşı silah çəkənlər Rusiyaya xəyanət ediblər və bunun bədəlini ödəyəcəklər.
Biz bu gün dövlətimizi qorumaq üçün hər şeyə hazırıq. Bu gün baş verənlər vətənə xəyanətdir. Biz indi öz mənafeyini düşünən insanlara qarşıyıq. Biz ordumuzu dəstəkləyirik. "Vaqner" qüvvələri də Rusiya üçün canlarını qurban verirdilər. Amma indi onların arasında satqınlar da var. İndi onların arasında silahlı üsyana başlayanlar da var. Bu qiyamın ölkəmizə heç bir faydası olmayacaq. Vətən xainləri ciddi şəkildə cəzalandırılacaq. Bu cinayətkarlar bilsinlər ki, cavabımız sərt olacaq. Onlar qanun qarşısında və xalqımız qarşısında cavab verəcəklər. Konstitusiya quruluşunu, vətəndaşların həyatını və azadlığını qorumaq üçün hər şeyi edəcəyəm.
Rostov şəhərində vəziyyət mürəkkəbdir. Dövlət qurumlarının fəaliyyəti iflic olub. Amma sabitliyə doğru addımlar atılacaq. Bizim birliyimizi parçalayan hərəkətlər əslində xalqımıza, hazırda cəbhədə vuruşan silahdaşlarımıza qarşı xəyanətdir. Bu, xalqımızın kürəyinə bıçaq soxmaqdır. Xalqımızın gələcəyinin müəyyən olunduğu bu müharibə (Ukrayna müharibəsi) bütün qüvvələrin birləşməsini tələb edir. Bu, birlik, konsolidasiya və məsuliyyət tələb edir. Bizi zəiflədən hər şey, xarici düşmənlərimizin istifadə edə bildiyi, hətta indidən istifadə edərək, bizi daxildən korlamaq üçün istifadə edə biləcəyi bütün savaşlar bir kənara atılmalıdır".
Putinin açıqlamalarından sonra Priqojinin cavabı çox gecikməyib. "Heç kim Putinin əmri ilə təslim olmağı planlaşdırmır. Biz artıq korrupsiya, yalan və bürokratiyanın hökm sürdüyü ölkədə yaşamaq istəmirik” deyib.
Çeçenistan lideri Ramzan Kadırov çeçen əsgərlərinin rus əsgərlərini kürəyindən bıçaqlayan "Vaqner"in lideri Yevgeni Priqojinə qarşı savaşmağa hazır olduğunu bəyan edib.
Priqojin başlatdığı qiyamla bağlı “Biz bir nəfər də olsun öldürmədik, bir güllə də atmadan Rostovu aldıq” deyib.
Təyyarəsinin Moskvadan ayrıldığı bildirilən Putinin isə harada olması ilə bağlı müxtəlif xəbərlər dolaşır. Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskov TASS xəbər agentliyinə prezidentin Kremldə olduğunu bildirib.
Tahir TAĞIYEV
