Türkiyə ordusu Fələstinə yardım etməyə hazırdır. Bu barədə Türkiyənin Milli Müdafiə Nazirliyindəki mənbə məlumat verib. Bildirilir ki, Türkiyə Silahlı Qüvvələri Qəzza zolağında həm humanitar yardım, həm də təxliyə proseslərində iştirak etməyə hazırdır.
Bu arada Türkiyə mediası Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrə istinadən yazıb ki, İsrailin Ankaradakı səfiri və diplomatları Türkiyəni tərk edir:
“Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrdən alınan məlumata görə, İsrailin Ankaradakı səfiri İrit Lilian da daxil olmaqla, bütün diplomatlar Türkiyəni tərk edir”.
Qəzet bu addımın səbəbi kimi təhlükəsizlik məsələlərini göstərib.
Türkiyə son vaxtlar İsraili sərt tənqid etməyə başlayıb. Türkiyə müharibənin dayandırılmasına çalışır. Amma Türkiyə də baş verənlərə hansısa formada cavab vermək məcburiyyətində qala bilər. Çünki ABŞ hərbi gəmiləri İsrail sahilləri yaxınlığında yerləşib. Hətta Amerika hərbçilərini İsrailə göndərmək barədə düşünür. Əgər hərbçiləri hədəf götürülərsə, Amerika da müharibəyə qatılacaq. Təbiidir ki, belə olan təqdirdə Türkiyə proseslərə seyrçi qala bilməz.
Türkiyə ordusunun bu mesajının arxasında hansı mətləblər yatır? Bu o anlama gələ bilərmi ki, lazım olsa Türkiyə ordusu hərbi əməliyyatlarda da iştirak edə bilər?
Hərbi-siyasi ekspert Emin Həsənli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyə ordusu dünyanın bir çox yerlərində iştirak edib. Xüsusən də humanitar məsələlərdə olduqca önəmli rol alıb. Bu istiqamətdə Türkiyə ordusunun ciddi peşəkarlığı var. Həm də Türkiyə bu münaqişədə hər iki tərəfin etibar etdiyi ordu rolunu oynayır. Türkiyə ilə İsrailin münasibıtləri bir zaman Fələstinə görə korlansa da, son vaxtlar münasibətlərin yaxınlaşması istiqamətində ciddi addımlar atılıb. Türkiyə və İsrail rəhbərləri arasında görüş, hətta qarşılıqlı səfərlər də olub. Ancaq inanmıram ki, Türkiyə ilə İsrail hansısa qarşıdurmaya getsinlər. Türkiyə ordusunun iştirakı yalnız fələstinlilərin təhlükəsizliyinin təminatı və ya sülhyaratma ilə bağlı ola bilər. İsrail və bölgədə marağı olan ölkələrlə razılaşdırılmış qaydada bu cür addımlar həyata keçirilə bilər. Artıq bu münaqişə uzun müddətdir davam edir. İsrail dövləti yaranandan davam edir. BMT-nin çoxlu sayda qətnaməsi olsa da, heç biri öz həllini tapa bilmir. İsrail səfirliyinin əməkdaşlarının Türkiyəni tərk etməsinə gəldikdə isə, bu adi prosedurdur. Bu, yalnız Türkiyədə yaşanmır. Qonşu müsəlman ölkələrində də anoloji hallar yaşanıb. İsrail dövləti onların təhlükəsizliyinin təminatına böyük önəm verir. Əksinə, bu addımla İsrail Türkiyə ilə münasibətini normal saxlamaq istəyir. Çünki Türkiyədə dini kəsimin mövqeyi güclüdür, istənilən xoşagəlməz hadisə baş verə bilər. Mənə elə gəlir ki, bundan başqa nəticələr çıxarmaq lazım deyil”.
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan sosial media hesabından etdiyi paylaşımda yazıb: "Türkiyə olaraq fələstinli bacı-qardaşlarımızın yaşadığı böyük ağrını ürəyimizdə hiss edirik. Əksəriyyəti uşaq olan minlərlə şəhidə hörmətimizin əlaməti olaraq Türkiyədə 3 günlük milli matəm elan edirik”.
Ərdoğanın paylaşımında milli matəmlə bağlı qərarda yazılır: “İsrailin mülki şəxslərə və son olaraq 2023-cü ilin 17 oktyabrında törətdiyi xəstəxanaya hücumları nəticəsində həyatını itirən və yaralananlara görə Fələstin xalqının ağrısını bölüşmək üçün milli matəm elan edilməsilə əlaqədar bütün ölkəmizdə və xarici nümayəndəliklərimizdə 21 oktyabr günəş qürub edənədək 3 günlük yas elan edilir və o zamana qədər bayraqların yarıya qədər endirilməsi məqsədəuyğun hesab olunur”.
Ümummilli matəmlə bağlı Türkiyədə mədəniyyət və incəsənət tədbirləri ləğv edilib.
Şimali Kıbrıs (Kipr) Türk Cümhuriyyəti rəhbərliyi də İsrailin Qəzzada xəstəxanaya hücumu ilə əlaqədar ölkə daxilində 3 günlük milli matəm elan edib.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
