“Dünya İqtisadi Forumunun sonuncu Qlobal Rəqabətqabiliyyətlilik İndeksi üzrə Hesabatına əsasən Azərbaycan 141 ölkə arasında “əqli mülkiyyətin qorunması” göstəricisinə görə 30-cu yeri tutur və bu göstərici üzrə ölkəmiz MDB dövlətləri arasında 1-ci yeri tutur və bir çox Avropa ölkələrini qabaqlayır”.
Trend-in məlumatına görə, bu barədə Əqli Mülkiyyət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Kamran İmanov “Qadınlar və əqli mülkiyyət: İnnovasiya və yaradıcılıq” mövzusunda konfransında çıxışı zamanı deyib.
Onun sözlərinə görə, son illər əqli mülkiyyət sahəsində aparılan məqsədyönlü işlər ölkəmizin beynəlxalq reytinqlərdə mövqelərinin möhkəmlədirilməsində əhəmiyyətli rol oynayır.
“132 ölkəni əhatə edən “Qlobal İnnovasiya İndeksi (Qİİ) 2022 Hesabatı”nda Azərbaycan "İnnovativ resurslar" alt indeksi üzrə reytinqdə 79-cu yeri tutur. “Tədqiqat və inkişaf” inteqral göstəricisində ölkəmiz mövqeyini yaxşılaşdıraraq 76-cı yerə yüksəlib”,- deyə K.İmanov bildirib.
Agentlik sədri qeyd edib ki, 2022-ci ildə daha bir beynəlxalq təşkilat - “Mülkiyyət Hüquqları Alyansı” (“The Property Rights Alliance”) tərəfindən hazırlanmış 129 ölkəni əhatə edən Hesabatda Azərbaycan reytinqdə 60-cı yeri tutaraq Ermənistan (63), Gürcüstan (72), Qazaxıstan (75), Rusiya (85), Moldova (95) və kraynanı (105) qabaqlayır.
“Əqli mülkiyyət hüququ” qrupunda ölkəmiz Qazaxıstan (86), Moldova (90), Ermənistan (91), Ukrayna (93) və Gürcüstandan (112) irəlidədir, üstəlik “Əqli mülkiyyətin mühafizəsinin dərk edilməsi” göstəricisinə görə Azərbaycan reytinqdə yüksək 30-cu yeri tutur”-, deyə K. İmanov vurğulayıb.
Azərbaycan buna necə nail olub, birinciliyinə təkan verən amil nədir?
Yeni Yazarlar və Sənətçilər İB-nin sədri, yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, hazırda bu sahədə qanunvericilik və normativ sənədlər qəbul edilib, eyni zamanda da ölkəmiz aidiyyəti istiqamət üzrə bir sıra beynəlxalq konvensiyalara qoşulub, sənədləri radifikasiya edib. O qeyd edir ki, Azərbaycanın bu konvensiayalara qoşulması dövlətimizin bu sahəyə xüsusi əhəmiyyət verdiyini deməyə əsas verir. “Son illər Azərbaycanda əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunması sahəsində çox ciddi addımlar atılıb. Bilirsiz ki, əvvəllər müəlliflik hüququ ilə bağlı müəyyən problemlər vardı. Amma bu gün o problem ölkə daxilində həll olunub. Azərbaycanda da bütün dünyada olduğu kimi, əqli, intelktual mülkiyyət nümunələri, yaradıcılıq, sənət örnəkləri üzərində müəlliflik hüquqları tanınır. Son dövrlər Bakının kreativ, intelektual və estetik mərkəzlərindən birinə çevirilməsi, eyni zamanda qanunvericiliyin təkminləşdirilməsi nəticəsində Azərbaycanda həm yerli müəlliflərin, əqli mülkiyyət sahiblərinin, həm də beynəlxalq aləmdə tanınan və ölkəmizdə özünün mədəni biznesini yaratmış şəxslərin bu sahədə müəlliflik hüquqları qorunulur. Əlbəttə, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin Azərbaycan xalqına məxsus folklor, mətbəx nümunələrinin, musiqilərin, eləcə də klassik və müasir sənətkarların, yazıçıların, elm adamlarının müəlliflik hüququnun ölkədə və beynəlxalq aləmdə qorunması üçün atdığı addımları yüksək dəyərləndiririk. Ölkəmzin bu sahədə birincilik əldə etməsi təsadüfi deyil, bu son bir neçə ildə həyata keçirilən ardıcıl, məqsədyönlü işlərin nəticəsidir. Bu istiqamətdə həm qanunvericiliyin təkminləışdirilməsi, həm də digər amillər, görülən işlər öz bəhrəsini verir.
Fikirləşirəm ki, bu işi daha da genişləndirmək lazımdır. Müsbət hallardan biri ondan ibarətdir ki, Azərbaycan bu sahədə Ermənistanı çox-çox arxada qoyur, gerçəklikləri əks etdirən təqdimatları ilə beynəlxalq aləmdə bədnam, oğru qonşularımızı pərt vəziyyətə salır. Əqli Mülkiyyət Agentliyi beynəlxalq miqyasda Ermənistanın Azərbaycan xalqına, Azərbaycan sənətkarlarına, musiqiçilərinə, folkloruna və digər sahələrə qarşı oğurluq aktlarını ifşa edir”.
A.X.Əbilov hesab edir ki, bu sahədə fəlaiyyət daha da genişlənməlidir ki, biz müasir innovativ, virtual əqli mülkiyyət oğurluğunu da tamamilə sıradan çıxmağa nail olaq. İnformasiya kommunikasiya texnologiyaların sürətlə inkişaf etdiyi, süni intellektin həyatımıza nüfuz etməkdə iddialı olduğu və bir çox sahələrin artıq süni intellektlə birləşdiyi bir dövrdə yaşadığımızı qeyd edən mütəxəssis deyir ki, bu sahənin daim diqqətdə saxlanılması tələb edilir. O, hesab edir ki, müasir çağırışlara daha çevik cavab verməsi üçün bu təqdirdə adiyyatı qanunvericilik daha da təkminləşdirilməlidir. “Azərbaycan əqli mülkiyyət sahəsində imzaladığı və radifikasiya etdiyi bütün sənədlərin, sazişlərin tələblərini yerinə yetirir, müəllif hüquqları və əlaqələri hüquqlarla bağlı aktların tələblərini pozmur. Əlbəttə, hər dövlət bunu etmək istəmir, amma Azərbaycan bütün öhdəliklərinə sadiqdir”-deyə A.X.Əbilov qeyd etdi.
Leyla QARAXANLI
