Mehman Muradlı: “Çox təəssüf ki, biz haqlı olduğumuz bu məsələdə də Avropanın ikili standartları ilə üz-üzə qalmış oluruq”
Ötən ilin dekabrında Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin Böyük Palatası “Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı” işi üzə qərar çıxarıb. Qərara əsasən, Ermənistan hökuməti vurduğu maddi və mənəvi ziyan qarşılığında 6 şikayətçinin hər birinə 5 min avro və ümumi xərclər üçün 28 642 funt-sterlinq ödəniş etməlidir.
Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi tərəfindən təzminatın ödənilməsi ilə bağlı Ermənistana verilən vaxt bitsə də, kompensasiya onların hesabına yatırılmayıb.
Laçın rayonundan məcburi köçkün düşmüş Fəxrəddin Paşayev bildirib ki, Ermənistan tərəfi kompensasiyanı ödəmək istəmir: "Vəkillərimiz Avropa Nazirlər Komitəsinə məktub yazıb. Bizə bildirilib ki, kompensasiyanın ödənilməməsi mümkün deyil". F.Paşayevin sözlərinə görə, vaxt uzandıqca, təyin olunmuş məbləğin üzərinə faiz gəlir: "Lakin vəsaitin nə zaman veriləcəyi bəlli deyil".
Xatırladaq ki, Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi 2015-ci il iyunun 16-da “Çıraqov və başqaları Ermənistana” qarşı işi ilə bağlı qərar çıxararaq şikayətçilərə qarşı Avropa İnsan Haqları Konvensiyasının 1-ci Protokolunun 1-ci maddəsi (mülkiyyətin toxunulmazlığı), Konvensiyanın 8-ci (şəxsi həyatın toxunulmazlığı), 13-cü (ədalətli mühakimə hüququ) maddələrinin davamlı pozulduğunu bildirib. İş üzrə iddiaçılar Elxan və Adışirin Çıraqovlar (1950 və 1947-ci il təvəllüdlü), Ramiz Cəbrayılov (1960), Akif Həsənov (1959), Fəxrəddin Paşayev (1956) və artıq vəfat etmiş Qara Cəbrayılovdur (1940). Akif Həsənovdan başqa iddiaçıların hamısı hazırda Bakıda yaşayır. Laçın rayon sakinləri olan bu şəxslər 1992-ci il mayın 17-də zorla evlərindən qovulub, onların mülkiyyəti ermənilərin əlinə keçib.
Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin çıxardığı qərara Ermənistan hökumətinin belə sayğısızlıqla yanaşmasını necə izah etmək olar və bununla bağlı onlar İrəvan qarşısında hansı tələbi irəli sürməlidirlər?
Hüquqşünas Mehman Muradlının sözlərinə görə, Avropa Şurasına üzv olan ölkələr üçün Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin çıxardığı qərarların icrası məcburi xarakter daşıyır: “Yəni ölkələr bununla bağlı qurumla əməkdaşlıq haqda razılaşma imzalayırlar. Həmin məhkəmənin Azərbaycanla bağlı çıxardığı qərarlar da var. Biz mütəmadi şəkildə yerli siyasi fəallara həmin qərarlarla bağlı hökumətimiz tərəfindən kompensasiyaların ödənildiyinin şahidi oluruq. Yəni kimin barəsində kompensasiyanın ödənilməsi ilə bağlı qərar çıxarılırsa, həmin pul ödənilir. Bəzən bir balaca gecikmə olan kimi Avropa Məhkəməsi dərhal məsələyə reaksiya verir, tövsiyələr göndərir. Elə olur ki, həbsdə olan kiminsə azad olunması ilə bağlı Avropa Məhkəməsi qərar çıxarır. Həmin adamla bağlı başqa hüquqi prosedurların aparıldığı səbəbindən onu tez bir zamanda buraxmaq mümkün olmur. Bilirsiniz nə baş verir? Avropanın bütün institutları bir nömrəli hazırlıq vəziyyətinə gətirilir. Bəyanat bəyantın dalınca səslənir. Ermənistanla bağlı bunu niyə etmirlər? Mən mətbuatdan oxudum ki, zərərçəkənlərdən birinin vəkili bildirib ki, həmin pulun ödənilməməsinin mümkünsüzlüyünü elə Avropadan onlara bildiriblər. Kompensasiya ilə bağlı zərərin ödəniləcəyi şəxsləri belə incitmək olmaz. Ermənistan bilir ki, həmin pulu ödəsə, bu məzmunlu şikayətlərin axını çoxala bilər. Ona görə də bir qədər yayınır. Amma bu heç də Avropa Məhkəməsinə susqun qalmağa əsas vermir. Yaxşı olardı ki, onlar Ermənistanla bağlı bir qədər sərt davranış ortaya qoysunlar. Onların Ermənistana kifayət qədər təsiretmə rıçaqları mövcuddur. Çox təəssüf ki, biz haqlı olduğumuz bu məsələdə də Avropanın ikili standartları ilə üz-üzə qalmış oluruq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ