Könül İsmayılova: “Sosial şəbəkələr ucbatından bizim ölkəmizdə də ailələrin dağılması faktdır”
Sosial şəbəkənin yaranması ötən əsrin 90-cı illərinə təsadüf edir və bu termin ilk dəfə elmi leksikona ingilis sosioloq Barns tərəfindən daxil edilib. Keçən 3 onillikdə sosial şəbəkələr internetin əsas elementinə çevrilib.
Artıq insanlar vaxtlarının böyük hissəsini burada keçirir. Nəticədə, real ünsiyyət məhdudlaşır, daha çox virtual həyat forması oryaya çıxır. Sosial şəbəkələrin fiziki və sosial həyatımıza zərərlərini bildiyimiz təqdirdə də yenə istifadəni məhdudlaşdırmırıq.
Son vaxtlar sosial şəbəkələrin ailə dəyərlərinə təsiri kəskin artıb. İndi ailə üzvləri, real ünsiyyətdənsə, hərəsi bir smartfona sarılaraq virtual dünyada yaşamağa üstünlük verir. Sosial şəbəkələrə aludə olanların həyat yoldaşına laqeyd münasibət və aldatma halları artmaqda davam edir. Nəticədə ailələrdə narazlıqlar artır, bəzi hallarda bu, boşanma, hətta cinayət faktına gətirib çıxarır. Araşdırmalar zamanı müəyyən edilib ki, son zamanlar artan boşanma statistikasında sosial şəbəkələrin, xüsusilə TikTok platformasının rolu var. “TikTok” həqiqətən ailəni dağıda bilərmi?
“Qadın və ya kişi davamlı olaraq TikTok-da olduğuna və bir-biri ilə ünsiyyət saxlamadığına görə ailədaxili söz-söhbət yaranır və tərəflər boşanmağa qərar verir”
Psixoloq Könül İsmayılova “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, sosial şəbəkələr Azərbaycan ailəsinə ciddi müdaxilə edib. İnternetdəki mənfi məlumatlar insanların psixologiyasına zərər vurur: “Bunun qarşısı yalnız maarifləndirmə yolu ilə alınmalıdır. Azərbaycanda sosial şəbəkədən istifadə mədəniyyəti formalaşdırmalıyıq. Sosial şəbəkələrdə nəzarət sistemini yaratmaqla bunun qarşısının alına biləcəyini düşünürəm. Yəni həddi keçəndə admindən istifadəçilərə xəbərdarlıq gəlsə, onda onlar internetdə artıq fəaliyyətlərə yol verməz və bu daha güclü təsir edər. Sosial şəbəkələr ucbatından bizim ölkəmizdə də ailələrin dağılması faktdır. Düzdür, çoxları heç bilmir ki, bu ailə nə səbəbdən dağıldı, çünki məhkəmə onları “yola getməmək”, “davamlı mübahisə” kimi səbəblərlə boşayır. Əslində, ailələrin bəzilərində boşanma səbəbi belədir: “qadın və ya kişi davamlı olaraq sosial şəbəkədə, TikTok-da olduğuna və bir-biri ilə ünsiyyət saxlamadığına görə ailədaxili söz-söhbət yaranıb və tərəflər boşanmağa qərar veriblər. Hətta son illərdə sosial şəbəkələr üzündən ölkəmizdə ailə münaqişələrinin, qətllərin sayının artdığının şahidi oluruq. Bu iddia təkcə ölkəmizdə deyil, digər inkişaf etmiş ölkələrdə də var”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, texnologiyanın inkişafı rəngarəngliyi çoxaldıb. Bu rəngarənglik də insanların başını o qədər özünə qatıb ki, artıq get-gedə hövsələsiz olurlar: “Kiçik bir inciklik onlara boşanmağa əsas verir. Bunda başqa bir səbəb görmürəm. Danılmaz faktdır ki, insanlar öz ailə üzvləri ilə müqayisədə virtual məkanda daha çox vaxt keçirirlər. Bu isə insanları bir-birindən uzaqlaşdırır, ər-arvad, övlad-valideyn ünsiyyətində soyuqluq yaradır. Xüsusən də bu, böyüməkdə olan gənclərimizə, onların psixikasına mənfi təsir göstərir, asılılıq yaradır. Eyni zamanda, milli-mənəvi dəyərlərin aşınmasına yol açır”.
K.İsmayılovanın dediyinə görə, nikahların pozulmasının səbəbləri sırasında ilk yerdə xasiyyətlərin uyğun gəlmədiyi əsas götürülür. Bu da təxminən 60-70 % təşkil edir. Ailə üzvləri arasında ünsiyyət çətinliyi, sosial-psixoloji mühitin gərgin olması ailələrin təməlinin zəifləməsinə və nəticədə dağılmasına gətirib çıxarır.
Günel CƏLİLOVA
