Saxta "İP" yarışmasına aludəçilik bəzi internet medialarını milli simasız şəklə salıb

Tarix: 04.09.2014 / 11:36
Bölmə: Gündəm

Redaktorların Prezident Administrasiyası rəhbəri Ramiz Mehdiyevlə görüşündə diqqətdən kənarda qalan, amma olduqca maraqlı bir məqam da baş verib.
Bu da ondan ibarətdir ki, Prezident Administrasiyasının şöbə müdiri Əli Həsənov öz çıxışında qəzetlərin, saytların bir sıra yanlış, yoxlanılmamış, hay-küylü, dezinformasiya tipli xəbərləri çapetmə səbəbi olaraq İP (elektron və yeni medianın tiraj göstəricisi, neçə unikal girişi olduğunu göstərir) yarışmasını göstərib. O qeyd edib ki, xüsusilə də tanınan saytlar İP yarışında qabağa çıxmaq üçün tiraj gətirə biləcək hər bir xəbəri ağına-bozuna baxmadan yayırlar. Digər tərəfdən, bu zaman bir sıra "pripiska" hallarına da yol verilir. Əli Həsənov deyib ki, Prezident Administrasiyasına bu yarışın xarakteri və hansı oyun qaydalarını pozaraq aparılması məlumdur. Belə ki, o, bəzi saytları tiraj saxtakarlığında ittiham edib. Deyib ki, onlar hansı redaksiyalarda robot kompyuterlər olduğunu, eləcə də hansı saytların digər proqramlar və ödənişli "qara bazar" şərtləri ilə bir sıra proqramlara qoşulması barədə məlumatlıdırlar. Bu yarışma nəticəsində də saytlar bir-birini qabaqlamaq və daha çox İP yığmaq üçün gözlərinə görünən, özlərinə maraqlı gələn, daha çox oxucu gətirə biləcək məlumatlardan istifadə edirlər. O bu cür halların yığışdırılması zərurəti haqqında danışıb. Qeyd edib ki, bu cür oyun qaydaları, yarış media mühitini korlayır. Nəticədə də ölkəyə zərər verən dezinformasiyalar ortaya çıxır.
Araşdırmalar sübut edir ki, hazırda Azərbaycan saytlarının mütləq əksəriyyəti İP artırmaq üçün müxtəlif fırıldaq üsullardan istifadə edir. Hansı saytın bu işlə məşğul olduğunu bilmək üçün mütəxəssis olmağa, yaxud da onun köməyindən istifadə etməyə ehtiyac yoxdur. Bəzi məsələlərə diqqət yetirmək kifayətdir. Məsələn, gündəlik 60-70 min, bəzən daha çox İP-dən girişi olduğunu iddia edən saytda baxırsan ki, cəzbedici sərlövhəsi olan manşet yazısı gün ərzində cəmi 6-7 min dəfə açılıb. İP göstəricisi ilə manşet yazısının oxunması arasındakı bu fərq məntiqə uyğun deyil. Əgər bir saytın gün ərzində 60-70 min İP-si varsa, günün ən maraqlı xəbəri heç olmasa 30-35 min dəfə açılmalıdır. Lakin belə böyük iddialarla çıxış edən saytların əksəriyyətinin "Ən çox oxunanlar" bölməsində vəziyyət tamamilə fərqlidir.
Saytların real reytinqinin əks olunması üçün saxta İP-lərdən hansı üsullarla xilas olmaq mümkündür?
Multimedia Mərkəzinin rəhbəri Osman Gündüzün fikrincə, Azərbaycanda bu işlə məşğul olan monitorinq sistemləri var: "Netreds", Media Monitorinq Mərkəzi, "Top News", "Media Servis" şirkətləri artıq bazarı analiz edirlər. Onlar real vəziyyətin necə olduğunu, süni vəziyyəti ölçə bilirlər. Ona görə də hesab edirəm ki, burda ictimai qınaq anlamlı məsələlərdən istifadə etmək daha doğrudur. Bununla bağlı ictimai rəy formalaşdırmaq, hesabatlar dərc etdirmək lazımdır. Yəni bu metod burda daha keçərli ola bilər. Düşünmürəm ki, qanunvericilik qaydasında bunun qarşısını almaqla bağlı nələrsə var. Bu istiqamətdə Azərbaycanda formalaşan, onun onlayn bazarını monitorinq edərək real vəziyyəti üzə çıxaran qurumlar aktivləşməlidir".
Media eksperti Ələsgər Məmmədli isə qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, əslində İP- lə bağlı statistikanı dəqiq müəyyən edən çoxlu sayda internet resursları var. Müsahibimizin sözlərinə görə, bəzi saytlar süni şişirtmə etməklə özlərini aldatmış olurlar: "Adətən bu, reklam cəlb etmək üçün istifadə olunan taktikadır. Bizdə isə reklam bazarı o qədər də güclü deyil ki, bu vasitə ilə reklam cəlb edilsin. Bu taktikadan saytlar öz sponsorlarından daha çox vəsait almaq üçün istifadə edir. Ancaq belə halların olması həmin KİV-lə bağlı fırıldaqçı və qeyri-ciddi rəyin yaranmasına əsas verir. Əvvəllər medianın monitorinqini aparan layihələr vardı. Onda internet media bu dərəcədə inkişaf etməmişdi. Hər halda, bu məsələyə ictimai nəzarət və onun nəticəsində yaranacaq qınağı artırmaqla irəliləyiş əldə etmək mümkündür. Bu işi Mətbuat Şurası də həyata keçirə bilər. Onların komissiyası daha çox etik pozuntulara baxır. Bu sahəni dəqiq araşdıran bir komissiya da yaradıla bilər".
Fikrimizcə, ədalətli yarış mühitinin bərpasında maraqlı olan saytlar ekspertlərin təklifini dəyərləndirərək, adları çəkilən şirkətlərdən biri ilə əməkdaşlıq qurub, ayda bir dəfə onların hesabatlarını yaya bilər. Bu, bir tərəfdən saxtakarlıqla qabağa keçmək hallarının qarşısını alar, digər tərəfdən isə, sağlam rəqabət mühitini gücləndirər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.11.2026 / 07:38

Dövlət Komitəsi və Metropolitendən maraqlı Zəfər Günü aksiyası - “Zəfər arzuları”

Tarix: 08.11.2026 / 07:32

Azərbaycanın Zəfər bayramı Bratislavada qeyd olundu

Tarix: 08.11.2026 / 07:15

CNN Türk Bakıdan dünyaya ZƏFƏR mesajı verdi

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...