Su həyat deməkdir. Bütün canlıların yaşaması üçün suya ehtiyacı olduğuna görə bəşəriyyət yaranandan su həyatda ən vacib amillərdən sayılır. Dövrümüzdə isə bəzi hallarda insanlar arasında belə vacib tələbatlarından istifadə edərək daha çox pul qazanmaq üçün müxtəlif vasitələrə əl atanlar var.
Məlumdur ki, ölkəmizin bir çox regionlarında dünyanın heç yerində olmayan, müxtəlif xətəliklərin dərmanı kimi istifadə edilən mineral sular mövcuddur. Onlarla yanaşı, saysız-hesabsız digər bulaqlar və su ehtiyatları da var. Bir çox əyani təhlillər göstərir ki, bəzi hallarda su istehsal edən şirkətlər heç də qabların üstündə yazıldığı kimi həmin bulaqlardan deyil, adi sulardan istifadə edir, tərkibindəki zərərli maddələr təmizlənmir. Hətta buna görə bir neçə şirkət rəhbəri hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən cinayət məsuliyyətinə də cəlb olunub. Bu yaxınlarda Yasamal rayonu Zahid Xəlilov küçəsində, binanın zirzəmisində yerləşən “Araz” su şirkətinin də kran sularını qablaşdırıb satdığı aşkar edilib.
Hətta bu faktı şirkətin texniki direktoru Yavər Uylukçu da etiraf edib. O, 13-14 ildir Bakıda su satışı ilə məşğul olduğunu, həmişə də kran suyu satdığını bildirib. Eyni zamanda, su satışı ilə məşğul olan digər şirkətlərin də fırıldaqçılıqla məşğul olduğunu deyib: “Su ağır bir şeydir. 20 litr su 20 kq-ya bərabərdir. Həcm olaraq da böyükdür. Bir “KamAZ”a bu sulardan nə qədər yükləyə bilərsiniz ki? Bakıda satılan suların 90 faizi evlərə gələn suyun filtrlənmiş halıdır”.
Maraqlıdır, bu şirkətlərin fəaliyyətinə kim nəzarət etməlidir? İstənilən fiziki şəxs bir neçə maşın alıb, suyu qablaşdırıb evlərə daşıyırsa, ona etibar edə bilərikmi?
“Quyu suyunu, artezian suyunu qablaşdırıb baha qiymətə əhaliyə təklif edənlər az deyil”
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, ölkədə su biznesinə nəzarət demək olar ki, yoxdur: "Ölkədə suya nəzarət "sıfır" vəziyyətindədir. Bir dəfə də görməmişik ki, ölkədə olan laboratoriyalar bu istiqamətdə hansısa araşdırma aparsın. Təmizlənmiş su adı altında satışa sular çıxarırlar. Elm hələ aşkar etməyib ki, hansı orqanizmə hansı tərkibli su uyğundur. Suyu araşdırmaq üçün onun 300 parametri araşdırmalıdır. Səhv fikirdir ki, bulanıq su içəndə böyrəkdə daş əmələ gəlir. Suyun ilahiliyini dərk etmək lazımdır, mən isə onu dərk etmişəm".
Ekspertin sözlərinə görə, ölkənin əmtəə bazarında 1 litri 9 manata, eyni zamanda 40 qəpiyə təklif edilən sular var: “Əhali zəng vurub deyir ki, litri 9 manata olan suyun tərkibində də H2O var, niyə bu qədər baha satılır? Məsələ sadəcə istehsalçıları manipulyasiya etmək, aldatmaqdır. Su filtrçiləri deyilən 20 nəfərə yaxın cəmiyyət var ki , kəndbəkənd, şəhərbəşəhər düşüblər çöllərə, guya suyu filtirləyib satırlar. Quyu suyunu, artezian suyunu qablaşdırıb baha qiymətə əhaliyə təklif edənlər az deyil. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi qidaların, o cümlədən suyun təhlükəsizliyini təmin etməlidir. Yəni suyu içdiyimiz yerdə zəhərlənib ölməyəcəyimizə təminat verməlidir. İqtisadiyyat Nazirliyinə tabe olan Standartlaşdırma İnsitutu da səsini çıxarmır. Bütün sahələrdə olduğu kimi, suyun keyfiyyət məsələsində də susmaq mövqeyini tutublar. Bəzən quyu suyunu, artezian suyunu qablaşdırıb baha qiymətə əhaliyə təklif edirlər. Qeyd edim ki, eyni su ailədəki 5 nəfərin 1-nə mənfi təsir edə bilər və ya əksinə. İstehlakçılara məsləhət görürəm ki, suyu daimi dəyişib içsinlər. Ən brend suların saxta variantları da var. Su iysiz, dadsız olduğu üçün istehlakçı saxta suyu tanımır. İstehlakçılar su alan zaman onun etiketini yaxşı oxumalıdırlar, qablaşdırmasına diqqət etməlidirilər. Bu gün bazarda istehlakçıya təqdim olunan butulkada qablaşdırılmış suların 30%-i kran suyudur. Alıcının, demək olar ki, aldığı, içdiyi suyun keyfiyyətini yoxlamaq imkanı yoxdur. Bunun üçün lazımi laborator ekspertiza da yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
