Zəngəzura da, əlbəttə ki, qayıdacağıq, amma sülh yolu ilə. Mən demişəm, məni bəziləri ittiham etməyə çalışırlar, mən dedim ki, biz oraya tanklarla yox, minik maşınları ilə qayıdacağıq.
Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev oktyabrın 17-də “Füzuli Şəhəri Günü”ndə Füzuli şəhərinə köçmüş sakinlər və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə səsləndirib.
Prezident bununla əslində nə demək istəyib?
Siyasi şərhçi Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanın əbədi və əzəli torpaqları olan Qarabağın və ətraf rayonların işğaldan azad olunmasından sonrakı mərhələ Ermənistanla Azərbaycan arasında bağlanılması gözlənilən sülh müqaviləsidir: “Bunun da əsasında sərhədlərin müəyyənləşməsi prosesi dayanır. Sərhədlərin müəyyənləşməsi prosesi tərəflərin hansı dövrləri əhatə edən xəritələrin üzərində gedəcək razılaşdırılmalardan asılı olacaq. Yəni razılıq hər iki ölkənin Sovet dövrünü və yaxud ondan əvvəlki dövrünü əhatə edən xəritələr üzərində əldə olunacaqsa, o zaman əlbəttə ki, Zəngəzur mahalı və nəinki Zəhgəzur, indiki Ermənistanın bir çox ərazilərinin Azərbaycana aid ərazilər olması şübhəsizdir.
İşin kökündə həm də məsələnin digər tərəfi dayanır. Biz, həm də vaxtilə Ermənistanın bu hissəsində məskunlaşmış 300.000 - ə yaxın azərbaycanlının Ermənistandan zorla deportasiya edilməsi faktını yaddan çıxarmamalıyıq. Əgər Ermənistan tərəfi Qarabağın dağlıq hissəsində 100.000 erməninin yaşayış hüququnun təmin edilməsində israrlıdırsa, nəyə görə biz 300.000 azərbaycanlının Zəngəzur mahalında yaşayışla təminatını iddia etməməliyik?
Bundan başqa, Qərbi Zəngəzur icmasının da BMT – nin müvafiq komitəsinə təqdim etdiyi hesabatda onların iqtisadi, sosial və mədəni irsinin beynəlxalq qanunlarla qorunması müraciətinə BMT – nin iqtisadi, sosial və mədəniyyət komitəsi tərəfindən müsbət rəy verilib. Müraciətdə, Qərbi azərbaycanlıların öz doğma torpaqlarından zorla qovulması, onlara məxsus mal və mülkün talan olunması və s. məsələlər əksini tapıb ki, bu da insanların hüquqlarının kütləvi surətdə kobudcasına pozulması deməkdir. Sonda onların yaşadıqları yerlərə qaytarılması və yaşayışlarının təmin olunması məsələsi qoyulur ki, bu məsələ həllini tapacağı təqdirdə elə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin dediyi – “Zəngəzura da, əlbəttə ki, qayıdacağıq, amma sülh yolu ilə. Mən demişəm, məni bəziləri ittiham etməyə çalışırlar, mən dedim ki, biz oraya tanklarla yox, minik maşınları ilə qayıdacağıq” fikirlərinin nədən qaynaqlandığını aydın sezmək olar”.
Təbiidir ki, həm Zəngəzura, həm də digər ərazilərə qayıtmaq bizim haqqımızdır. Ermənistan bizimlə normal qonşuluq şəraitində yaşamaq istəyirsə, buyursun bizim kimi siyasət yürütsün. Necə ki, biz ərazimizdə yaşayan ermənilərə bütün haqları tanıyırıq. Prezident doğru qeyd edir ki, bunun üçün tanka ehtiyac yoxdur. Yetər ki, Ermənistan bunu anlasın və mehriban şəraitdə yaşamaq qərarını versin.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
