Köşklərin şüşəsinə “satışda elektron siqaret var” elanını hər kəs müşahidə edib. Son illərin bir dəbi də məhz onlardır – elektron siqaretlər. Guya ki, adi siqaretdən ziyansızdır, siqareti tərkitmək istəyənlərə kömək olur.
Telekanallarda elektron siqaretlərin reklamı da gedir. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, son zamanlar elektron siqaret çəkənlərin sayı artıb. Kişilərlə yanaşı, xanımlar da elektron siqaretə maraq göstərir.
“Elektron siqaret istehsalçıları onu elə formada hazırlayırlar ki, insan ondan əl çəkə bilmir”
Həkim ekspert Pərvanə Mustafayeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, elektron siqaretlər sağlamlığa ən azı adi siqaretlər qədər təsir göstərir: “Adi siqaret necə təsir edirsə, bu elektron siqaretlər də elə təsir göstərir. Bu növ siqaretdə tütün yarpaqları qurudulur, qablaşdırılır, xüsusi qaydada hazırlanıb satışa çıxarılır və insanların istifadəsinə verilir. Tütün yarpaqları zəhərli maddələrdir. Tütün fabrikində işləyənlər bir çox xəstəliklərə tutulublar. Hətta sovet vaxtı həmin fabriklərdə işləyən xanımlarda süd vəzisi xərçəngi, yuxarı tənəffüs yollarının xərçənginə daha çox rast gəlinirdi. Hələ bunun çəkmədən belə zərəri dəyirsə, yandırandan sonra 4 minə yaxın zərərli maddə aşkara çıxır və sağlığa ciddi ziyan vurur. Tüstünün zərərləri daxili olaraq dodaqları, dili, yuxarı tənəffüs yollarını, aşağı tənəffüs yollarını, mədə, qida borusu, selikli qişaları qıcıqlandırır, bu selikli qişalar da qıcıqlananda orada olan normal hüceyrələr dəyişir və burada müvafiq proseslər gedir və şiş yaranmasına gətirib çıxarır. Məsələn, siqaret ölüm risqini necə artırırsa, elektron siqaretin də əlavə təsirləri ölüm risqini artırır.”
Həkim xüsusilə vurğuladı ki, hamilə qadınlar, ürək-damar sistemi xəstəliyi, bronxial astması, xroniki-bronxit və digər ağ ciyər xəstəliyi olan insanlar və yaşı 18-dən aşağı şəxslər qətiyyən elektron siqaretlərdən istifadə etməməlidir: “Siqaret dodaq, ağız boşluğu, qırtlaq, udlaq, nəfəs borusu, ağ ciyər, bronxlar, qida borusu, mədə... başqa digər orqanlarda da xərçəng yaradır. Və burada əsas günahkar insanın özüdür. Təəssüf edirəm ki, bizim ölkədə də elektron siqaret çəkənlərin sayı artmaqdadı. Fərq etmir, elektron olsun, ya adi, “təbii” siqaret, siqaretin bütün növləri insanın həyatı, sağlamlığı üçün öldürücüdür. Elektron siqaret istehsalçıları onu elə formada hazırlayırlar ki, insan ondan əl çəkə bilmir. Siqaret asılılığından qurtulmaq istəyənlər elektron siqaret “sayəsində” təkrar siqaret aludəçisinə çevrilir. Marketlərdə, köşklərdə satılır, televiziyada reklam edilir... Biz nə qədər çalışsaq da, siqaret istehsalının, onun reklamının qarşısını ala bilmərik. Bu da narkoticarət kimi bir şeydir. Biz yalnız təbliğat işimizi gücləndirməliyik. Yeniyetmələrə, gənclərə başa salmalıyıq ki, siqaret bir bəladır. Narkotik kimi. İşbazlar öz mənfəətləri üçün ziyanlı olanı da tərifləyirlər, cəlbedici reklamlarla insanları aldadırlar”.
Günel CƏLİLOVA
