İranda iqtisadi motivli tətillərin və etirazların güclənəcəyi barədə verilən proqnozlar özünü doğruldur. Cəmiyyətdə müxtəlif təbəqələrə məxsus şəxslərin genişlənən etiraz aksiyaları da qeyd edilənlərin təsdiqidir. Son məlumatlara əsasən, Güney Azərbaycan daxil olmaqla, İranın müxtəlif vilayətlərində çox sayda təqaüdçü və çalışan müəllim piket və yürüş təşkil edib.
Sosial şəbəkələrdə paylaşılan görüntü və xəbərlərə əsasən, Ərdəbil, Culfa, Həmədan, Takistan, Qəzvin və Ərak kimi şəhərlərdə çox sayda müəllim etiraz aksiyalarına qatılıb. Bəzi sosial media hesabları bir neçə şəhərdə aksiya keçirən təqaüdçü müəllimlərlə polis qüvvələri arasında toqquşma olduğuna dair məlumat və görüntü yayıblar. Hüquq müdafiə və əmək qruplarının yaydığı məlumata görə, təqaüdçü müəllimlər “maaşların bərabərləşdirilməsi” layihəsinin tətbiqi və layihədə islahat aparılması, tibbi sığorta və digər sığorta hüquqlarının yerinə yetirilməsi, bərbad məişət vəziyyətlərinə diqqət yetirilməsi və maaşlarının artırılması kimi tələblərini gündəmə gətirirlər. Sosial şəbəkələrdə paylaşılan bir videoda Ərdəbildəki mitinqə qatılan bir təqaüdçü müəllimin maaşının həyat xərclərinə yetmədiyindən şikayət etdiyi görünür. Həmin müəllim bildirib: “Mənim ədəbiyyat üzrə magistr dərəcəm var. 31 il işlədim. Müharibə qazisiyəm. Mən xahiş edirəm ki, bank kartımı verim vali, icra başçısı və cümə imamına, görüm neçə gün yaşaya bilərlər... Nə qədər yalandan alnımızı dağlayaq və deyək ki, İslam İnqilabı belə gəldi, elə getdi? İnqilabın çörəyini yeyib xalqın kökünü baltalayırlar”. İranda tələbələr və müəllimlərin hüquq müdafiəçiləri isə təhsil sistemində vəziyyətin pisləşməsi, tələbə, müəllim və valideynlərin sistematik şəkildə sıxışdırılmasına qarşı ümummilli mitinqlər keçirmək üçün bir araya gəlib. “Qadın, Həyat və Azadlıq” adlanan aksiyaya çağırışa İran Təqaüdçülər Şurası, Məşhədin Firdovsi Universitetinin tələbələri, Tehran və Buşəhrin “İnqilabçı Tələbələr”i də olmaqla, bir sıra təşkilatlar qoşulub. Etirazçılar təhsil üzrə rəsmilərin yol verdiyi səhvləri, qızlar məktəblərində şübhəli zəhərlənmə dalğası, hökumətin müəllimlərin maaşlarını verə bilməməsi kimi məsələlərə toxunan bir sıra bəyanatlar və sosial media şüarları ilə çıxış edib. Müəllimlər Həmkarlar İttifaqının Koordinasiya Şurası İslam Respublikasının davranışının müsbət dəyişikliklər üçün heç bir ümid olmadığını bildirərək, etirazların davamlı olacağını bəyan edib. Müəllimlərin aksiyası, həyat səviyyəsinin aşağı düşməsi, maaşların verilməməsi ilə bağlı etirazlar İranı keçən ilin yayından bəri bürüyüb.
Səhiyyə işçiləri də narazılıq edənlər sırasındadır. Təbriz və Qəzvin şəhərlərində təcili tibbi yardım işçiləri, Ərak və İranın bir neçə digər şəhərində Sosial Təminat İdarəsinin təqaüdçüləri tərəfindən etiraz aksiyaları keçirilib. İnsan haqları üzrə fəaliyyət göstərən HRA xəbər agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, Təbriz və Qəzvin şəhərində tibbi yardım işçiləri Tibb Elmləri Universiteti və valilik qarşısında mitinq keçirib. Bu şəhərlərlə eyni gündə Kirmanşah, Şuş və Həfttəpə şəhərlərində Sosial Təminat İdarəsinin təqaüdçüləri də nümayiş keçirib. Bu mitinqlərdə iştirak edən işçilər onlara ödənilməyən borcların verilməsini tələb etməklə birlikdə tibb bacısı xidmətlərinin maaşları planının icrasında olan qeyri-bərabərliyə də etiraz ediblər. Yayılan məlumata görə, Şuş və Həfttəpədən olan bir qrup Sosial Təminat İdarəsinin təqaüdçüləri Şuş şəhərinin qubernatorluğu binasının qarşısında, Ərakda Sosial Təminat təqaüdçüləri isə şəhərin həmin İdarəsi binasının qarşısında və Kirmanşah şəhərində isə bir sıra sosial təminat təqaüdçüləri keçirdikləri etirazda tələblərinin yerinə yetirilməsini istəyib. Onların əsas tələbləri pulsuz müalicə və inflyasiyaya uyğun maaş artımı olub. Hesab edilir ki, rejim daxilində yaranan ziddiyyətlər, davam edən etiraz aksiyaları İranın parçalanmasını qaçılmaz edəcək. Elə bu fonda Güney Azərbaycanın da öz istiqlaliyyətinə qoşulma ehtimalı artır. Bu arada qeyd edək ki, elə bu günlərdə “Güney Azərbaycan Milli Dövlətçilik Şurası”nın onlayn qaydada (MDŞ) təsis toplantısı keçirilib. Toplantıda təşkilatın 15 nəfərdən ibarət Mərkəzi Şurası seçilib. Mərkəzi Şura qurultaylararası dövrdə təşkilatın ali idaretmə qurumudur. MDŞ Mərkəzi Şurasının üzvü Çingiz Göytürkün sözlərinə görə, təşkilatın rəhbəliyi Mərkəzi Şuranın növbəti toplantısında seçiləcək. Göytürk bildirib ki, təsis toplantısında ABŞ, Avstraliya, Kanada, Türkiyə, Azərbaycan Respublikası və Avropanın müxtəlif ölkələrindən nümayəndələr iştirak edib: “Azərbaycan Milli Dövlətçilik Şurasının məqsədi Güney Azərbaycanda milli dövlət strukturunun bərpa edilməsidir. Şuranın növbəti toplantısında təşkilatın fəaliyyət planı, yol xəritəsi müəyyən ediləcək, işçi komitələr, müvafiq sahələr üzrə komissiyalar yaradılacaq”. Milli Dövlətçilik Şurasının fəaliyyət prinsiplərində qurumun “azərbaycançılıq” prinsipinə söykəndiyi vurğulanır. “MDŞ uğrunda savaşdığı hədəf və idealları Güney Azərbaycanın Ərdəbil, Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərvaycan, Zəncan, Həmədan və Qəzvin ostanları ilə yanaşı, müxtəlif dövrlərdə inzibati-coğrafi dəyişikliklər nəticəsində başqa ostanlara bölüşdürülmüş tarixi milli Azərbaycan ərazisində gerçəkləşdirmək istəyir” - deyilən bəyanatda qurumun qadın və kişilər arasında bərabər hüquqlar uğrunda mübarizə apardığı, çağdaş, demokratik, dünyəvi-sekulyar Güney Azərbaycan dövləti yaratmaq istədiyi bildirilir.
Tahir TAĞIYEV
