Şübhəli maliyyə əməliyyatlarının Azərbaycanda özünü göstərmə formaları barədə ehtimallar...

Tarix: 03.10.2014 / 03:45
Bölmə: Gündəm

Azərbaycanın bank sektorunda bəzi neqativliklərin yaşandığı danılmazdır. Bu barədə mətbuatda çoxsaylı materiallar da dərc edilir. Hətta elə faktlar var ki, bunu bank sektoruna məsul olan qurumların rəsmiləri də etiraf edir. Bu günlərdə Azərbaycan banklarında şübhəli bank əməliyyatlarının aparılmasına dair açıqlamalar verildi.
Məlum oldu ki, ötən il Azərbaycanda ümumilikdə təxminən 114 mln. manat həcmində şübhəli əməliyyat həyata keçirilib.
Bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankı yanında Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin 2013-cü ilə dair hesabatında qeyd olunub. Hesabata əsasən, 2013-cü ildə ümumi həcmi 113,9 mln. manat təşkil edən 603 əməliyyat şübhəli hesab olunub. Bundan başqa, ötən il ərzində 230,1 mln. manat həcmində yüksək risqli əməliyyatlar həyata keçirilib. Qurumun açıqladığı rəqəmlərə əsasən, 2011-2013-cü illər ərzində 829,5 min əməliyyat şübhəli qismində qeydə alınıb.
Mövzu ilə bağlı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov şübhəli əməliyyatların mahiyyətinə aydınlıq gətirdi. Onun sözlərinə görə, banklar tərəfindən həyata keçirilən şübhəli əməliyyatlar yalnız Azərbaycan üçün xarakterik deyil, bütün dünya ölkələrində bu cür monitorinqlər həyata keçirilir: "Məlum olduğu kimi, Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, 20 min manatdan artıq olan bütün növ bank əməliyyatları Mərkəzi Bank yanında Maliyyə Monitorinqi Xidməti tərəfindən nəzarətə götürülür. Bu heç də o anlama gəlmir ki, deyilən məbləğdən artıq olan əməliyyatların hamısı şübhəlilər kateqoriyasına aiddir. Sadəcə, təyinatında, göndərilmə yerində və bir sıra digər parametrlərində şübhələr yarananda həmin əməliyyatlara nəzarət bir qədər gücləndirilmiş olur. Əsasən də bu istiqamətdə edilən səylər terrorizmin maliyyələşdirilməsi və çirkli pulların yuyulması istiqamətində fəaliyyətlərin qarşısının alınmasına yönəlib. İstənilən ölkə belə bir nəzarətin olmasını təqdir etməlidir. Çünki belə nəzarətin ən böyük xeyri elə həmin ölkəyədir. Ölkəyə qalan xeyirdən isə, təbii ki, vətəndaşa da pay düşür. Mərkəzi Bank yanında Maliyyə Monitorinqi Xidməti tərəfindən açıqlanan rəqəmdən bu nəticəyə gəlmək olar ki, ölkədəki şübhəli əməliyyat kimi qruplaşdırılanların sayı o qədər də çox deyil. Çünki dəyəri 20 mindən artıq əməliyyatların həddən artıq çox olması ilə açıqlanan rəqəmin müqayisəsi bu nəticəyə gəlmək üçün əsas vermiş olur".
Artıq Maliyyə Monitorinq Xidmətinin milyonlarla dövriyyəsi olan əməliyyatlarla bağlı MTN-ə müraciət etdiyi bildirilib.
Ümumilikdə, 2011-2013-cü illər ərzində çirkli pulların yuyulmasında şübhəli bilinən 838005 əməliyyat barədə məlumat daxil olub ki, onun da 92,7 faizi cari, 7,2 faizi yüksək risqli, 0,2 faizini isə şübhəli əməliyyatlar təşkil edib.
Eyni zamanda məlumatların 52 faizini fiziki şəxslər, 48 faizini isə hüquqi şəxslər tərəfindən aparılmış əməliyyatlar təşkil edib. Qeyd edək ki:
- Cari əməliyyatlar dedikdə - 20 000 AZN və daha artıq məbləğdə nağd şəkildə həyata keçirilən əməliyyatlar;
- Yüksək risqli əməliyyatlar - əməkdaşlıq etməyən ölkələr və ölkə vətəndaşları ilə həyata keçirilən əməliyyatlar, xarici dövlətlərin siyasi xadimləri ilə həyata keçirilən əməliyyatlar; Müştərinin öz adından fəaliyyət göstərməməsi və ya üçüncü şəxsin adından çıxış etməsi barədə şübhəli olan əməliyyatlar, BMT-nin TŞ-nin siyahısına daxil edilmiş şəxslərlə həyata keçirilən əməliyyatlar, müştəri və benefisarla bağlı əvvəllər təqdim edilmiş eyniləşdirmə məlumatlarının doğru olmamasının aşkarlandığı əməliyyatlar;
- Şübhəli əməliyyatlar isə - pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın cinayət yolu ilə əldə edilməsi və ya terrorçuluğun maliyyələşdirilməsi ilə bağlı olmasına şübhə və ya belə şübhə üçün kifayət qədər əsaslar yaradan halların olduğu əməliyyatlar nəzərdə tutulur.
Hesabat dövründə MMX-yə daxil olan məlumatların araşdırılması nəticəsində cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılması şübhəsi olan 45 hal barədə prokurorluq orqanlarına, terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə şübhəsi olan 19 hal barədə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə məlumat verilib.
İqtisadçı-ekspert Samir Əliyevin fikrincə, çirkli pulların yuyulması ilə bağlı əməliyyatların artımını bir neçə səbəblə izah etmək olar. Birincisi, bu istiqamətdə monitorinqlərin genişləndirilməsidir: "Maliyyə Monitorinqi Xidməti beynəlxalq təşkilatların tövsiyələri əsasında yaradıldı. Bu qurum çirkli pulların yuyulmasının monitorinqini aparmaq və bunun qarşısını almaq məqsədilə yaradılan bir mərkəzdir. Monitorinq Xidməti ölkəyə daxil olan və xaric olan əməliyyatları yoxlayır. Beynəlxalq təşkilatların tövsiyələri əsasında hesabatlılığı artıra bilərlər".
S.Əliyev şübhəli və yüksək risqli əməliyyatların artmasının başqa səbəbi kimi isə qeyri-hökumət təşkilatlarına qarşı yoxlamaların artmasını güman edir: "Ola bilsin ki, QHT-lərlə bağlı məsələ də rəqəmin artımına təkan verib. Son günlər bir çox cinayət işləri qaldırılıb, Amerika təşkilatları və bankları tərəfindən köçürülən pulları şübhəli əməliyyat kimi qeydə alırlar. Çox güman ki, bu istiqamətdə çoxlu sayda bank hesablarının bağlanması MMX-nin rəqəmlərinin böyüməsinə gətirib çıxarıb. Amma burada bir məsələ var ki, QHT-lərlə bağlı işlərin böyük hissəsi daha çox cari ilə düşür. Bu il belə hesablar daha çox dondurulduğundan, 2014-cü ilin hesabatında statistika daha da böyüyə bilər.
Başqa səbəbləri isə göstərə bilmirəm. Yaxşı olar ki, qurumun özü risqli və şübhəli əməliyyatların yüksək artımının səbəblərini dəqiq izah etsin".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.11.2026 / 07:38

Dövlət Komitəsi və Metropolitendən maraqlı Zəfər Günü aksiyası - “Zəfər arzuları”

Tarix: 08.11.2026 / 07:32

Azərbaycanın Zəfər bayramı Bratislavada qeyd olundu

Tarix: 08.11.2026 / 07:15

CNN Türk Bakıdan dünyaya ZƏFƏR mesajı verdi

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...