Şəhərlərimiz elə gözlərimizin önündə dəyişdi, yeni sima qazandı. Bu qədər tikinti işlərinə baxınca düşünmək olardı ki, tezliklə evsiz adam qalmayacaq, bu bolluğun qarşısında mənzillərin qiymətləri də yəqin hər kəs üçün münasib olacaq.
Lakin təəssüf ki, belə olmadı. Yəni tikililərlə bağlı çoxlu sayda problemlər qeydə alınır. Həmin problemlərdən biri də mənzil sahəsinin düzgün hesablanmamasıdır. Yeni tikilən bəzi binalarda mənzillərin sahəsi rəsmi sənəddəki ilə uyğun gəlmir.
Məsələn, sahəsi 90-92 kvadratmetrlik mənzil sənəddə 100 kvadratmetr göstərilir. Bu da vətəndaşların aldadılması deməkdir.
Belə bir halla "Şərur” MTK-dan ev alan sakinlər üzləşib. Buna sakinləri sosial şəbəkədə narazılıq edərək bildirir ki, sənədləşmə ilə mənzil sahəsi uyğun deyil. Bina sakini Kənan Musayev qeyd edir ki, Bakının Nəsimi rayonu, Mir Cəlal küçəsi, 127E ünvanında yerləşən “Şərur” MTK-ya məxsus binanın sakinləri bu binada mənzil alarkən kütləvi sürətdə aldadılıblar : "Belə ki, “Şərur” MTK ilə maliyyə müqavilələrində bir mənzil sahəsi qeyd edilir, vətəndaş o müqaviləyə uyğun pul ödəyir və hətta sonradan kommunal ödəmələr adı ilə keçən xidmət ödənişləri də bu maliyyə müqaviləsində qeyd edilən sahə üzrə alınır. Lakin mənzillərə çıxarış alınarkən Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri (DƏDRX) adlı qurum ölçmə aparıb və mənzil sahələrinin qat-qat az olduğu üzə çıxıb və son olaraq çıxarış (kupça) bu göstəricilərə uyğun verilib. Sakinlərə külli miqdarda ziyan vurulub. “Şərur” MTK isə dövlətin səhv hesablama apardığını iddia edir və kompensasiya verməkdən boyun qaçırır”.
Qeyd edək ki, bu hal əksər yeni tikilən binalarda qeydə alınır.
Hüseyn Axundov: “Mənzilin sahəsinin artıq göstərilməsi birbaşa qanun pozuntusudur”
Hüquqşünas Hüseyn Axundov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əksər MTK-lar ilkin müqavilə imzalayan zaman payçıları aldadır: “Müqaviləni istədikləri kimi tərtib edirlər. Vətəndaşlar da fərqinə varmadan həmin müqavilələləri imzalayırlar. Sonradan hər hansı narazılıq ortaya çıxanda MTK sahibləri deyir ki, bu müqaviləyə imza atmısan. Lakin vətəndaş qol çəkib deyə, bu o demək deyil ki, istədiyin şəkildə müqavilə tərtib edə bilərsən. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” qanunda istehlakçının aldadılması ilə bağlı xüsusi müddəa var. Burada payçılar həm də istehlakçı qismində çıxış edirlər”.
Hüquqşunas xüsusi olaraq vurğuladı ki, mənzilin sahəsinin artıq göstərilməsi birbaşa qanun pozuntusudur: “Payçıların hüquqları var ki, buna görə məhkəməyə müraciət etsinlər. Bununla bağlı ümumi qaydalar var. Mənzillərin yalnız yaşayışa yararlı hissəsi ümumi sahəyə aid edilə bilər. Eyvanlar isə qismən yaşayış sahəsidir. MTK-lar isə binaya aid yaşayış hissələrinin də pulunu payçılardan alır. Nəticədə çıxarış alan zaman vətəndaş 15 faizdən artıq sahəni itirmiş olur. Hansı ki, bu sahəyə görə əlavə vəsait və uzun müddət artıq kommunal haqqı ödəyib. Onu da deyim ki, yeni tikili binalarda mənzillərin ölçülərinin şişirdilməsi ilə bağlı da bağlı çoxsaylı məhkəmə iddiaları var. Bəzi payçılar MTK-lara qalib gəlib, dəymiş zərəri geri almağa müvəffəq olublar. Bütün hallarda müqavilə şərtləri normativlərə uyğun yazılmalı, düzgün tərtib edilməlidir. Məhz belə olmadığına görə gələcəkdə bu kimi problemlər ortaya çıxır”.
Elnur Fərzəliyev: "Mənzilin sahəsinin yanlış hesablanması vətəndaşa qarşı haqsızlıqdır"
Əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev bildirdi ki, ölkədə daşınmaz əmlak sahəsi baxımsız vəziyyətdədir. Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, problemlərin aradan qalxması, bununla bağlı standartın müəyyən olunması üçün müvafiq qanun hazırlanmalıdır: “Mənzilin sahəsinin yanlış hesablanması vətəndaşa qarşı haqsızlıqdır. Çox sayda vətəndaş artıq bununla bağlı məhkəmələrə müraciət edib, öz hüququnu məhkəmə vasitəsilə bərpa edə bilib. İstənilən halda vətəndaşa dəyən zərər ödənməlidir. Çox az sayda tikinti şirkətlərini çıxmaq şərtilə, əksər binalar satışı özünə sərf edən formada aparır”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, tikinti şirkətləri mənzil satmaqla məşğul olmamalıdırlar. Onların işi binanı tikib təhvil vermək olmalıdır:“Tikinti şirkətləri özəl sektordur. Tutaq ki, mənzil almaq istəyirəm. Etirazımı bildirdikdə, şirkət deyəcək ki, istəmirsən, alma. Aidiyyəti qurumlar bu məsələni tənzimləməlidir. Problem bizdə tikinti şirkətlərinin mənzil satması ilə bağlıdır. Tikinti şirkəti ancaq bina tikməlidir. Bu fəaliyyət normaldır, çünki ölkədə həm ev problemini həll edirlər, həm də köhnə binaları yeniləyirlər. Bu, dövlətə bir dayaqdır. Amma satış mexanizmi onlardan alınmalıdır. İşi hansısa rəsmi dövlət qurumu aparmalıdır ki, həm satılan ümumi sahə, kvadratmetrlər düz olsun, həm də mənzilin bir neçə nəfərə satılması halları aradan qalxsın”.
Günel CƏLİLOVA
