Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Azərbaycan rəsmiləri ilə Qarabağ erməniləri arasında görüş olduğu barədə məlumat verib. O bu barədə 2022-ci ilin yekunlarına dair mətbuat konfransında danışıb.
Nazirin sözlərinə görə, görüşdə Rusiya sülhməramlıları da iştirak edib. Lavrov detallara toxunmayıb. O, görüşün dəqiq vaxtını açıqlamasa da, tezliklə bir sıra məsələlərin yoluna qoyulacağını bildirib:
"Dünən və ya srağagün Azərbaycan nümayəndəsi ilə Qarabağ nümayəndələri arasında Rusiya kontingentinin komandirinin iştirakı ilə görüş keçirilib. Düşünürəm ki, yaxın vaxtlarda məsələ öz həllini tapacaq".
Lavrovun açıqlamasından bu qənaətə gəlmək olar ki, artıq Qarabağdakı ermənilər birbaşa tabe olmalı olduqları Azərbaycanın hakim dairələri ilə Erməmistanın iştirakı olmadan danışıqlara başlayıblar. Sonuncu belə bir təmasdan bir həftə vaxt keçib. Bu formatda danışıqlardan nə gözləmək olar?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, həmin mətbuat konfransında Lavrova Laçın yolunda yaranmış vəziyyətlə bağlı sual verildi: “Bu suala cavabında o bildirdi ki, Azərbaycan dövləti ilə Qarabağdakı ermənilər arasında Rusiya sülhməramləların iştirakı ilə danışıqlar gedir. O, belə ehtimal irəli sürdü ki, yəqin yaxın müddətdə bu məsələ öz həllini tapacaq. Məlumdur ki, bu problem dekabr ayının əvvəlindən start götürən bizim ekofəalların dinc aksiyasından sonra aktuallıq kəsb etməyə başlayıb. Razılaşmaya baxmayaraq, dekabrın 10-da mədənlərin monitorinqinə icazə vermədilər və bundan sonra davamlı etiraz aksiyasına start verildi. Bu aksiyanın dayanması üçün ermənilər və sülhməramlılar müəyyən addımlar atmalıdır. Əslinə qalsa, ermənilər beynəlxalq mütəxəssislərin gəlib monitorinq keçirməsini istəyir, ancaq bizə razı deyillər. Buradan görünür ki, onları monitorinqdən daha çox, Azərbaycanın Qarabağda suverenitetini bərpa etməsi narahat edir. Ermənilərin etirazına biz lazımi cavab verdik. Hesab edirəm ki, ermənilərin qarşısında daha ağır şərtlər qoyulmalıdır. Laçın yolunda mütləq gömrük və sərhəd postları yerləşməlidir. Buna üçtərəfli sazişin bəndləri də imkan yaradır. Ermənilər belə başa düşür ki, sənəddə dəhliz ifadəsi varsa, Azərbaycanın suverenliyi gözlənilməməlidir. Laçın dəhlizi ilə bağlı 30 il ərzində gedən danışıqlarda da bu qənaətə gəlinib ki, ayrıca sənəd imzalanmalıdır. Həmin sənəddə bütün şərtlər aydın göstərilməlidir. Belə humanitar dəhlizlər adətən qısa müddətdə açılır. Dəhliz ifadəsi ermənilərin düşündüyü kimi eksterritoriallığı nəzərdə tutmur. Zəngəzur dəhlizinin işlək rejimi ilə bağlı da ayrıca razılaşma olmalıdır. Laçın dəhlizinə hansı status veriləcəksə, Zəngəzur dəhlizinə də həmin status verilməlidir. Hesab edirəm ki, bu məsələlər, Lavrovun nəzərdə tutduğu ən qısa müddətdə olmasa da, öz həllini tapacaq. Qarabağ erməniləri ilə müzakirələr yalnız bu yöndə ola bilər”.
Prezident İlham Əliyev Praqada Xankəndi və ətraf bölgələrdə yaşayan ermənilərlə bağlı sualı belə cavablandırmışdı: “Biz qərar veririk onlarla necə, nə zaman əlaqə quracağıq, bu bizim daxili işimizdir”.
Dövlət başçısının dedikləri ilə uzlaşdıranda bu danışıqlarla bağlı hələ ki xeyli suallar olduğu təsdiqlənir. Əvvəla, ermənilər bizim torpaqlarda məskunlaşsalar da, de-yure Azərbaycanın ümumvətəndaşlıq pasportlarını daşımırlar, bundan 30 ildir boyun qaçırırlar - ya öz xəyali “dövlət”lərinin heç bir gömrük sərhədinin tanımadığı qondarma “pasportu”, ya da Ermənistan vətəndaşlığını daşıyırlar. Bu, danışıqlar masasının qurulması üçün ən vacib məsələdir. Biz nə Ermənistan, nə qondarma “artsax”ın deyil, Azərbaycanın pasportunu daşıyan erməni vətəndaşı ilə danışıqlara oturmalıyıq. Bu, Bakının dəyişməz şərtidir, dövlət başçısı da “bizim vətəndaşlardır” ifadəsini ona görə tez-tez işlədir ki, erməni dəstəkçisi olan dövlətlərdə bu yöndə heç bir illüziya olmasın. Çox güman ki, danışıqlarda bu vacib amil mütləq mənada ermənilərin diqqətinə çatdırılıb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
