İlham Əliyev Həştərxan sammitində Xəzərdə hərbi mövcudluğun maraqlı prinsipini bəyan etdi

Tarix: 30.09.2014 / 02:34
Bölmə: Gündəm

Rusiya Federasiyasının Həştərxan şəhərində Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının IV sammiti keçirilib. APA-nın Rusiya bürosunun məlumatına görə, sammitdə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev, Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdıməhəmmədov və İran Prezidenti Həsən Ruhani iştirak edib.
Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov daha öncə bildirmişdi ki, sammitdə Xəzərin hüquqi statusu haqqında siyasi bəyanat qəbul ediləcək və bir sıra razılaşmalar imzalanacaq. O qeyd edib ki, bəyanatda akvatoriyanın delimitasiyası üzrə razılaşdırılmış müddəaları əks etdirmək mümkün olub.
Həştərxanda işgüzar səfərdə olan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İran İslam Respublikasının Prezidenti Həsən Ruhani ilə görüşüb. Görüşdə Azərbaycanla İran arasında ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif sahələrdə uğurla inkişaf etdiyi vurğulanıb, yüksək səviyyəli görüşlərin ikitərəfli əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından önəmi qeyd edilib.
Söhbət zamanı həmçinin siyasi, iqtisadi, energetika, nəqliyyat və digər sahələrdə əməkdaşlığın perspektivləri ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Rusiyanın Həştərxan şəhərində Heydər Əliyevin adını daşıyan 11 nömrəli orta məktəbin nəzdində inşa edilmiş "Dostluq" uşaq bağçasının sentyabrın 29-da açılışı olub. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev açılış mərasimində çıxış edib.
Sonra bağçanın açılışı olub. Binanın foyesində Heydər Əliyevin həyatı və siyasi fəaliyyətini, İlham Əliyevin Həştərxana səfərlərini, Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə bu şəhərdə görülən işləri əks etdirən fotostend yaradılıb.
Bağçanın təməli 2013-cü ildə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın iştirakı ilə qoyulub.
Prezident İlham Əliyevə məlumat verilib ki, 140 yerlik bağçada həm Həştərxanda yaşayan azərbaycanlı, həm də yerli ailələrin uşaqları təlim-tərbiyə alacaq. Ümumilikdə bu məktəbəqədər müəssisədə 2-6 yaş arasında uşaqlar üçün 6 qrup nəzərdə tutulub. Bağça bütün zəruri avadanlıq və inventarla təchiz edilib.
Uşaqlar üçün yaradılan idman və musiqi zalları, digər otaqlar ən müasir tələblər səviyyəsində qurulub.
Bağça ilə tanışlıqdan sonra İlham Əliyev Həştərxanda yaşayan azərbaycanlılarla xatirə şəkli çəkdirib.
"Xəzər dənizi beş Xəzəryanı dövlətin strateji mirasıdır. Onların qarşılıqlı fəaliyyəti regionun təhlükəsizliyini möhkəmləndirəcək və iqtisadi inkişafına kömək edəcək". APA-nın Rusiya bürosunun məlumatına görə, bunu Həştərxanda keçirilən Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının IV sammitində çıxış edən Rusiya Prezidenti Vladimir Putin deyib. O bildirib ki, dəniz və onun sərvətləri bütün Xəzəryanı ölkələr üçün strateji mirasdır və onu qorumaq, artırmaq gələcək nəsillərin qarşısında ortaq məsuliyyətdir:
"Bizim ölkələrin əməkdaşlığı regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə kömək edəcək. O cümlədən terrorizm, ekstremizm, narkotiklərin dövriyyəsi, digər hədələrlə mübarizədə effektivliyi artıracaq, iqtisadi inkişafa əlavə dinamika verəcək, dünya bazarında rəqabətə davamlılığı artıracaq".
Həştərxan sammitinin iştirakçıları birgə siyasi bəyanatı razılaşdırıblar. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin belə deyib. O bildirib ki, bəyanatda ilk dəfə olaraq Xəzərin hüquqi statusu barədə gələcək razılaşmalar əksini tapıb:
"Ən əsası, birgə siyasi bəyanat barədə razılığa gəlmişik və bu bəyanatda Xəzərdə beştərəfli əməkdaşlığın əsas prinsipləri qeyd olunub. Əldə olunmuş razılaşmalar bütün ölkələrin uzunmüddətli maraqlarına cavab verir" - deyə V.Putin əlavə edib.
"Azərbaycan Xəzərdəki qonşuları ilə hərbi və hərbi-texniki sahələrdə əməkdaşlığın inkişafına mühüm əhəmiyyət verir". "Trend"-in məlumatına görə, bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Həştərxanda IV Xəzər sammiti çərçivəsində keçirilən geniştərkibli görüşdə çıxışı zamanı deyib.
Dövlət başçısı qeyd edib: "Xəzər dənizində tərəflərin silahlı qüvvələrinin mövcudluğu və hərbi fəaliyyət bütün Xəzəryanı ölkələr üçün bərabər təhlükəsizliyin təmin edilməsi prinsipi əsasında həyata keçirilməlidir. Bu, region dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadı gücləndirməyə imkan verəcək".
İlham Əliyev bildirib ki, Xəzər dənizi gələcəkdə də sülh, dostluq, əməkdaşlıq və mehriban qonşuluq zonası kimi qalmalıdır.
İlham Əliyev deyib ki, regional təhlükəsizliyə əsas təhdid Ermənistanın Azərbaycana qarşı yürütdüyü işğalçılıq siyasətidir. Azərbaycan Prezidenti bildirib ki, Azərbaycanın tarixi torpaqları olan Dağlıq Qarabağ və ona bitişik yeddi rayon 20 ildən artıqdır işğal altındadır: "Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində bir milyondan artıq insan qaçqın və məcburi köçkünə çevrilib. BMT Təhlükəsizlik Şurası Ermənistan qoşunlarının işğal etdikləri ərazilərdən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxmasını tələb edən 4 qətnamə qəbul edib. Təəssüf ki, Ermənistan onlara əməl etməməkdə davam edir və münaqişə həll edilməmiş qalır".
Prezident qeyd edib ki, münaqişə beynəlxalq hüquq normaları və Azərbaycanın beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınan ərazi bütövlüyü əsasında həll edilməlidir: "Təəssüf ki, Ermənistandakı mövcud diktatura rejimi müasir dünyanın reallıqlarını ayıq şəkildə qiymətləndirməyə və beynəlxalq hüquq normalarını adekvat qəbul etməyə qadir deyil".
Dövlət başçısı deyib ki, Ermənistan rejimi öz cəmiyyətində Azərbaycana nifrət hissi aşılayaraq Azərbaycanofobiyanı dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırıb, eləcə də Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsini dinlərarası münaqişə kimi səciyyələndirərək münaqişənin uzanmasının mümkün nəticələrinə görə məsuliyyət daşıyır.
"Moskva Xəzəryanı ölkələrə - Rusiya, Azərbaycan, İran, Qazaxıstan və Türkmənistana 2016-cı ildə fövqəladə reaksiya vermə xidmətlərinin birgə irimiqyaslı təlimlərini keçirməyi təklif edib". "Trend"-in RİA "Novsoti"yə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu Rusiya Prezidenti Vladimir Putin IV Xəzər sammitinin geniştərkibli iclasında deyib.
V.Putin qeyd edib: "Birinci addım kimi 2016-cı ildə beş ölkənin iştirakı ilə fövqəladə reaksiya vermə xidmətlərinin irimiqyaslı təlimlərini keçirməyi təklif edirik ki, bu da təcrübədə xilasetmə bölmələrinin məlumatlandırma və əlaqələndirmə prosedurlarını işləməyə imkan verəcək".
Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev isə Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının növbəti sammitinin ölkəsində keçirilməsini təklif edib. N.Nazarbayev bu təklifi Həştərxanda Xəzəryanı ölkələrin dövlət başçılarının IV sammitinin iclasında irəli sürüb.
O qeyd edib: "Məhdud tərkibdə keçirilən görüşdə növbəti sammitin Qazaxıstanda keçirilməsinə dair təklif irəli sürüldü. Əgər siz razı olsanız, sammit Qazaxıstanda keçirilə bilər".
N.Nazarbayev belə görüşləri hər iki ildən bir keçirməyi də təklif edib.
Xəzəryanı dövlətlərin prezidentləri Xəzər hövzəsində əməkdaşlığın prinsiplərini razılaşdırıb və bu, birgə bəyanatda da əksini tapıb. APA-nın İTAR-TASS-a istinadən verdiyi məlumata görə, sənəd dövlət başçıları tərəfindən imzalanıb.
Bəyanatda bildirilir ki, tərəflər sahil sularında 25 dəniz mili məsafədə bioehtiyatların hasilatı hüququ əldə edirlər. 19 maddədən ibarət sənəddə deyilir ki, tərəflərin Xəzər dənizində fəaliyyəti razılaşdırılmış prinsiplər əsasında olacaq: "O cümlədən hər tərəfin 15 mil məsafədə dəniz məkanının suverenliyi və əlavə 10 mil məsafədə də bioloji resursların hasilatı hüququ təsdiqlənir".
Bəyanatda Xəzər dənizinin dibinin və səthinin hamı tərəfindən qəbul olunmuş prinsiplər əsasında bölüşdürülməsi vacib prinsiplərdən hesab olunur.
Liderlər dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, müstəqilliyinə hörmət, bir-birinə qarşı güc tətbiq etməmək, güc tətbiq etməklə hədələməmək barədə razılığa gəliblər. Həmçinin Xəzər dənizində silahlanmada stabil balansa riayət edilməsi və hərbi təyinatlı obyektlərin inşasının məntiqli və yetərli şəkildə gerçəkləşdirməyin vacibliyi vurğulanıb.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin jurnalistlərə bildirib ki, "Xəzər beşliyi" birgə layihələrin koordinasiyası üçün vahid struktur formalaşdıra bilər: "Çoxtərəfli layihələr maliyyə təminatından başqa, həm də daimi təşkilati dəstək tələb edir. Buna görə də tərəfdaşlarla beştərəfli bir strukturun yaradılması barədə razılaşdıq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.11.2026 / 07:38

Dövlət Komitəsi və Metropolitendən maraqlı Zəfər Günü aksiyası - “Zəfər arzuları”

Tarix: 08.11.2026 / 07:32

Azərbaycanın Zəfər bayramı Bratislavada qeyd olundu

Tarix: 08.11.2026 / 07:15

CNN Türk Bakıdan dünyaya ZƏFƏR mesajı verdi

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...