Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin gedişində Ermənistanın Azərbaycana qarşı ən müxtəlif təxribatlara, diversiya əməllərinə əl atdığı artıq bütün dünyaya məlum olan faktdır. Amma düşmən ölkə bu səpkidə heç də həmişə bütün bəd niyyətlərinə çata bilməyib. Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanlarının çevik, operativ fəaliyyəti əksər hallarda düşmənin məkrli niyyətlərinin qarşısının effektiv şəkildə alınması ilə müşayiət edilib.
Burada bir məqamı da qeyd edək ki, ermənilərin bəd niyyətlərinin qarşısı son illər ərzində, ümumiyyətlə, tam şəkildə xüsusi xidmət orqanları tərəfindən alınıb. Bu fonda düşmən tərəfə işləyənlər, eləcə də ermənilərin ölkəmizə qarşı digər bəd əməlləri vaxtında neytrallaşdırılıb. Məsələn, elə bir müddət əvvəl məhz xüsusi xidmət orqanlarının effektiv fəaliyyəti sayəsində Fəxrəddin Abbasovun məsuliyyətə cəlb edilməsi bunun daha bir real təsdiqi sayıla bilər. Xatırladaq ki, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində istintaqı aparılan cinayət işi üzrə Fəxrəddin Abbasov Cinayət Məcəlləsinin 281.2 (Dövlət əleyhinə yönələn açıq çağırışlar) və 283.1-ci (Milli, irqi nifrət və düşmənçiliyin salınması, milli ləyaqətin alçaldılması) maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə şübhəli bilinərək, bu əməllərə görə təqsirləndirilən şəxs kimi məsuliyyətə cəlb edilib. Onun Ermənistana səfərləri, özünün də bildirməsinə görə, Ermənistan xüsusi xidmət orqanı əməkdaşı ilə apardığı görüş və əlaqələrinin mahiyyəti, Ermənistanda keçirilən və kütləvi informasiya vasitələrində, sosial şəbəkələrdə yayımlanan tədbirlərə canlı yayımda qoşularaq Azərbaycan və onun ərazi bütövlüyü əleyhinə etdiyi çağırışlar və digər əlaqəli məsələlərlə bağlı istintaq araşdırmaları xüsusi xidmət orqanlarının mühüm uğurları sırasında yer alır.
Amma aydındır ki, xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyəti ölkəmizin müstəqillik dövründə erməni tərəfinin bəd niyyətlərinin qarşısının alınması baxımından digər çoxsaylı faktlarla kifayət qədər zəngindir. Ümumiyyətlə, Ermənistan tərəfindən Azərbaycana qarşı daim istifadə edilən terrorizm, ekstremizmlə mübarizədə ölkəmizin xüsusi xidmət orqanları mühüm uğurların müəllifdir. Burada xatırlatmaq yerinə düşərdi ki, 1980-ci illərin sonlarından erməni terrorunun geniş vüsət aldığı dönəmdə Azərbaycan yeni müstəqilliyinin ilk illərində çox ciddi terrorizm, ekstremizm, separatçılıq kimi təhlükələrlə üzləşdi. Bu fonda təkcə bir faktı qeyd etmək kifayətdəir ki, 1988-1994-cü illərdə Ermənistan tərəfindən törədilən 373 terror aktı nəticəsində 2 mindən artıq dinc insan həlak olub. Ermənilər çirkin niyyətlərinin həyata keçirilməsində məxfi əməkdaşlığa cəlb edilən şəxslərdən və hərbi əsirlərdən, eləcə də ölkəmizdə yaşayan azsaylı xalqların nümayəndələrindən istifadə ediblər. Amma araşdırmalar göstərir ki, əslində, xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyəti olmasa idi, erməni terroru Azərbaycanda daha böyük dəhşət saçardı.
Digər tərəfdən o da faktdır ki, 1990-cı illərin əvvəllərində ermənilərin bəd niyyətlərinə çatmasında həmin vaxt ölkəmizdə baş verən hərc-mərclik, silahlı birləşmələrin mərkəzi hakimiyyətə tabe olmaması, separatçılıq meyllərinin güclənməsi, Ermənistanın həyata keçirdiyi işğalçılıq siyasəti və o dövrdə ölkəyə rəhbərlik edənlərin səriştəsizliyi az rol oynamadı. Lakin ölkədə hakimiyyət dəyişikliyindən sonra vəziyyət tam dəyişdi. Erməni separatçılarının, düşmən ölkənin xüsusi orqanlarının, onların əlaltılarının Azərbaycanda qarışıqlıq yaratmağa, təxribatlar törətməyə yönəldilən cəhdlərinin qarşısı Azərbaycan dövlət təhlükəsizlik orqanları tərəfindən qətiyyətlə alındı. Ermənistan da daxil olmaqla, xarici xüsusi xidmət orqanlarının ölkəmizdə həyata keçirdiyi kəşfiyyat, təxribat-pozuculuq fəaliyyəti hallarının aşkar olunması və neytrallaşdırılması baxımından mühüm nailiyyətlər əldə olundu.
Düşmən tərəfindən Azərbaycanın əleyhinə kəşfiyyat-pozuculuq fəaliyyəti tədricən iflasa uğramağa başladı. Elə bu günün özündə də Azərbaycan, o cümlədən onun Silahlı Qüvvələri əleyhinə erməni xüsusi xidmət orqanlarının kəşfiyyat-pozuculuq fəaliyyətinəqarşı olduqca effektiv mübariəz aparılır. Eyni zamanda, məqsədyönlü əks-kəşfiyyat və antiterror tədbirləri nəticəsində dövlət təhlükəsizliyinə zərər vurmağı, terrorçuluq əməlləri hazırlamağı, qanunsuz olaraq böyük miqdarda odlu silah əldə etməyi və digər cinayətlər törətməyi planlaşdıran terrorçu dəstələr vaxtında ifşa edilir. Bu fonda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə əlaqədar ölkə rəhbərliyinin siyasi kursu üçün əlverişli şəraitin yaradılması mixüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyətinin prioritet istiqamətlərindən biridir.
Məhz həmin orqanlar erməni terrorçuluğu ilə uğurla mübarizə aparır, uzun illər boyunca müxtəlif erməni terror qruplaşmalarının üzvlərinin ölkəmizdə terror aktlarının təşkili və ictimai-siyasi sabitliyi pozmaq cəhdlərinin qarşısı alınır. Bunun ən real təsdiqi Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları ilə əməkdaşlıq edən bir qrup hərbi qulluqçu və mülki şəxslərdən ibarət casus qrupunun aşkarlanması oldu. Bu hal 2016-cı ilin məlum aprel döyüşlərindən sonraya təsadüf edərək, həmin vaxt ordumuzun düşmən üzərində qələbəsinə düşmənin hansısa formada cavab verməsinin qarşısının alınmasında da vacib rol oynadı. Belə ki, o vaxt Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin kəşfiyyat və xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Müdafiə Nazirliyinin Tərtər rayonu istiqamətində yerləşən bölmələrinə və yaşayış məntəqələrimizə qarşı genişmiqyaslı təxribat fəaliyyətinin həyata keçirilməsinin planlaşdırıldığı barədə əldə edilmiş məlumat əsasında aparılmış tədbirlər nəticəsində bir qrup hərbi qulluqçu və mülki şəxsin Azərbaycanın suverenliyi, ərazi toxunulmazlığı, dövlət təhlükəsizliyi və müdafiə qabiliyyəti zərərinə olaraq düşmən kəşfiyyatçıları ilə məxfi əməkdaşlığa cəlb edildiyi, müxtəlif vaxtlarda maddi maraqları naminə hərbi sirr təşkil edən məlumatları əldə etməklə düşmən tərəfinə ötürdüyü üzə çıxdı. Toplanmış materiallar əsasında dövlətə xəyanət və digər faktlar üzrə Cinayət Məcəlləsinin 274-cü maddəsi ilə cinayət işi başlanıb və xəyanətkarlar layiqli cəzalarına çatdırılıb.
Yaxud da bundan əvvəl xüsusi xidmət orqanları tərəfindən həyata keçirilmiş əks-kəşfiyyat tədbirləri nəticəsində ermənilərə bağlı xüsusi xidmət orqanlarının tapşırığı üzrə Azərbaycan ərazisində casusluq yolu ilə toplanmış məlumatları kiçik ölçülü elektron informasiya daşıyıcılarında Azərbaycandan çıxarmağa çalışan Muxtar Yaqubovun da ələ keçrilməsi daha bir mühüm uğurdur. Məhz bundan irəli gəlir ki, Muxtar Yaqubovun daxil olduğu casus şəbəkəsinin Bakı şəhəri və ölkənin digər ərazilərində fəaliyyət göstərən üzvləri - Azərbaycan vətəndaşları Yaqubov Muxtar Camal oğlu, Əhmədov Şakir Xanlar oğlu, Zeynallı Zəka Abış oğlu, Abbaszadə Səbuhi Oktay oğlu, Nuriyev Xudaşükür Məcid oğlu və Hüseynov Kəmaləddin İsaxan oğlu da ifşa edilərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. İstintaq-əməliyyat tədbirləri nəticəsində xarici xüsusi xidmət orqanları ilə qarşılıqlı yazışmalar və ötürülməsi nəzərdə tutulan müxtəlif xarakterli məlumatlar aşkarlanaraq ələ keçirilib, casus şəbəkəsinin xarici xüsusi xidmət orqanlarının tapşırığı üzrə dövlət məmurları, ictimai xadimlər və digər dairələrə nüfuz etmək, Azərbaycan təhlükəsizlik orqanları, Silahlı Qüvvələri, ölkədə aparılan təhlükəsizlik tədbirləri barədə məxfi məlumatları toplamaq istiqamətində fəaliyyət göstərdiyi müəyyən edilib. Amma uğurlu fəaliyyətlə bunun qarşısı alınıb.
Ötən ilin dekabrında isə Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində başlanmış cinayət işi üzrə keçirilən əməliyyat-istintaq tədbirləri nəticəsində xarici xüsusi xidmət orqanları nümayəndələrinin illər ərzində Azərbaycanda çoxmərhələli kəşfiyyat işi, bununla əlaqədar qonşu ölkələrin ərazisində məxfi görüşlərin təşkili və Azərbaycan xüsusi xidmət orqanları əməkdaşlarını fərdi əməkdaşlığa cəlb etməyə istiqamətlənən kanalların qurulmasından ibarət dərin kəşfiyyat işi müfəssəl aşkarlanıb. Bundan sonra aidiyyəti şəxslər casusluq formasında dövlətə xəyanət və digər cinayət əməllərinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib, ermənilərə bağlı olduğu istisna edilməyən xarici xüsusi xidmət orqanları əməkdaşlarının kəşfiyyat işi üçün uydurulmuş və həqiqi şəxsiyyətləri, kəşfiyyat metodikaları aşkarlanıb, əməliyyat-kəşfiyyat işləri ilk mənbəyədək ifşa edilərək zərərsizləşdirilib.Aparılan cinayət işi üzrə cinayət əməllərinin törədilməsinə şərait yaradan hallar müəyyən edilib, digər şəxslər müxtəlif cinayət əməllərinə görə məsuliyyətə cəlb edilib, ifşa olunmuş dərin casusluq işi üzrə xarici xüsusi xidmət orqanlarının əldə etdiyi məlumatların mahiyyəti nəzərə alınaraq mümkün nəticələri aradan qaldırılıb. Ümumiyyətlə, bu qəbildən olan faktlar xüsusi xidmət orqanlarının uğurlu fəaliyyətinin real təzahürüdür. Məhz bu orqnaların fəaliyyəti sayəsində mürəkkəb geosiyasi mövqedə yerləşməsinə baxmayaraq, bu gün Azərbaycan nəinki regionun, hətta dünyanın ən sabit və dinamik inkişaf edən ölkələrindən biridir. Bu gün Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanları müstəqil dövlətimizin təhlükəsizliyinin, vətəndaşlarımızın hüquq və azadlıqlarının, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün qorunması sahəsində üzərinə düşən məsul vəzifələri layiqincə davam etdirir. Bu fonda Dağlıq Qarabağ münaqişəsində xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları yenə fədakarlıqlar göstərir, əsl vətənpərvərlik nümayiş etdirirlər. Bütün bunlar isə ermənilər və Azərbaycana qarış olan digər şər qüvvələrin vaxtında neytrallışdırılmasına gətirib çıxarır.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap olunur.
