İranda hərbi infrastruktur obyektlərində baş verən son güclü partlayışlarla bağlı müəmma davam edir. Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, Şərqi Azərbaycan əyalətinin Şəhid-Səlimi şəhərində mühərrik yağı istehsal edilən zavodda yanğın baş verib. Sosial mediada yayımlanan video görüntülərdə yanğının alovunda bir yanğınsöndürən maşınının yandığı müşahidə olunur. İran mediasında bəzi yağ çənlərinin yanğının istisindən partladığı qeyd olub.
“Tasnim” xəbər agentliyinin xəbərinə görə, mərkəzi İsfahan əyalətində hərbi sursat fabriki dron hücumuna məruz qalıb. Həmçinin İranın qərbindəki Dizful şəhərindəki aviabazada partlayış baş verib, Həmədan və Rəşt şəhərlərində də partlayış və yanğınların baş verdiyi barədə görüntülər yayılıb. Partlayış səsləri Tehranda da eşidilib. Yerli sakinlərin sözlərinə görə, hökumət binalarına hücum edilib. Şahidlərin bildirdiyinə görə, İran paytaxtı üzərində təyyarələr havaya qaldırılıb. İran Müdafiə Nazirliyi İsfahandakı sursat fabrikinə dron hücumunu təsdiqləyib. Bldirilib ki, yanvarın 28-də saat 23:30 radələrində Müdafiə Nazirliyinin mərkəzlərindən birinə dronlardan istifadə etməklə "uğursuz hücum" həyata keçirilib. Nazirliyin məlumatına əsasən, dronlardan biri hava hücumundan müdafiə sistemlərilə vurulub, digər ikisi isə partladılıb. İran hərbçilərinə görə, binanın damına kiçik ziyan dəyib. "The Jerusalem Post" qəzeti isə yazır ki, İranın iddialarına baxmayaraq, Qərb kəşfiyyatı İsfahan şəhərindəki dron hücumlarını çox uğurlu hesab edir. Bildirilib ki, İsfahanda qabaqcıl silahların hazırlandığı 4 müəssisədə partlayış baş verib və bunlar İranın bəyan etdiyi kimi, sadəcə "tavana dəymiş kiçik ziyan" deyil: “Qərb kəşfiyyatı hesab edir ki, İranın İsfahan şəhərində hərbi anbara hücum nəticəsində dəymiş ziyan Tehranın iddia etdiyindən qat-qat çoxdur. Hadisə yerində dörd partlayış olub. Zərər İranın bildirdiyi kiçik dam zədəsindən qat-qat çoxdur. İsrail anbara hücumu şərh etməkdən imtina edir, lakin Qərb kəşfiyyat rəsmiləri bunun arxasında İsrail kəşfiyyatı MOSSAD-ın olduğunu iddia edir. İran hədəflərinə oxşar hücumlar 2020-ci ilin iyulunda və 2021-ci ilin aprelində Natanzda, eləcə də 2021-ci ilin iyununda Kərəcdə olub". İran hakimiyyəti pilotsuz təyyarələrin hansı ölkəyə aid olması ilə bağlı məlumat vermir. Bu fonda o da bəlli olub ki, İran parlamenti Müdafiə Nazirliyinin obyektlərindən birinə pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməklə hücumu araşdırmaq üçün İsfahana xüsusi komissiya göndərəcək. Parlamentin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komitəsinin sədr müavini Abbas Müqtədai bununla bağlı bildirib: “İsfahanda baş verən hadisə bir sıra rəsmilərlə bugünkü görüşdə diqqətlə təhlil edilib, Milli Təhlükəsizlik Komitəsi hesabat hazırlamaq üçün İsfahana komissiya göndərəcək və bu barədə əlavə qərarlar qəbul ediləcək”. Bunlara paralel olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Suriyada yerləşən qərargahına zərbələr endirilib. İsrailin “Kan” kanalı məlumat yayıb ki, İrana məxsus 25 yük maşını vurulub. Bildirilib ki, naməlum qırıcı İraq-Suriya sərhədində, Əbu-Kamal rayonu ərazisində İran yük maşınlarına zərbə endirib. Amma “Al Arabiya” televiziya kanalının bildirdiyinə görə, İsrail İranın hərbi sənayesini məhv etmək məqsədiylə xüsusi hərbi əməliyyat keçirib. İsrail bu bəyanatı şərh etmir.
ABŞ rəsmisinə istinadla “Voll Strit Jurnal” nəşri də məlumat yayıb ki, İranın İsfahan şəhərində yerləşən PUA istehsal edən müdafiə obyektlərinə hücumun axrasında İsrail dayanır. Nəşr qeyd edib ki, bu, baş nazir Benyamin Netanyahunun ötən ay vəzifəyə geri qayıtmasından sonra bu, İsraildən ilk zərbədir və Tehrana qarşı mübarizənin yeni yolları ilə bağlı Təl-Əviv və Vaşinqton arasında aparılan danışıqlar fonunda baş verib. Mənbənin sözlərinə görə, pilotsuz təyyarələr ballistik raketlər üzərində işlədiyi iddiası ilə ABŞ-ın sanksiyaları altında olan İranın Kosmik Araşdırmalar Mərkəzinə məxsus obyektin yaxınlığındakı sursat zavodunu hədəf alıb. İddialar səslənir ki, İsrail ABŞ-ın razılığı ilə İran hərbi obyektlərini vurub. Bunu Ukrayna Prezident Ofisi rəhbərinin müşaviri Mixail Podolyakı açıqlamaları da qismən təsdiq edir. Onun sözlərindən belə bəlli olur ki, İranın Rusiyaya hərbi məhsullarla kömək etməsi Qərbi narazı salıb. Buna görə də Tehran rejimi cəzasını alıb: “Müharibənin məntiqi amansız və ölümcüldür. Və müəlliflərə və şəriklərinə sərt hesablar ödədir. Rusiya irimiqyaslı işğala başlayandan bəri sonsuz səfərbərliyə əl atıb, Moskvada raketdən müdafiə sistemi quraşdırıb, səngərlər qazıb, bomba sığınacaqları hazırlayıb. Bu arada İran Kremlə kömək etdikdən sonra partlayışlı gecə yaşadı. İranda partlayışlı gecənin hədəfləri: dron və raket istehsalı, neft email zavodu. Ukrayna axı xəbərdarlıq etmişdi”. Belə bir vaxtda yeni maraqlı açıqlama ABŞ-dan gəlib. ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken bildirib ki, ABŞ hökuməti İranın nüvə silahına sahib olmasının qarşısını almaq üçün hərbi əməliyyatları istisna etmir. Dövlət katibi Yaxın Şərqə səfəri zamanı bildirib ki, İranla bağlı bütün variantlar nəzərdən keçirilir. Hərb variantın olub-olmadığını soruşduqda, Blinken bunu istisna etməyib: “Bütün variantlar masanın üstündədir”. Bununla belə, Blinken üstünlük verilən yolun diplomatiyadan keçdiyini də bildirib. Dövlət katibinin sözlərinə görə, İranın beynəlxalq nüvə sazişinə qayıtmaq şansı var idi, lakin bundan imtina etdi. Qeyd edək ki, daha əvvəl ABŞ prezidenti Cozef Bayden də ən son halda İrana hücum variantını istisna etməyib. İsrail isə bu qədər gözləmək niyyətində olmadığını açıqlayıb.
Nahid SALAYEV
