1986-cı ildə baş vermiş qəza nəticəsində minlərlə insanın ölümünə səbəb olan Çernobıl Atom Stansiyasında illər sonra gözlənilməz problem yaranıb. Mütəxəssislər yeni qəza risqi ilə bağlı xəbərdarlıq ediblər.
Baki-xeber.com xarici mediaya istinadən xəbər veri ki, mütəxəssislər hələlik problemi necə həll edəcəklərini bilmirlər.
Qeyd edək ki, 35 il əvvəl Çernobıl Nüvə Elektrik Stansiyasında partlayış dünyanın ən dəhşətli nüvə qəzasına səbəb oldu və təsiri Şimali İrlandiya, İngiltərə və Qara dənizə qədər yayıldı.
Problem qarşısında çarəsiz qalan Sovet rəhbərliyi stansiyanın 4 saylı reaktorunun dağıntılarından daha çox radioaktiv çirklənmənin yayılmasının qarşısını almaq üçün sıradan çıxmış reaktoru qalın bir beton sipərlə örtdü.
2010-cu ildə, ölümcül sızıntının qarşısını almaq üçün reaktorun ətrafında ikinci bir sipər tikildi. İndi beton sipərin içində heç bir kənar müdaxilə olmadan yenidən nüvə reaksiyalarının getdiyi ortaya çıxıb.
"Sheffield" Universitetinin nüvə materialları üzrə kimyaçısı Neil Hyatt yanğının "manqaldakı közlər kimi" yenidən başladığını deyir.
Reaktorun dərinliyində qapalı bir otaq, reaktorda nüvə parçalanmasının getdiyini göstərən kiçik lakin daim artan bir neytron axının otaya çıxarır.
Radioaktiv çirklənməni nəzarət altına almağa çalışan alimlər üçün ən vacib problemlərdən biri də yağış suyudur. Şiddətli fırtınalar zamanı su beton sipərin içinə daxil olaraq ölümcül radioaktiv maddələrin yeraltı sulara qarışmasına səbəb olur.
Ancaq problemin aradan qaldırılması, Ukrayna səlahiyyətli orqanlarının yeni bir ərimənin qarşısının necə alınacağına dair dəqiq bir planları yoxdur.
Reaktorun yanacaq elementərini, FCM-ləri çıxarmaq və yeraltı yerdə saxlamaq üçün çoxdan bəri bir plan var. Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı bu mürəkkəb və təhlükəli proseduru maliyyələşdirməyi təklif edib, lakin yanğın "közləri" istiləşməyə davam etdiyi üçün əməliyyat təxirə salınıb.
Ukraynanın Nüvə Elektrik Stansiyalarının Təhlükəsizlik Məsələləri İnstitutundan olan Maxim Saveliev, tam olaraq nə olduğunu dəqiqləşdirmək üçün qapalı reaktoru sökməyə çalışmanın təhlükəli olacağını deyir.
"Qeyri-müəyyənliklər var, ancaq qəza ehtimalını da istisna edə bilmərik" Saveliev bildirib.
Ən pisi isə odur ki, alimlər nüvə reaksiyasının hansı səbəbdən yenidən başladığını izah edə bilmirlər.
Hyatt bildirib ki, reaksiyaların aktivləşməsinin səbəbi bəlli olmadığından, bunun qarşısını almaq üçün hansı mexanizmi tətbiq etmək lazım gəldiyini də bilmirlər.
Qeyd edək ki, 1986-cı ilin aprel ayında Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasında qəza baş verib. Stansiyanın 4 saylı enerji blokunun RBMK-1000 reaktorunun partlaması nəticəsində ətrafa çoxlu miqdarda radioaktiv maddə atılıb. Çernobıl hadisəsi tarixin ən böyük texnogen qəzası hesab olunur. Qəzanın ilk günlərində 10 minə yaxın, sonrakı aylarda daha 15 min insan ölüb. İllər ötdükcə bu rəqəm 100 mini keçib.
