Rusiyanın Krımı ilhaq etməsindən sonra gündəmə gələn məsələlərdən biri də şimal qonşumuzun Baltikyanı ölkələrə də hərbi təcavüz edə biləcəyi ilə bağlıdır. Düzdür, Krımın ilhaqından artıq iki il ötüb və o vaxtdan indiyə qədər Kreml Baltikyanı ölkələrin yenidən ələ keçirilməsi istiqamətində hansısa addım atmayıb.
Amma Baltikyanı ölkələrdə mümkün Rusiya təcavüzünə qarşı intensiv hazırlıq gedir. Məsələn, Rusiya ilə NATO arasında gərginliyin günbəgün artdığı bir vaxtda Litvada Müdafiə Nazirliyi əhalini rusların potensial hücumuna hazırlamaq üçün təlimat-broşüralar yayıb. 75 səhifəlik büroşüra on minlərlə nüsxədə dərc olunub, habelə internet üzərindən yayılır. Təlimatda Rusiya qoşunlarının Litvaya hücumu zamanı əhalinin necə hərəkət etməli olduğu göstərilir. Müdafiə Nazirliyinin təlimatına əsasən, əhali mümkün qədər sığınacaqlarda, meşəlik ərazilərdə gizlənməli, partizan müqaviməti üçün hazırlıqlara başlamalıdır. Bundan başqa, Litvada yenidən orduya çağırış başlayıb. Dövlət mediası isə əhalini bombardman zamanı ən yaxın sığınacağı necə tapmaq və həyəcan siqnallarına necə reaksiya vermək barədə təlimatlandırmaqda davam edir. Litvanın müdafiə naziri Yuozas Olekasın dediyinə görə, Rusiyanın regionda, xüsusilə də Kalininqrad vilayətində fəallığı, burada hərbi qüvvələrini cəmləşdirməsi gərginlik yaradır. Buna görə də litvalılar, təbii olaraq, adi və hibrid situasiyalarda müqavimət imkanlarını gözdən keçirir. Azərbaycanda da yaxşı tanınan Avrasiya məsələləri üzrə ekspert Pol Qobl hesab edir ki, Baltikyanı respublikalar hər nə qədər NATO-ya üzv olsalar da, Rusiya ilə hibrid müharibəyə hazır dayanmalıdırlar: "NATO Rusiyanın, məsələn, Estoniyaya qarşı başlaya biləcəyi hibrid müharibəyə hazır deyil. Rus tankları Estoniya sərhədini keçərsə, NATO bu ölkənin müdafiəsində özünü yaxşı göstərə bilər. Ancaq Rusiya Estoniyada mən təxmin etdiyim yola baş vursa, yəni orada bəzi hadisələr təşkil edib ölkədə sabitliyi pozsa, bax onda NATO bunun öhdəsindən elə də yaxşı gəlməyə bilər". Bu hadisələrin fonunda Amerika və onun NATO müttəfiqləri Baltikyanı respublikalara və Polşaya əlavə hərbi kontingent göndərir. Moskva isə bunu öz təhlükəsizliyinə təhdid sayır. Elə bu fonda Rusiyanın nüvə silahlarını işə sala biləcəyi iddia olunur. İsveçin "Aftonbladet" qəzeti yazır ki, Rusiya Baltik regionunda qısamüddətli müharibə apara bilər. Ancaq uzunmüddətli müharibəni aparmağa nüvə silahı tətbiq etmədən imkanı yoxdur: "Tamamilə real ssenari belədir ki, Rusiya, məsələn, Baltik ölkələrini tutur və deyir: İndi bura bizimdir və biz nüvə silahı ilə müdafiə olunacağıq. Yoxlamağa risq edəcəksiniz?". İsveç Hərbi Araşdırmalar İnstitutunun əməkdaşı Frederik Vesterlun da bildirir ki, Rusiyanın 25 batalyonla cəmi iki günə Estoniyanı və Latviyanı tutması tamamilə realdır. Hərbi analitik deyir ki, Rusiya 150 minlik canlı qüvvə ilə təlimlər keçirib və bu qüvvələri üç-dörd orduya bölüb praktikada tətbiq etməyə bəhanə var. Polşa müdafiə nazirinin keçmiş müavini, bu ölkədəki Milli Müdafiə Akademiyasının professoru Romuald Şeremetyev deyir ki, Rusiyanın taktiki nüvə silahını NATO-ya qarşı tətbiq etməsi ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. O bildirir ki, bu günlərdə Baltik dənizində nüvə başlıqlı raketlər daşıya bilən iki Rusiya korvetinin peyda olması Moskvanın Qərbə qarşı işləyib hazırladığı konsepsiyanın bir hissəsidir: "NATO Rusiyadan artan təhdidlərə cavab olaraq şərq cinahını möhkəmləndirir. Rusiya isə buna mane olmaq üçün düşünülmüş strategiyanı həyata keçirir. Baltik dənizində raketdaşıyan korvetlərin peyda olması bu konsepsiyanın elementidir, onlar Qərbə göstərir ki, yeni təhdidlər meydana çıxır". Ekspertin fikrincə, ruslar inanır ki, onlar lokal münaqişələrdə taktiki nüvə silahı istifadə edə bilər və bu, qlobal nüvə müharibəsinə gətirib çıxarmayacaq. Romuald Şeremetyev deyir ki, Rusiyanın nüvə müharibəsinə hazırlaşdığını göstərən bir çox əlamətlər var. Bura taktiki nüvə silahından istifadə məşqlərinin daxil olduğu təlimlər, Polşa, Rumıniya və Baltik ölkələri ilə sərhəddə taktiki nüvə başlıqlarını daşıyan vasitələrin, o cümlədən "İsgəndər" raketlərinin yerləşdirilməsi, Rusiyanın özündə bomba sığınacaqlarının tikilməsi, 40 milyon nəfərin iştirakı ilə mülki müdafiə təlimlərinin keçirilməsi daxildir:"Kreml ümid edir ki, Ukrayna ilə bağlı tələb irəli sürəcək, eyni zamanda Qərbi nüvə silahının tətbiqi ilə hədələyəcək. Qərb isə qlobal nüvə müharibəsinə səbəb olmamaq üçün güzəştə gedəcək. Fikrimcə, rusların nüvə silahlarının yerdəyişməsi ilə müşayiət olunan oyunlarının bütün mahiyyəti budur". Amma Rusiya Qərbdə yaranan narahatlığın əsassız olduğunu bildirir və Baltikyanı ölkələrı tutmaq niyyətinin olmadığını bəyan edir.
Nahid SALAYEV
