Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Qarabağda hərbi cinayətlərə görə Ermənistanın məsuliyyət daşıdığını tanıyıb. Belə ki, AİHM "Ohanesyan və Karapetyan `Ermənistana qarşı" işi üzrə qərar qəbul edib. Bu iş üzrə ərizəçilər Ermənistan vətəndaşları Mikael Ohanesyan və Svetlana Karapetyandır.
Onların oğulları R.Ohanesyan və A.Sarqsyan Qarabağda xidmət zamanı həlak olublar.
Hər iki əsgər 2009 və 2008- ci illərdə Ermənistandan orduya çağırılıb və “Dağlıq Qarabağ Respublikasında” (AİHM-nin qərarında dırnaq işarəsilə yazılıb) yerləşən hərbi hissəyə xidmətə göndərilib. Ərizəçilər hesab edirlər ki, Ermənistan hakimiyyəti bütün günahkarların, o cümlədən yüksək vəzifəli komandirlərin müəyyən edilməsi və cəzalandırılması üçün effektiv araşdırma aparmayıb. AİHM ərizəçilərin hüquqlarının pozulduğunu tanıyıb. Strasburq məhkəməsi hər bir ərizəçiyə 30 min avro kompensasiya ödənilməsini qərara alıb.
Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalı faktının beynəlxalq məhkəmə instansiyasında təsdiqi baxımından AİHM-in bu tip qərarlarının ümumən nə kimi siyasi-hüquqi əhəmiyyəti var?
“Bu çox yaxşı presedentdir və hakimiyyət bundan mütləq istifadə etməlidir”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Demokratik Dəyişim Partiyası Təşkilat Komitəsinin sədri Əli Mustafa hesab edir ki, bütövlükdə belə qərarların əhəmiyyəti var: “Bu məsələ ilə bağlı onu demək olar ki, Azərbaycan uzun illər Qarabağın Ermənistan, ermənilər tərəfindən işğal olunduğunu deyib. Ancaq dünya birliyi, Ermənistan bunu etiraf etməyib. Adını belə qoyurdular ki, guya yalnız Qarabağdakı etnik ermənilər əraziləri işğal edib. Halbuki, Ermənistansız onların belə bir imkanı yox idi. İndi isə yenə ilahi ədalət öz işini görür. O baxımdan təbii ki, düşmənlərin də burada rolu və iştirakı var. “Ohanesyan və Karapetyan `Ermənistana qarşı” işi onu göstərir ki, Ermənistan bilavasitə işğal prosesində iştirak edib. Bir sıra Ermənistan vətəndaşları Qarabağda hərbi fəaliyyətlə məşğul olmaq istəmədikləri halda, dövlət onları aldadaraq bu prosesə cəlb edib. Söhbət ondan gedir ki, Qarabağ ərazisinə Ermənistanda yaşayan vətəndaşın gəlməsi Ermənistanın Azərbaycanı işğalı anlamına gəlir. Elə bu qərarın özü bizə bir daha imkan verir ki, Ermənistanı işğalçı kimi tanıyaq və tanıdaq. Eyni zamanda, Beynəlxalq Məhkəməyə müraciət edək və Azərbaycana dəymiş zərərə görə qarşı tərəfdən kompensasiya tələb edək. O baxımdan hesab edirəm ki, bu çox yaxşı presedentdir. Fikrimcə, Azərbaycan hakimiyyəti bu presedentdən mütləq istifadə etməlidir. Sadəcə olaraq anlaşılan odur ki, bizim müvafiq dövlət orqanları bu işi görmək, erməniləri məhkəməyə vermək istəmir. Nəyə görə? Bilmirəm. Ona görə də biz bu kimi məsələlərə gözucu baxmamalıyıq. Yəni belə məsələlərin üzərinə getməliyik. Bu, beynəlxalq müstəvidə əlimizi daha da gücləndirə bilər. Bununla bağlı vəkillərdən ibarət ayrıca bir büro yaranmalıdır. Orada təcrübəli hüquqşünaslar, vəkillər yığışıb Ermənistanın Azərbaycana vurduğu zərəri Beynəlxalq Məhkəmədə qaldırmalıdır. O cümlədən, Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə müraciət olunmalıdır. Bilirik ki, Qərbi Azərbaycandan olan yüz minlərlə soydaşımız Ermənistan dövləti tərəfindən zərərə uğradılıb. Onların məsələsi də beynəlxalq müstəvidə qaldırılmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
