Qərb ölkələrinin qardaş Türkiyə ilə bağlı addımları ABŞ, eləcə də Avropanın Ankaraya qarşı heç də səmimi olmadığını göstərir. Hətta terrora qarşı belə Türkiyə ilə münasibətdə dürüst mövqe sərgilənmir. Elə bu səbəbdəndir ki, Türkiyəyə qarşı çıxan terrorçular Qərbdə çox sərbəst hərəkət edir.
Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Erkan Özoral da deyir ki, Qərb ölkələri terrora həmişə dəstək verib. Səfir əlavə edib ki, hazırda Türkiyədə terrorda ittiham olunan şəxslər Almaniyaya mühacirət edib: "Onlar hazırda Almaniyanın himayəsindədir. Biz ABŞ-dan da Fətullah Gülənin təhvil verilməsini gözləyirik. Hesab edirik ki, onun qaytarılmaması Türkiyəyə münasibətin göstəricisidir. Avropalılar əvvəlcə terrorla mübarizə sahəsində gördükləri işləri və öz öhdəliklərini nə dərəcədə yerinə yetirdiklərini nəzərdən keçirsinlər".
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da açıq bildirir ki, Türkiyə ərazisində fəaliyyət göstərən terrorçulara ən çox Almaniya dəstək verir: "Təəssüf ki, Almaniya Türkiyə tərəfdə deyil. Bu ölkə davamlı olaraq anti-Türkiyə mövqeyində olanları qəbul edir. Biz onlardan terrorçu PKK qruplaşmasının Almaniyadakı 4 min üzvünü istədik. Onlar birini də vermədi. PKK Almaniyanın hər şəhərində Türkiyədə terrorçu fəaliyyətlə məşğul olanlara pul toplayır". Mövcud problemin həlli üçün ikitərəfli diplomatik danışıqlar yolunu göstərən M.Çavuşoğlu jurnalistin "Almaniyanın xarici işlər naziri Frank-Valter Ştaynmayeri telefonda gözlətdiyiniz doğrudurmu" sualına cavabında deyib: "Almaniya bütün terror qruplaşmalarına qucaq açıb. Görəsən, belə dövlətlərin nazirləri nə düşünür? Almaniyanın xarici işlər naziri mənimlə danışmaq istəyərkən başqaları ilə görüşmüş ola bilərəm. Belə iş olmaz. Biz nə zaman imkanımız olsa, onda görüşərik" .
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da Qərbdən narazıdır. O bəyan edib ki, Qərb Türkiyə üçün yaxşı heç nə etməyib və ölkə öz problemlərini müstəqil şəkildə həll etmək niyyətindədir: "Qərb Türkiyə üçün yaxşı heç nə etməyib. 53 il ərzində Avropa İttifaqının astanasında saxlanan Türkiyə Qərbdən nə gözləyə bilər?". Türkiyə prezidenti bildirib ki, göstərilən səylər və bugünkü tələbələrin yardımı ilə ölkə istənilən sınaqdan keçə bilər: "Son üç il ərzində Türkiyə baş verənlərə qarşı fikrini dəyişib və özü üçün yeni yol müəyyənləşdirib". Ərdoğan əlavə edib ki, başqalarının nə deyəcəyi Türkiyə üçün maraqlı deyil. Beləliklə, yaranmış vəziyyət Türkiyənin Qərbdən tədricən və haqlı olaraq üz döndərməsinə gətirib çıxarır. Belə vəziyyətdə isə ekspertlər Rusiya - Türkiyə yaxınlaşmasının daha da dərinləşməsini proqnozlaşdırır. Özü də təkcə siyasi, iqtisadi yox, həm də hərbi müstəvidə. Artıq Rusiya rəsmiləri də Türkiyə ilə hərbi əməkdaşlığın bərpa edildiyini elan edir. Bu fonda 2016-cı ilin sonuna hökumətlərarası komissiyaların görüşü nəzərdə tutulub. Rusiyanın Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq üzrə Federal Xidmətinin rəisi Aleksandr Fomin deyib ki, görüşdə Rusiyada hazırlanmış havadan müdafiə sistemlərinin Türkiyəyə göndərilməsi məsələsinə baxılacaq. Hazırda görüşün keçiriləcəyi yer və tarixi müəyyən etmək istiqamətində danışıqlar gedir.
Noyabrın 1-də Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin baş qərargah rəisi general Hulusi Akar Moskvada olub. Bu fonda isə Rusiyanın Türkiyəyə S-300 raketlərini verməsi belə gözlənir. Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin müdafiə sənayesi məsələləri üzrə katibi İsmayıl Dəmir isə bildirib ki, Türkiyə bütün əlaqədar ölkələrlə, həmçinin Rusiya ilə raket əleyhinə müdafiə sisteminin milli layihəsinin yaradılması üzrə mümkün əməkdaşlığı müzakirə etməyə hazırdır: "Türkiyə, Rusiya da daxil olmaqla, bütün tərəflərlə raket əleyhinə müdafiə sisteminin milli layihəsinin yaradılması üzrə müzakirələr aparmaq niyyətindədir". Daha əvvəl Türkiyə prezidentinin mətbuat katibi İbrahim Kalın bildirib ki, Rusiya və Türkiyə raket əleyhinə müdafiə sisteminin milli layihəsinin yaradılması üzrə mümkün əməkdaşlığının detallarını işləyəcək. Bu məsələ oktyabrın 10-da Vladimir Putin və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın İstanbuldakı görüşündə müzakirə edilib. Xatırladaq ki, Türkiyədə raket əleyhinə milli sistem üçün komponentlərin alınması tenderi 2009-cu ildə elan edilib. Tenderin dəyəri 4 milyard dollar müəyyən edilmişdi. 2013-cü ilin sentyabrında 3,4 milyard dollar qiymət təklif edən Çinin CPMIEC şirkəti qalib elan edilib. Çin şirkətindən başqa, öz təkliflərini Amerikanın "Raytheon & Lockheed Martin" konsorsiumu, Rusiyanın "Rosoboroneksport" və "Eurocam" (Fransa-İtaliya konserni) irəli sürüb.
Ancaq tərəflər layihədə Türkiyənin iştirakının dərəcəsi ilə bağlı son razılığa gələ bilməyib. Bundan başqa, Çinin qələbəsi Türkiyənin NATO üzrə müttəfiqləri tərəfindən narazılıqla qarşılandı. Nəticədə, 2015-ci ilin noyabrında Türkiyə tenderi rəsmən ləğv edib. Amma Qərbin indiki məkrli siyasəti Türkiyəni artıq Rusiya ilə yaxınlaşmağa vadar edir. Artıq Yaxın Şərqdə də tərəflər birgə hərəkət etməkdə, fəaliyyətlərini koordinasiya etməkdədir.
Nahid SALAYEV
