Hərb sənayesində Azərbaycanın diqqətdə saxladığı əsas məsələlərdən biri də ordunun ən müasir texnika ilə təmin edilməsidir. Bu sahədə Azərbaycan, yerli istehsalla yanaşı, xaricdən də texnika alışına xüsusi önəm verir. Ölkəmizin qeyd olunan istiqamətdə sıx əməkdaşlıq etdiyi ölkələrdən biri qismində isə qardaş Türkiyə çıxış edir.
Qeyd edək ki, son illər ərzində Türkiyə hərbi sənayedə bir çox uğurlara imza atıb. Araşdırmalar göstərir ki, Türkiyə 2009-cu ildən bu yana silah-sursat ixracatını 1.7 dəfə artırıb. Məsələ ilə bağlı Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) araşdırmaçılarından olan Piter Veizman Türkiyənin silah ixracatı ilə bağlı detallı hesabatı "Axşam" qəzetinin əməkdaşı Gökhan Ertaşa təqdim edib. Hesabata əsasən, Azərbaycan Türkiyədən ən çox silah-sursat alan ölkələr arasındadır. Ölkəmiz Türkiyədən silah alan dövlətlərin siyahısına başçılıq edir. Azərbaycan qardaş ölkədən 35 ədəd "Kobra", 37 ədəd "Shorland", 30 ədəd "T-107 ÇNRA", 40 ədəd "T-122/300 ÇNRA", 20 ədəd "T-300 ÇNRA", 108 ədəd "TRG-300 Kaplan" raket, 25 ədəd SOM raketi alıb. Ümumiyyətlə, ölkəmiz silah sistemlərinin önəmli hissələrini Türkiyədən almağa üstünlük verməyə başlayıb. Məhz bu fonda Azərbaycan Türkiyədən idxal olunan silah sayını artırıb. Azərbaycanla yanaşı, Türkiyədən Bəhreyn, Banqladeş, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Burkina Faso, Gürcüstan, Çernoqoriya, Qətər, Qazaxıstan , Kolumbiya, Kosovo, Küveyt, Makedoniya, Mavritaniya, Özbəkistan, Ruanda, Malayziya, Misir, Pakistan da silah alır. Türkiyədən hərbi texnika alan ölkələr arasında Rusiya da var. Rusiya qardaş ölkədən 2 ədəd hərbi yükdaşıyan gəmi alıb.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, Türkiyədən silah alışına görə lider ölkə qismində Azərbaycan çıxış edir. Özü də Azərbaycan Türkiədən ən müasir və son silahların alışını həyata keçirir. Qeyd edək ki, Azərbaycan indiyədək Türkiyədən 122 millimetr çaplı “T-122 Sakarya" reaktiv atəş sistemləri, “Qasırğa” raketləri, ROKETSAN şirkətinin istehsalı olan TR-107 artırılmış mənzilli raketləri və digər silahlar alıb. Özü də bunlar kifayət qədər mükəmməl silahlardır. Məsələn, “Qasırğa” raketləri çox güclü silah sayılır. Bu raketlərin atış mənzili 130 kilometr məsafədir. GPS və İNS naviqasiyasına malik bu raketin dəqiqliyi maksimum məsafədə 30 metr təşkil edir. “Qasırğa” ilə nəinki İrəvanı, Ermənistanın dərinliyindəki istənilən təhlükə yaradan hədəfləri məhv etmək olar. Bununla, həmçinin, Naxçıvandan Qarabağdakı erməni hədəflərinə də zərbələr endirmək mümkündür. Türkiyənin "Harp Arge" şirkəti bundan öncə də Azərbaycana kiçik ölçülü dronlarla mübarizə aparmaq üçün "Drone Savar" ("Drone Killer") adlı silah sisteminin satışını həyata keçirib. "Drone Savar" elektromaqnit silah sistemi multikopter tipli pilotsuz uçuş aparatları ilə mübarizə məqsədilə hazırlanıb. Qardaş ölkədən alınan digər silahlar da ordumuzun döyüş gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bundan başqa məlumdur ki, Türkiyədən yeni silahların alışı da diqqət mərkəzindədir. Məsələn, hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsinə müvafiq olaraq, Azərbaycan qardaş ölkədən Ermənistanı qorxuya sala biləcək daha bir texnikanın alışını həyata keçirə bilər. Söhbət Türkiyənin müasir “Altay” tanklarından gedir. “Altay” Cənubi Koreyanın “K2” tankının müasirləşdirilmiş formasıdır. Tankda “Qara panter”in 60% -dək texnologiyalarından istifadə edilib.
Digər tərəfdən, Azərbaycanın Türkiyədən "Anka" pilotsuz uçuş aparatının silahlı konfiqurasiyası olan "Anka-S" PUA-sını alması belə istisna olunmur. Qeyd edək ki, "Anka-S" PUA-nın silahlı testləri uğurlu keçirilib. Silah 200 kiloluq faydalı yüklə 24 saat uçuş həyata keçirir. Azərbaycan istəyəcəyi təqdirdə, türk tərəfinin onu tərəddüdsüz ölkəmizə satacağı isə şübhə doğurmur.
Ölkəmiz Türkiyədən "T-129 ATAK" tipli hücum vertolyotu alınmasına da çox maraq göstərir. Xatırladaq ki, Türkiyə və İtaliyanın ortaq layihəsi olan "T-129 ATAK" hərbi helikopterlərinin sürəti saatda 300 kilometrə çatır, hər cür hava şəraitində, gecə və gündüz uçuş həyata keçirə bilir. Helikopter həm də Türkiyə istehsalı olan kompyuter sistemi ilə təchiz edilib. Helikopterin 42 fərqli avionika və silah sistemi Türkiyə şirkətləri tərəfindən istehsal olunur. Ekspertlər bildirir ki, "T-129 ATAK" döyüş helikopterlərinin alınması Azərbaycan hərb aviasiyasını daha güclü hala gətirəcək. Ümumiyyətlə, Azərbaycan aviasiyasının güclənməsində Türkiydən müvafiq hərbi texnika alınmasına daim xüsusi önəm verir. Qarşıdakı dövrdə Türkiyədən yeni hərbi texnikalar alınması istisna olunmur. Elə Türkiyə tərəfi də Azərbaycanla hərbi əməkdaşlığa xüsusi önəm verdiyini açıq bəyan edir. Bütün bunlar hər iki ölkənin mövqelərinin daha güclü hala gəlməsini də təmin edir.
Nahid SALAYEV
