Qardaş Türkiyədə məlum zəlzələ faciəsi fonunda gündəmə gətrilməsinə cəhd edilən daha bir məsələ cari il mayın 14-də bu ölkədə baş tutacaq parlament və prezident seçkiləridir. Bütün diqqətlərin təbii fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılmasına yönəldiyi vaxtda siyasi mübarizə jestləri də unudulmur.Hər halda, indiki vaxtda nəticələr və onların aradan qaldırılması işinə görə prezident Rəcəb Tayyip Ərdoğanı tənqid hədəfinə çevirənlərin də, onun müdafiəçilərinin də olması bunun təsdiqidir.
Artıq “Frans Press” agentliyi may seçkilərinin çətin sınağa çevirəcəyini yazır. Agentlik yazır: “Ərdoğan, şübhəsiz ki, 1999-cu ildəki böyük zəlzələni, partiyasını 2002-ci ildə qələbəyə katapult etmiş fəlakəti xatırlayır, çünki o, daha yaxşı idarəçilik vəd edirdi. Ovaxtkı baş nazir Bülent Ecevit isə 1999-cu il fəlakətinin idarə olunmasına görə sərt tənqidlə üzləşmişdi”. Agentliyə danışan ekspertlər deyiblər ki, Ərdoğan böhranı yaxşı idarə edərsə, mövqeyini möhkəmləndirə bilər. Ancaq əksi başqa vəziyyət yaradar. Londonda yerləşən Teneo siyasi risq konsultasiyası şirkətindən Volfanqo Pikkoli qeyd edib: “Fövqəladə vəziyyətə effektiv reaksiya AKP liderinin və partiyasının mövqeyini möhkəmləndirə, Ərdoğanın rəhbərliyi altında milli həmrəylik hissi yarada bilər. Ancaq zəlzələnin miqyasının böyüklüyü, 10 cənub vilayətinin ziyan görməsi hökumətə böyük problem yaradacaq. Zəlzələdən sonrakı reaksiya uğurlu olmasa, Ərdoğan may seçkisini uduza bilər”. Müxalifət zəlzələdə ölü sayının böyük olmasını tikintilərin keyfiyyətsizliyi ilə izah edir və bunda hökuməti günahlandırır. Bəziləri hökuməti zəlzələyə çevik reaksiya verməməkdə günahlandırır, digərləri isə hökumətin qabaqcadan bu cür hadisələrə hazır olmadığını deyir. Türkiyənin əsas müxalifət partiyasının lideri Kamal Kılıçdaroğlu qeyd edib: “Baş verənlərə görə məsuliyyət daşıyan yeganə şəxs varsa, o da Ərdoğandır”. Kılıçdaroğlunun sözlərinə görə, Ərdoğan hökuməti “20 il ərzində zəlzələyə hazırlıq görməyib”. “Twitter” hesabında paylaşdığı videoda müxalifət lideri Ərdoğanla heç bir platformada görüşməyəcəyini açıqlayıb və hökuməti zəlzələdən sonra özünü təbliğ etməkdə günahlandırıb. Qeyd edək ki, Ərdoğan zəlzələdən daha çox zərər görmüş 10 vilayətdə üç aylıq fövqəladə vəziyyət elan edib. Bu müddət 14 may tarixində keçirilməsi gözlənilən seçkilərdən əvvəl başa çatacaq.
Ərdoğanın bu seçkilərdə əsas rəqibi "Altılı Masa" adlandırılan, mərkəz-solçu və sağçı partiyalardan ibarət olan Millət İttifaqıdır. Kılıçdaroğlunun da adı həmin ittifaqdan prezidentliyə namizədlər arasında hallanır. Kahramanmaraşda açıqlama verən Ərdoğan fəlakət bölgələrinə ilkin yardım zamanı çətinliklərin olduğunu etiraf edib və baş verən gecikmələri yolların və hava limanlarının zərər görməsi ilə əlaqələndirib. O vurğulayıb ki, insanlar rəsmi mənbələrin dediklərinə qulaq asmalı və təxribatçıların dediklərini ciddi qəbul etməməlidirlər. Ərdoğan bəzi ərazilərdə təhlükəsizlik qüvvələrini ümumiyyətlə görmədiklərini söyləyən insanları təxribatçı adlandırıb: "Bu, birlik, həmrəylik vaxtıdır. Belə bir dövrdə siyasi maraqlar naminə neqativ kampaniyalar aparan insanları həzm edə bilmirəm". Bundan əvvəl AKP iqtidarına təzyiq üçün bir sıra Qərb ölkələrinin İstanbuldakı konsulluqlarının bağlanmasına da toxunan Ərdoğan qeyd edib: “Türkiyə hökuməti fevralın 6-da bir sıra Qərb ölkələrinin İstanbuldakı konsulluqlarının bağlanmasına cavab tədbirləri ilə bağlı qərar verəcək. Xarici işlər nazirimiz bundan əvvəl bu ölkələrin bütün səfirlərini çağırmışdı. Onlara ultimatum verildi ki, ya bu cür hərəkətlərini dayandıracaqlar, ya da bu baha başa gələcək”. Bundan əvvəl Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu argentinalı həmkarı Santiaqo Kafiero ilə İstanbulda keçirdiyi birgə mətbuat konfransında İstanbuldakı konsulluqlarını bağlayan Qərb ölkələrini “müttəfiq və dost adlandırmaq çətindir” demişdi. Türkiyəli diplomat bildirib ki, qərbli tərəfdaşların davranışı müttəfiq hərəkəti kimi görünmür, çünki bu, ölkədə seçkilər ərəfəsində gərginliyi artırır. Nazir bəzi ölkələrin detalları paylaşmadan Türkiyədəki nümayəndəliklərini müvəqqəti bağlamasının məqsədli olduğuna diqqət çəkib. Ölkədə təhlükəli vəziyyətin olmadığını ifadə edən nazir qeyd edib: “Ölkəmizdə təhlükəsizlik problemi yoxdur. Əgər diplomatik missiyalara təhdid varsa, bu barədə bizə məlumat verilməlidir. Səfirliklərin və ya konsulluqların bağlanmasında məqsəd Türkiyədə terror təhlükəsinin olmasına dair imic yaratmaqdırsa, bu, dostluğa uyğun davranış deyil”. Çavuşoğlu həmçinin qeyd edib ki, prezident və parlament seçkiləri ərəfəsində baş verən bu hadisələr Türkiyə hakimiyyətinin nüfuzuna zərbə vurmaq məqsədi də daşıyır: “Əgər yenə heç bir izahat verilmədən oxşar addımlar atılarsa, biz də adekvat cavab verəcəyik”. Zəlzələdən sonra və seçkidən öncə qardaş ölkədə baş verənləri giqqətlə izləyəcəyik.
Nahid SALAYEV
