Məhəmməd Əsədullazadə: “Artıq Ərbil yönətimi Bağdadın şərtləri ilə öz mövcudluğunu saxlayacaq”
Məlum olduğu kimi, İraq Regional Kürd Administrasiyasının rəhbəri Məsud Bərzani muxtariyyət parlamentinə istefa məktubu göndərib. Məktubda muxtariyyət lideri noyabrın 1-dən etibarən vəzifədən istefa verəcəyini qeyd edib. Bərzani məktubunda səlahiyyət müddətinin 1 noyabrda bitdiyini və bundan sonra vəzifədə qalmayacağını qeyd edib. Eyni zamanda o, muxtariyyət başçısının səlahiyyət müddətinin uzadılması və ya qanunun dəyişdirilməsinə qarşı olduğunu bildirib.
Qeyd edək ki, kürd muxtariyyətində administrasiya rəhbəri postuna seçkilər bu il noyabrın 1-də keçirilməlidir. Ancaq Kərkük vilayətinin İraq hökumətinin nəzarətinə keçməsi ilə nəticələnən əməliyyatlardan sonra seçkilər təxirə salınıb. Bununla yanaşı, ölkədə get-gedə Bərzanidən narazılıq artır. Məsələ ondadır ki, bir sıra ölkələrin xəbərdarlıq xarakterli çağırışlarına baxmayaraq, Bərzani sentyabrın 25-də müstəqilliklə bağlı referendum keçirdi. Ancaq bundan sonra qonşu ölkələr tərəfindən Kürd Administrasiyasına qarşı embarqo tətbiq olunub, hava yolları bağlanıb. 15 oktyabrda isə İraq mərkəzi hökuməti ordu yeridərək Kərkük və digər ərazilərdən kürd silahlılarını çıxarıb. Bununla da kürdlər 2014-cü ildə İŞİD işğalları zamanı ələ keçirdikləri bölgələrdən çıxarılıb. Bundan sonra muxtariyyət daxilində narazılıq artıb və müxalif qüvvələr baş verənlərə görə Bərzanini günahlandıraraq onun istefa verməsini tələb ediblər. Bütün bu deyilənlərin fonunda görünən odur ki, kürd muxtariyyətində vəziyyət daha da pisləşir. Ümumilikdə böhranın dərinləşməsi nə vəd edir?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, proseslər Bərzani üçün yaxşı heç nə vəd etmir: “İraq Regional Kürd Muxtariyyətinin rəhbəri Məsud Bərzani uğursuz referendum siyasəti nəticəsində istefa verməli oldu. Onun səlahiyyətlərinin hökumət, parlament və Ədliyyə Şurasına təhvil verilməsi qərarı parlamentdə keçirilən səsvermə nəticəsində qəbul edilib. Bərzani xalqın arasında olacağını və bundan sonra da siyasi fəaliyyət göstərəcəyini qeyd etməklə, Kərkükün əldən verilməsində ABŞ-ı xəyanətkarlıqda günahlandırdı. Qeyd edək ki, Bərzaninin 25 sentyabrda keçirdiyi referendum birbaşa İraqın parçalanmasına xidmət edirdi. Təbii ki, İraqın parçalanması Türkiyə və İranın da eyni ssenari yaşamasını yaxınlaşdırırdı. Ankara-Tehran və Bağdadın üçlük ittifaqı nəticəsində Bərzaninin müstəqillik planı hələlik təxirə salınmış oldu. Hazırda Ərbillə Bağdad arasında ABŞ-ın başçılığı altında atəşkəs əldə olunub və danışıqlar aparılır. Türkiyə və İran tərəfindən siyasi-iqtisadi blokadaya alınan kürd muxtariyyətində iqtisadi-sosial vəziyyət gərginləşirdi. Bunun da siyasi-hərbi gərginliyə gətirib çıxaracağı şübhə doğurmurdu. Həmçinin kürd qruplar arasında narazılıq pik həddə qalxırdı, Bərzaniyə qarşı silahlı çevriliş baş verə bilərdi. Ona görə də Bərzani istefa verməklə özünü sığortalamış oldu. Onsuz da referendum qərarı ilə normal münasibətlərdə olduğu İraq, Türkiyə və İranın yanında etibarsız siyasətçi kimi reputasiyasını korlamışdı. İndiyə kimi Kərkük neftinin satışından milyonlar qazanaraq ayaqda duran Bərzani, Kərkük nefti əlindən çıxmaqla istefaya getmiş oldu. İraq ordusunun Kərkükü geri alması Bərzani çevrəsində ciddi siyasi təlatümə səbəb olub. Bərzani istefa verməklə, hələlik kölgəyə çəkilir. Bununla öz mövcudluğunu qoruyacaq. Həmçinin muxtariyyətin baş naziri Nərçivan Bərzanini irəli verməklə, “boz kardinallığı”nı davam etdirəcək. Bərzaninin getməsi Tələbani rəhbərliyinin "Kürdüstan Yurdseverlər" və "Goran" partiyaları ilə ciddi siyasi qarşıdurması, siyasi partiyalar arasında yekdil siyasi ortamın olmamasından da irəli gəlirdi. 25 sentyabr referendumu ilə bu düşmənçilik daha da dərinləşdi. Artıq Ərbil yönətimi Bağdadın şərtləri ilə öz mövcudluğunu saxlayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
