Məlumdur ki, ölkə başçısı İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Bakı Nəqliyyat Agentliyi ləğv edilib. Lakin Agentlik ləğv edilsə də, onun yazdığı cərimələrlə bağlı problem hələ də yaşanır.
Problem əsasən kamera vasitəsilə dayanma-durma qaydalarının pozulmasına görə cərimənin yazılmasıdır. Vətəndaşlar avtomobilin alqı-satqısı, istərsə də texniki baxış zamanı bu cərimələri ödəmək məcburiyyətində qalırlar. Ancaq iddia olunur ki, kameralar vasitəsilə yazılan cərimələr qanunsuzdur. Ekspertlər bildirir ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsində bu barədə heç bir məlumat öz əksini tapmadığı üçün məlum cərimə qanunsuzdur.
İlqar Hüseynli: “Sürücü qadağa nişanının yanında avtomobil saxlayırsa bunun cəriməsini ödəməlidir, lakin qadağaya aid olmayan yerdə...”
Sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yol hərəkəti qaydalarına nəzarət edən bir neçə kamera vasitələri var. Bunlar sürət həddi və dayanma-durma qaydalarını müəyyən edən kameralardır. Müəyyən olunmuş sürət həddinin aşılmasına görə yazılan cərimələr ödənilməlidir. Ancaq dayanma-durma qaydaları ilə bağlı sürücünün qaydanı pozub-pozmadığı müəyyən olunmalıdır: “Sürücü qadağa nişanının yanında avtomobil saxlayırsa bunun cəriməsini ödəməlidir. Lakin qadağaya aid olmayan yerdə nəqliyyat vasitəsi durubsa, buna görə cərimə verilməməlidir”.
Ərşad Hüseynov: “Qanuna zidd olaraq əldə olunmuş sübutun əsasında qərar çıxarmaq qadağandır”
Hüquqünas Ərşad Hüseynov bildirdi ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 124.5 maddəsində dayanma və durma qaydalarının pozulmasına görə cərimə yazılması proseduru nəzərdə tutulub: “Prosedur ondan ibarətdir ki, dayanma və durma qaydasını pozmaqla aşkar olunmuş, yaxud duracağa qoyulmuş avtomobillər üzrə qərar verən səlahiyyətli şəxslər ölkəmizin hər yerində Dövlət Yol Polisinin əməkdaşlarıdır. Bakı şəhərinin inzibati ərazisində isə həm də aidiyyəti səlahiyyətli əməkdaşları bunu icra edir. Qanun deyir ki, əməkdaş həmin nəqliyyat vasitəsinə yaxınlaşmalı, operativ nəqliyyat vasitəsinə quraşdırılmış bort-kompüter və ya planşetlə onun foto və videogörüntüsünü qeydə almalıdır. Daha sonra sistem üzərindən elektron qaydada protokol tərtib etməli, həmin qərarı sistemə yerləşdirməlidir. Sürücünün iştirakı olmadan qərarın bir nüsxəsini isə çap edərək avtomobilin alın şüşəsinə qoymalıdır. Prosedur belədir və orada kamera vasitəsilə elektron qaydada protokol tərtib olunması nəzərdə tutulmur. Kamera vasitəsilə elektron qaydada protokol tərtib olunması nəzərdə tutulan İnzibati xətaların siyahısı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 122.1-ci maddəsində göstərilib. Həmin maddədə isə dayanma və durma qaydalarının pozulması hallarından heç biri yoxdur. Yalnız avtobusların dayanacaqdan kənar dayanıb sərinişin mindirməsi və düşürməsi barədə qeyd var. Bu da, təbii ki, digər nəqliyyat vasitələri, minik avtomobilləri, yük avtomobilləri, marşurut avtobuslarından kənar avtobuslara aid deyil”.
Ekspertin sözlərinə görə, bu hal əvvəldən var idi: “Amma 2021-ci il, aprelin 14-nə qədər dayanma və durma qaydalarının pozulmasına görə kamera vasitəsilə cərimə yazıldığı təqdirdə bunun nəticəsi necə olardı sualının cavabı qeyri-müəyyən idi. İnzibati Xətalar Məcəlləsində 2021-ci il aprelin 14-ə qədər konkret olaraq göstərilməyib ki, bu halda böyük prosedur pozulmaqla, qanuni nəzərdə tutulmuş qayda pozulmaqla əldə edilmiş sübut olarsa həmin qərar ləğv edilməlidir. Belə bir müddəa yox idi. Qeyri-reallıq var idi. Sadəcə prosedur var idi, proseslərin pozulması hallarının nəticələrinin qiyməti yox idi. 2021-ci ilin aprelin 14-də İnzibati Xətalar Məcəlləsində edilmiş dəyişikliklər qüvvəyə mindi. Bu dəyişikliklərdən ən mühümü İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 53.2-ci maddəsinin əlavə edilməsi oldu. Əlavə olunmuş maddədə birbaşa göstərilir ki, əgər inzibati məsuliyyətə cəlbetmə zamanı qanuna zidd olaraq əldə edilmiş sübutlardan istifadə edilirsə bu hal yolverilməzdir. Bu hal olarsa inzibati iş üzrə baş tutan icraata başlamaqdan imtina olunmalıdır. Başlanmış icraat olsa belə həmin icraata xitam verilməlidir. Yəni qanuna zidd olaraq əldə olunmuş sübutun əsasında qərar çıxarmaq qadağandır. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 135-ci maddəsində də dəyişiliklər olub. 135-ci maddədə göstərilirdi ki, əgər həmin qanuna zidd üsulla əldə olunmuş sübutdan istifadə olunmuş qərar çıxarılıbsa, 53.2 maddəyə istinadən, həmin qərar yuxarı orqan və ya məhkəmə tərəfindən ləğv oluna bilər”.
Elməddin Muradlı: “Kamera vasitəsilə çəkilən cərimələr qanunsuz hesab olunur”
Nəqliyyat üzrə mütəxəssis Elməddin Muradlı bildirdi ki, cərimə kamera vasitəsilə çəkilibsə, bu artıq qanunsuzdur. Çünki kamera vasitəsilə çəkilən cərimələr qanunsuz hesab olunur: “BNA hər zaman inadkarlıq göstərirdi və hesab edir ki, cərimələri yazmaq lazımdır, yəni qanunda olmayan şeyləri agentlik tətbiq edirdi. Biz hər zaman bunun əleyhinə idik və bu barədə danışırdıq. Hazırda BNA ləğv edilsə də, edilməsə də onsuz da bu cərimələr qanunsuzdur və bunlara hansısa bir formada xitam verilməlidir. Belə görünür ki, bunun üçün vətəndaş özü müraciət etməlidir. Çünki bunlar öz xoşları ilə bu işi görməyəcəklər”.
Günel CƏLİLOVA
