Azərbaycan Respublikasının Prezidenti ilə Ermənistanın baş naziri arasında keçirilən Vyana görüşündən dərhal sonra Ermənistanın müdafiə nazirinin verdiyi sərsəm bəyanatın sifarişçisi məlum olub.
Qeyd edək ki, bu il martın 30-da Tonoyanın Amerikadakı erməni icması ilə görüşdə verdiyi bəyanatın məzmunu belə idi: “Ermənistanın müdafiə naziri kimi deyirəm ki, mən “ərazi qarşılığında sülh” formulunu dəyişdirmişəm. Artıq biz bunun tam əksini edəcəyik, yəni “yeni ərazilər üçün yeni müharibə”. Heç bir ərazi güzəşti olmayacaq. Qarşılıqlı kompromislər isə mümkündür”.
O, həmçinin, bundan sonra Ermənistanın hücum qoşun bölmələrinin sayını artıracağını deyib.
Sülh danışıqlarından dərhal sonra Ermənistan rəsmisinin belə məzmunlu bəyanatla çıxış etməsini birbaşa sülh prosesini pozmaq cəhdi kimi dəyərləndirən Azərbaycan XİN bununla bağlı Ermənistandan izahat tələb etmişdi. Öyrənmək istəmişdi ki, həmin fikirlərin müəllifi Ermənistan hakimiyyətidir, yoxsa Tonoyan şəxsi fikirlərini bölüşüb?
Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidməti Nyu-York şəhərinin erməni diasporunun nümayəndələri ilə görüşdə Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyanın “ərazilər əvəzinə sülh formatını dəyişərək yeni ərazilər uğrunda yeni müharibə prinsipinə üstünlük verəcəyik, biz hücum bölmələrinin sayını artıracağıq ki, döyüş əməliyyatlarını düşmən ərazisində apara bilək” kimi fikirlərini belə şərh etdi ki, bu, ölkənin işğalçı və qəsbkar siyasətinin Ermənistanın yüksək səviyyəli rəsmisi tərəfindən növbəti etirafıdır: "Ermənistan baş nazirinin Vyanada Azərbaycan dövlət başçısı ilə görüşü nəticəsində münaqişənin sülh yolu ilə həlli üzrə danışıqlar prosesində konkret və nəticəyə yönəlik addımların atılması və sülh mühitinin yaradılması ilə bağlı qəbul edilən birgə bəyanatdan dərhal sonra erməni müdafiə nazirinin belə bir çıxışı təhrikçi xarakter daşıyır və münaqişənin sülh yolu ilə həllinə və bu xüsusda Minsk Qrupunun həmsədrlərinin simasında beynəlxalq ictimaiyyətin səylərinə qarşı çıxır.
Ermənistan tərəfinin diqqətinə çatdırırıq ki, bu gün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dünyanın ən güclü orduları sırasında yer alır və beynəlxalq hüququn ona verdiyi özünümüdafiə haqqı ilə Azərbaycan işğal edilmiş torpaqlarını qısa müddətdə azad etmək iqtidarındadır.
Azərbaycan Ermənistan kimi digər dövlətlərin ərazilərinə iddialarla çıxış etmir və ərazilər zəbt etmək fikrində deyil. Azərbaycanın tələbi BMT TŞ-nin müvafiq qətnamələrinə uyğun olaraq, onun beynəlxalq tanınmış ərazilərindən işğalçı Ermənistan qüvvələrinin dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxmasıdır. Bütün bu illər ərzində beynəlxalq ictimaiyyətin dəstəyilə aparılan səylərimiz məhz bu məqsədə yönəlib. Əks təqdirdə, Azərbaycan beynəlxalq hüququn müvafiq norma və prinsipləri, o cümlədən, BMT Nizamnaməsini rəhbər tutaraq, öz torpaqlarını bütün digər vasitələrlə erməni işğalından azad etməyə hazırdır və bundan ən yaxşı xəbərdar olan elə məhz Ermənistandır.
Yekunda müdafiə nazirinin çıxışı kontekstində, Ermənistan ali rəhbərliyinin şərhlərini eşitmək istərdik: Nazir bu çıxışını Ermənistan rəhbərliyinin razılığı əsasında edibmi, yoxsa bu, nazirin, ən azından, danışıqların mahiyyətini və nəticədə qəbul edilmiş birgə bəyanatı şübhə altına alan şəxsi improvizasiyasıdır?"
Ermənistanın ali rəhbəri qismində Paşinyan bu məsələyə tam aydınlıq gətirib. O, “Erablur” hərbi panteonunda jurnalistlərə açıqlamasında Ermənistan müdafiə naziri D.Tonoyanın “ərazi qarşılığında sülh” formulunu dəyişərək, onu “yeni ərazilərin işğalı üçün yeni müharibə” formulu ilə əvəzləməsini dəstəkləyib: “Əgər müdafiə naziri başqa bəyanat versəydi, onu işdən qovardım. O deyib ki, əgər müharibə olarsa, bizim cəhdimiz bu müharibədə qələbə qazanmaq olacaq və bu normaldır. Bu cür bəyanat nizamlanma prosesinə heç bir kölgə salmır, əksinə, sülh yolu ilə həllin vacibliyini vurğulayır”.
Göründyü kimi, Paşinyan çəkinmədən sülh danışıqlarına arxa çevirdiklərini, müharibə ritorikasını dövlət səviyyəsində dəstəklədiyini, hətta yeni ərazilərin işğal edilməsində maraqlı olduqlarını bəyan edib. Ermənistan rəhbərliyinin bu mövqeyinə mütləq mənada beynəlxalq qurumlar, ATƏT-in Minsk Qrupu səviyyəsində reaksiya verilməlidir. Konkret olaraq qeyd olunmalıdır ki, müharibə ritorikası ilə danışan və sülh prosesinə bilərəkdən xələl gətirən ölkə məhz Ermənistandır. Bundan böyük etiraf ola bilməz. Paşinyanın özü belə tendensiyanı dəstəkləyirsə, demək ki, bu, Ermənistan dövlətinin siyasətidir. Məlumat üçün qeyd edək ki, ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin yaydığı birgə bəyanatlardan birində münaqişə tərəflərinin müharibə ritorikasından əl çəkəmələrinə dair çağırış edilirdi. Həmin vaxt erməni siyasi dairələri və KİV-i məlum iradın ünvanının Azərbaycan olduğu ilə bağlı geniş təbliğata start verdilər. Həmsədrlərin ünvansız iradı ətrafında ermənilər üçün manevr etmək asan idi. İndi isə Paşinyan kimin müharibə ritorikasına üstünlük verdiyinə tam aydınlıq gətirdi. Beynəlxalq qurumlar və həmsədrlərdən sərt mövqe gözləmək ümidilə…
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
