Elşən Manafov: “ABŞ mətbuatında yazılanlar da bunun təsdiqidir”
"The Washington Times" qəzetində "Jewish News Syndicate" nəşrinin sabiq baş redaktoru Ceykob Kamarasın "Məxməri inqilabın kənarında" adlı məqaləsi dərc olunub. Müəllif məqaləsində yaxınlarda hakimiyyət dəyişikliyinin ildönümünün olacağını xatırladaraq, Ermənistanda baş verən "məxməri inqilab" və onun nəticələrinə toxunub.
Müəllif yeni baş nazir Nikol Paşinyanın qeyri-ardıcıl siyasətini və Ermənistanın ağır siyasi və iqtisadi vəziyyətini təhlil edib. Məqalədə qeyd olunur ki, özünü islahatçı və demokrat adlandıran Nikol Paşinyan Qarabağ müharibəsinin keçmiş militaristlərindən ibarət olan “köhnə qvardiyanı” kənarlaşdıraraq hakimiyyəti ələ keçirib.
Müəllif əlavə edir ki, "məxməri inqilab"dan bir il ötür: “Lakin cənab Paşinyanın Ermənistan xalqı və beynəlxalq birliyə verdiyi vədlərə dair heç bir əhəmiyyətli və ya ümumiyyətlə hər hansı inkişafa nail olunmayıb”.
O xatırladır ki, Avropa ölkələri, həmçinin, Ermənistanın ABŞ Konqresindəki qatı tərəfdarları Paşinyanı tərifləməyə başladılar. Kamaras əlavə edir ki, bununla belə, Ağ ev və Dövlət Departamenti milli təhlükəsizlik üzrə müşavir Con Boltonun bu yaxınlarda həyata keçirdiyi səfərdən sonra Ermənistan hökumətinin yeni rəhbərinə kifayət qədər skeptik yanaşırlar. Regiona səfər etmiş ABŞ Prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri C.Boltonun mövqeyini təhlil edən müəllif yazır ki, müşavir Cənubi Qafqazı Birləşmiş Ştatlar üçün strateji cəhətdən əhəmiyyətli region, Azərbaycan və Gürcüstanı ABŞ-ın etibarlı müttəfiqləri hesab etməklə yanaşı, siyasi cəhətdən müstəqil dövlət olmayan Ermənistanın hələ də bu “layiqli kluba” daxil ola bilmədiyi qənaətindədir.
Kamaras qeyd edir ki, cənab Boltonun sözlərinə görə, müvəffəqiyyətin açarı qondarma və qanunsuz “dövlət” yaratmaq adı altında Ermənistanın Azərbaycan ərazilərinin 20 faizini işğal etməsi ilə nəticələnən Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllidir. Bu münaqişənin nizama salınması Ermənistanı transformasiya edə bilər və baş nazir N.Paşinyanın da öz inqilabi çıxışlarında vəd etdiyi kimi, onun müstəqillik, müasirlik və tərəqqi yoluna qədəm qoymasına şərait yaradar.
Görünən odur ki, Paşinyanın ilk vaxtlar verdiyi vədlərin populist xarakterli olduğunu artıq ABŞ mətbuatı da etiraf edir. Artıq Qərb Paşinyana bəslənən ümidlərin özünü doğrultmadığını anlayır və bunu açıq şəkildə bəyan etməkdən çəkinmir. O baxımdan bütün bunları ekspertlər necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun sözlərinə görə, ABŞ mətbuatı fərqindədir ki, Paşinyanın vədləri ucuz populizmə söykənir: “Ona görə də onun fəaliyyətini haqlı olaraq tənqid edirlər. Paşinyan iqtidara gəlməzdən əvvəl də populist xarakterli vədləri ilə erməni ictimaiyyətində tanınırdı. Paşinyan, ümumiyyətlə, populist siyasətçilərdən biridir. O, real hakimiyyətin və siyasətin nə olduğunu, üzərinə düşən məsuliyyəti anlasaydı, praqmatik siyasət yürüdərdi. O bilməli idi ki, Ermənistanın olduqca ağır vəziyyətində, ölkənin vacib layihələrdən kənarda qaldığı dövrdə Azərbaycanla hər iki tərəfin maraqlarına uyğun danışıqlara getmək lazımdır. O isə danışıqların formatının dəyişdirilməsinə cəhd etdi. Yəni Paşinyanın xarici siyasətində bir-birinə daban-dabana zidd olan baxışlar göstərir ki, real hakimiyyətin onun üzərinə düşən siyasi məsuliyyətini anlamaq iqtidarında deyil. Bu da Qərbin ona bəslədiyi ümidləri heçə endirir. Ən nəhayət, Paşinyan hakimiyyətə gələndə Ermənistanın durumu onsuz da ağır idi. Ermənistan korrupsiyanın inkişaf göstəricisinə görə Ukraynadan sonra ikinci yerdə idi. Paşinyan Qərbin maliyyə dəstəyilə hakimiyyətə gəldi. Əslində, o, qısa zaman ərzində Qərbin maliyyə institutlarından kreditlərin alınmasına nail olmalı idi. Ancaq o buna nail olmadı. Ona görə ki, Qərbin maliyyə qurumlarının Paşinyan qarşısında qoyduğu öhdəliklərin yerinə yetirilməsi istiqamətində onun atdığı addımlar adekvat deyildi. Yetərincə ziddiyyətli addımlar idi. Ona görə də Qərb hələ ki, Paşinyan hakimiyyətinə maliyyə yardımı göstərmək fikrindən uzaqdır. Reallıq ondan ibarətdir ki, Paşinyan islahatlarla bağlı verdiyi vədləri yerinə yetirmir. Bu gün Ermənistanın ən ciddi problemi maliyyənin azlığıdır. Sözügedən problemin həll edilməməsi ölkəni uçuruma aparır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Ermənistanda Qərblə Rusiyanın maraqları üst-üstə düşmür. Bu da Paşinyanı gah Qərbə, gah da ehtiyatla Rusiyaya boylanmağa təhrik etdi. Nəticədə vaxt əldən getdi və Paşinyan bir il ərzində verdiyi vədlərin yerinə yetirilməsi üçün konkret addımlar ata bilmədi. Ona görə də Qərbin Paşinyana olan ümidləri, faktiki olaraq, fiaskoya uğradı. ABŞ mətbuatında yazılanlar da, bir növ, bunun təsdiqidir”.
Vidadi ORDAHALLI
