şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Süni intellekt mahnıları efirləri bürüyür -müğənnilər bir “sinif kimi ortadan çıxacaq”...

Image


Xəyalə Rəis: “Radiolarda süni intellekt mahnılarının artması...”

Süni intellekt bir sıra sahələrə sirayət etdiyi kimi, musiqiyə də öz təsirini göstərir. Günümüzün reallığıdır ki, süni intellekt şeir yazır, mahnı bəstələyir, hətta o mahnıları ifa edir də. Bu gün nəinki sosial şəbəkələrdə, Yotube-də, eləcə də efirlərdə, xüsusən də radio dalğalarında süni intellektlə ifa olunan mahnılara, musiqilərə sıx-sıx rast gəlinir. Radioada aparıcı elan edir ki, süni intellekt ifa edir. Bu cür ifaların təqdim edilməsi isə cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmır, ciddi şəkildə tənqid olunur. Sosial şəbəkələrdə tanınmış şəxslər belə ifaların efirlərdə səslənməsinə narazılıqla yanaşır.

Məsələn, yazıçı-dramaturq Elçin Hüseynbəyli öz “Facebook” hesabında bu məsələyə münasibət bildirib: “...Məni, yəqin elə çoxlarımızı narahat edən bir məsələ haqqında danışmaq istəyirəm. Normal mahnıya qulaq asdığın yerdə Yotube süni zəkanın yaratdığı mahnılar paylaşır. Hamısı da zövqsüz, melodiyasız, ağlaşma üslubunda. Cizgi filmləri, reklam çarxları da eləcə. Məni narahat edən gələcəkdir. İndiki uşaqlar süni zəkanın yaratdığı mahnılar, filmlər, rəsmlər, romanlar, şeirlərlər böyüyəcəklər. Yəni bizim öyrəşdiyimiz yüksək sənət əsərlərini cılızları əvəz edəcək və düşüncəmə görə mükəmməl həddə çata bilməyəcək. Məncə yüksək zövqə əsaslanan mədəniyyət, incəsənət əsərlərini saxlamaq istəyiriksə, hansısa məhdudlaşdırıcı proqramlardan istifadə eləmək lazımdır. Əlbəttə, bu, bir ölkədə yox, bütün dünyada tətbir olunmalıdır. Bəlkə mən düz düşünmürəm, amma narahatam...

Süni zəkanın üstün cəhətləri də var və ondan yararlanmaq, şübhəsiz, lazımdır...”

Canlı müğənnilər, musiqiçilər dura-dura süni intellektdə yaradılan quru, saxta, hissiz-duyğusuz mahnılar kimə və nəyə lazımdır? Məqsəd nədir ki, süni intellektin ifasına belə yer verilir? Camaat canlı müğənniyə qulaq asmaq istəyir. Müğənnini qoyub süni intellekti efirə vermək nə deməkdir? Məgər süni intellektlə canlı ifaçı arasında fərqi görmürlər? Bu bizim mədəniyyətimizə, incəsənətimizə, musiqi tariximizə nəsə verirmi? Bu saxta bal kimidir...Hətta elə gözəl xalq mahnılarımızı süni intelektin ifasında təqdim edir ki, mahnının bütün gözəlliyi itir.

“...Təhlükəli tendensiyadır”

Sənətşünas, Xpress.az saytının baş redaktoru Xəyalə Rəis baki-xeber.com-a bildirdi ki, son zamanlar yerli radioların efirində diqqətçəkən bir tendensiya formalaşıb: “Süni intellekt tərəfindən hazırlanmış və ifa edilmiş mahnılar getdikcə daha çox səsləndirilir. Ən maraqlısı isə odur ki, bu mahnılar bəzən canlı ifaçıların, tanınmış müğənnilərin əsərlərini sıxışdıraraq efirə yol tapır. Bu vəziyyət istər-istəməz sual doğurur: doğrudanmı artıq bizə müğənnilərin ifası lazım deyil?

Texnologiyanın inkişafı danılmazdır. Süni intellekt artıq təkcə məlumat analizi və avtomatlaşdırma sahəsində deyil, yaradıcılıq müstəvisində də fəal rol oynayır. Musiqi isə bu prosesin ən həssas və mübahisəli sahələrindən biridir.

Texnologiyanın musiqiyə müdaxiləsi süni intellekt alqoritmləri bu gün melodiyalar yarada, ritm qura, hətta insan səsinə yaxın vokal modelləşdirə bilir. Bir neçə dəqiqə ərzində “tam hazır” mahnı istehsal etmək mümkündür. Bu, texniki baxımdan təsiredici nailiyyətdir və musiqi istehsalında yeni imkanlar açır. Lakin musiqi sadəcə texniki ardıcıllıq deyil. Musiqi-insanın daxili dünyasının səsə çevrilmiş formasıdır. Sevinc, kədər, tərəddüd, ehtiras, yaşanmış həyat-bütün bunlar səsdə öz əksini tapır. Süni intellekt isə bu hissləri yaşamır, onları yalnız təqlid edir. Süni intellektlə yaradılan musiqi daha ucuz başa gəlir, müəllif və ifaçı ilə bağlı hüquqi öhdəliklər yaratmır, tez istehsal olunur. Radiolarda süni intellekt mahnılarının artması tədricən belə bir psixoloji fon yaradır: sanki insan ifaçılığı ikinci plana keçir. Bu isə xüsusilə gənc müğənnilər və yeni sənət axtarışında olan yaradıcı insanlar üçün təhlükəli tendensiyadır”.

X.Rəisin sözlərinə görə, heç bir alqoritm müğənninin səsindəki həyat izlərini tam şəkildə verə bilməz: “Dinləyici bunu hiss edir, bəzən şüurlu, bəzən şüuraltı səviyyədə. Radio sadəcə musiqi səsləndirən texniki platforma deyil. Radio ictimai zövq formalaşdırır, musiqi mədəniyyətinə istiqamət verir. Bu baxımdan, efirdə hansı musiqinin üstünlük təşkil etməsi təsadüfi seçim olmamalıdır. Süni intellekt musiqisi maraqlı eksperiment kimi, yenilik olaraq yer ala bilər. Amma bu, canlı sənətin alternativi kimi təqdim olunmamalıdır. Əks halda, musiqi sənayesi tədricən ruhunu itirə bilər.

Süni intellekt aranjiman, texniki dəstək, ideya müxtəlifliyi yarada bilər, amma əsas söz yenə də insana məxsus olmalıdır. Radiolarda süni intellekt mahnılarının artması zamanın çağırışıdır. Lakin bu çağırış sənətkarın səsini susdurmamalıdır. Musiqi- yalnız səslər toplusu deyil, mədəni yaddaşdır. Və bu yaddaşı yalnız insan yaşada bilər”.

İradə SARIYEVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
Bakıda narkotik həblər satanlar saxlanıldı, aralarında bir vəkil də var - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ